10 сынып ҚГБ №47
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Табиғи сұрыпталу. Тіршілік
үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық
толқындар.
§36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Эволюциялық даму Селекция негіздері. Тірі ағзалардың алуантүрлілігі |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
29.02.2024 |
|
Сыныбы: 10 «а» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Табиғи сұрыпталу. Тіршілік үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. §36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
10.2.6.1 - тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіру; |
|
Сабақтың мақсаты: |
тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіреді; ЕБҚ: (қабылдауы баяу): сабақ мазмұны бойынша ойын жазады, қандай білім алғанын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Атаулар мекені». Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту.
|
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Менен сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Популяциялық толқын дегеніміз не? Таралу аймағының белгілі бөлігінде тіршілік ететін, үнемі еркін шағылысатын бір түр дараларының тобы қалай аталады? Тірі организмдердің әртүрлі табиғи кедергілердің салдарынан еркін шағылыса алмай бөлініп қалуы деген не? |
Менен сұрақ-сенен жауап әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 10.2.6.1 - тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіру; Сабақтың мақсаты: тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіреді; |
Жаңа сабақтың тақырыбын мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 10-сынып, Автор: Н.Г.Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2019 ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. «Атаулар мекені» Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту.
|
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -кілт сөздердің мазмұнын сипаттайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/8610?lang=2 |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
Топтық жұмыс. «Кластер» әдісі. Тұжырымды ойларын қарталарға түсіріп, топтық жұмыс қорғалады (постер). Идеялар мен ақпараттардың арасындағы байланыстарды жинақтау, тұжырымдау. I-топ. Биологиялық оқшаулану. II-топ. Географиялық оқшаулану. III-топ. Экологиялық оқшаулану. |
«Кластер» әдісі арқылы оқулықтағы ақпаратты топта талдайды, таныстырылымдарын ұсынады. Тақырыптардың байланыстары туралы сұрақтар құрастырып, оларға жауап іздейді, идеяларды жинақтайды. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: - биологиялық оқшаулануды сипаттайды -2 балл; -географиялық оқшаулануды салыстырады- 2 балл; -экологиялық оқшаулануды түсіндіреді – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация |
|
Практикалық тапсырмалар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс дескрипторы: - эволюция үдерісіне әсер ететін факторларды талдайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/8610?lang=2 |
|
Бағалау |
Бағалау. Жеке жұмыс «Биологиялық диктант» 1.............................дегеніміз-бұл популяциядағы даралар санының өзгеруі. 2...............................оқшаулану дегеніміз-бұл дербес түрлердің шағылысуына кедергі жасайтын механизм. 3...........................-саны аз оқшауланған популяциядағы аллельдер жиілігінің кездейсоқ, бағытсыз өзгеруі. |
Оқушы өзіне берілген тапсырманы орындайды. Бос орындарға тиісті сөздерді жазады. |
Дескриптор: - эволюция үдерісіне әсер ететін факторларды сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель Презентация Жұмыс парағы |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс: «БББ» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация Білгенім..... Білдім..... Білгім келеді.... |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үйге тапсырма: §37.Эволюцияның дәлелдемелері. |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Биология 10-сынып, Автор: Н.Г.Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2019 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
«Тың мәлімет».
Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті.
Популяция дегеніміз-бұл таралу аймағының белгілі бөлігінде тіршілік ететін,үнемі еркін шағылысатын бір түр дарақтарының тобы.
Популяциялық толқындар дегеніміз-бұл популяциядағы дарақтар санының өзгеруі.
С.С.Четвериков «Популяциялық толқындар» ұғымын тіршілік толқыны деп атап, енгізген ғалым.
Сандар мөлшерінің ауытқуы
-
жыл
-
маусымдарына
-
табиғи өзгерістерге
-
апаттарға
-
адамның араласуына
-
жыртқыштар мен паразиттер санының өзгеруіне
Популяциялық толқынның негізгі эволюциялық рөлі мынадай:
толқынның қарбалас кезінде сұрыптауда орасан көп таңдау жасауға болады; өйткені жануарлар
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
10 сынып ҚГБ ҚМЖ; Табиғи сұрыпталу. Тіршілік үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. §36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс.
10 сынып ҚГБ ҚМЖ; Табиғи сұрыпталу. Тіршілік үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. §36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс.
10 сынып ҚГБ №47
ДӘІЖО___________
Қазақстан Республикасының
Білім және ғылым министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Табиғи сұрыпталу. Тіршілік
үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық
толқындар.
§36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
Эволюциялық даму Селекция негіздері. Тірі ағзалардың алуантүрлілігі |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
29.02.2024 |
|
Сыныбы: 10 «а» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Табиғи сұрыпталу. Тіршілік үшін күрес. Гендер дрейфі. Популяциялық толқындар. §36.Тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюцияның арасындағы өзара байланыс. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
10.2.6.1 - тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіру; |
|
Сабақтың мақсаты: |
тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіреді; ЕБҚ: (қабылдауы баяу): сабақ мазмұны бойынша ойын жазады, қандай білім алғанын сипаттайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Бұрынғы білімін еске түсіру |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Атаулар мекені». Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту.
|
Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Интерактивті панель Презентация |
|
Оқушылардың назарын аудару |
«Менен сұрақ-сенен жауап» әдісі бойынша оқу мақсатына сай сұрақ қойылады. Популяциялық толқын дегеніміз не? Таралу аймағының белгілі бөлігінде тіршілік ететін, үнемі еркін шағылысатын бір түр дараларының тобы қалай аталады? Тірі организмдердің әртүрлі табиғи кедергілердің салдарынан еркін шағылыса алмай бөлініп қалуы деген не? |
Менен сұрақ-сенен жауап әдісінде қойылған сұрақтарға жауап береді, ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация |
|
Сабақтың мақсатын таныстыру |
Сабақтың оқу мақсаты: 10.2.6.1 - тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіру; Сабақтың мақсаты: тұқымқуалайтын өзгергіштік пен эволюция арасындағы өзара байланысты түсіндіреді; |
Жаңа сабақтың тақырыбын мақсатын жазады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Интерактивті панель Презентация Биология 10-сынып, Автор: Н.Г.Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2019 ж |
|
Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Тың мәлімет» Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті. «Атаулар мекені» Тақырып бойынша термин сөздердер беріледі. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын сипаттау, теориялық білімдерін молайту.
|
Ақпараттан керекті жерін түртіп жазып алады. Тыңдаушылар қосымша ақпараттан жауаптарын жазып, теориялық білімдерін молайтады. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: -кілт сөздердің мазмұнын сипаттайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/8610?lang=2 |
|
Сабақтың ортасы Оқушыларға бағыт бағдар беру |
Топтық жұмыс. «Кластер» әдісі. Тұжырымды ойларын қарталарға түсіріп, топтық жұмыс қорғалады (постер). Идеялар мен ақпараттардың арасындағы байланыстарды жинақтау, тұжырымдау. I-топ. Биологиялық оқшаулану. II-топ. Географиялық оқшаулану. III-топ. Экологиялық оқшаулану. |
«Кластер» әдісі арқылы оқулықтағы ақпаратты топта талдайды, таныстырылымдарын ұсынады. Тақырыптардың байланыстары туралы сұрақтар құрастырып, оларға жауап іздейді, идеяларды жинақтайды. |
«Ашық журнал» әдісі Дескриптор: - биологиялық оқшаулануды сипаттайды -2 балл; -географиялық оқшаулануды салыстырады- 2 балл; -экологиялық оқшаулануды түсіндіреді – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация |
|
Практикалық тапсырмалар беру |
Жеке жұмыс ҚБ тапсырмалары ҚМЖ қосымшасында орналасқан |
Оқушылар жеке ҚБ тапсырмаларын орындайды. Бір-бірімен пікір алмасады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Жеке жұмыс дескрипторы: - эволюция үдерісіне әсер ететін факторларды талдайды – 2 балл; |
Интерактивті панель Презентация https://smk.edu.kz/Course/Topic/16/8610?lang=2 |
|
Бағалау |
Бағалау. Жеке жұмыс «Биологиялық диктант» 1.............................дегеніміз-бұл популяциядағы даралар санының өзгеруі. 2...............................оқшаулану дегеніміз-бұл дербес түрлердің шағылысуына кедергі жасайтын механизм. 3...........................-саны аз оқшауланған популяциядағы аллельдер жиілігінің кездейсоқ, бағытсыз өзгеруі. |
Оқушы өзіне берілген тапсырманы орындайды. Бос орындарға тиісті сөздерді жазады. |
Дескриптор: - эволюция үдерісіне әсер ететін факторларды сипаттайды – 7 балл; |
Интерактивті панель Презентация Жұмыс парағы |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс беру |
Кері байланыс: «БББ» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады. |
Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Интерактивті панель Презентация Білгенім..... Білдім..... Білгім келеді.... |
|
Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру |
Үйге тапсырма: §37.Эволюцияның дәлелдемелері. |
Білім алушылар келесі тақырыптың тақырыбымен танысады және тірек сызба сызады. Ой қозғау жүзеге асады. |
Кері байланыс: «Өте жақсы!» «Жақсы!» «Талпын!» |
Биология 10-сынып, Автор: Н.Г.Асанов, А.Р. Соловьева, Б.Т. Ибраимова. Алматы «Атамұра» баспасы 2019 ж |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
«Тың мәлімет».
Мұғалім жаңа сабақты түсіндіру сәті.
Популяция дегеніміз-бұл таралу аймағының белгілі бөлігінде тіршілік ететін,үнемі еркін шағылысатын бір түр дарақтарының тобы.
Популяциялық толқындар дегеніміз-бұл популяциядағы дарақтар санының өзгеруі.
С.С.Четвериков «Популяциялық толқындар» ұғымын тіршілік толқыны деп атап, енгізген ғалым.
Сандар мөлшерінің ауытқуы
-
жыл
-
маусымдарына
-
табиғи өзгерістерге
-
апаттарға
-
адамның араласуына
-
жыртқыштар мен паразиттер санының өзгеруіне
Популяциялық толқынның негізгі эволюциялық рөлі мынадай:
толқынның қарбалас кезінде сұрыптауда орасан көп таңдау жасауға болады; өйткені жануарлар
шағым қалдыра аласыз













