Бөлім атауы:

Музыка. Қазақтың киелі домбырасы.

І. Жансүгіров «Күйші» поэмасы (үзінді)

Педагогтің аты-жөні:

Мектебі:

Бошанова С.Д.

«Д.М.Карбышев атындағы № 40 орта мектеп» КММ

Күні:

Сынып: 7 «А»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны: -

Сабақтың тақырыбы:

«Күй – қазақтың жан серігі, сырласы»

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.3.4.1 мәтіндердің идеясын, мақсатты аудитоориясын салыстырып мәтінге талдау жасау;

Сабақтың мақсаты:

- Әр түрлі дереккөздерден мәтіндерді тыңдап, салыстырады;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

Сабақтың басы

2 минут

2 минут

5 минут

Сәлемдесу (Сәлем досым)

Үй жұмысын тексеру: «Сұрақ-жауап» әдісі бойынша

Сабақ тақырыбын ашу:

(Домбырада күй тыңдату)

Жаңа сөздер:

Тыңдармандар-слушатели

Жылқылардың желісі- топот лошадей

Елестету - представить

Ерекше ынтамен орындау- исполнение с особым энтузиазмом

«Білгенге маржан» әдісі (Құрманғазы күйші туралы ақпарат)

Құрманғазы Сағырбайұлы  (1818-1889) - қазақтың ұлы  күйші-композиторы, танымал домбырашы. Қазақтың аспапты музыка өнерінің классигі. Туып-өскен жері Бөкей хандығы, қазіргі Батыс Қазақстан облысының Жаңақала ауданына қарасты Жиделі  деген жер. (Курмангазы Сагырбаевич (1818-1889) - великий казахский композитор-кюйши, известный домбрист. Классик казахского инструментального музыкального искусства. Место рождения-Бокейское ханство, ныне Джидели Жангалинского района Западно-Казахстанской области. Топырақ бұйырған орны – Астрахан облысының бұрынғы «Шайтани бата», қазіргі «Құрманғазы төбе» деп аталатын жер. (Захаронен Астраханской области, в селе «Шайтани бата» ныне именуемая «Курмангазы - Тобе»). Құрманғазының әкесі Сағырбай (шын аты Дүйсенбай деген сөз бар) өнерге мойын бұра алмаған, шаруа адамы болыпты. Құрманғазының бесінші атасы Балтабай әулеті шетінен домбыраға тіл бітірген өнерпаз болса керек.(Отец Курмангазы Сагырбай был крестьянином, не умеющим обращаться к искусству. Пятым дедом Курмангазы был Балтабай, который был известным домбристом).

Оқушылар амандасады. Бір-біріне тілектерін айтады.

- Үй жұмысы бойынша сұрақтар қояды;

- Бірін-бірі бағалайды.

- Жаңа сөздермен танысады

сөз тіркестерін құрастырады;

-Жалғауларды есіне түсіреді;

- Аудиодан мәтінді тыңдайды;

- Сабақ тақырыбын болжайды;

Дескриптор:

- Құрманғазы Сағырбайұлы туралы ақпаратты тыңдап, ауызша сұрақтарға жауап береді;

Ашық микрофон (өзара бағалау)

Слайдтан аудио-

ақпаратты тыңдайды;

Сабақтың ортасы

10 минут

10 минут

3 минут

1-тапсырма. Қазақтың ұлттық аспаптарымен танысу

А) Шаңқобыз - темірден немесе күмістен жасалған сүйір тілшесі бар көне музыкалық аспап. Оның сирек кездесетін бір түрі — ағаш шаңқобыз — ағашқа бекітілген жіпті тербеу арқылы дыбыс шығарылады.

Ә) Сазсырнай - үрлемелі аспап. Сазсырнай ысқырып ойналатын флейталар тобына жатады. Кейбір сазсырнайдың ысқырғыш тетігі болмайды.

Б) Жетіген - қазақ халқының көп ішекті шертпелі аспабы. Жалпы тұрқы ұзынша, жәшік тектес етіп жасалады. Бетіне жұқа тақтайдан қақпақ жабылып, үн беретін ойықтары салынады.

В) Дауылпаз – қазақтың ұрып ойналатын көне саз аспабы. Ертеректе бұл музыкалық аспап соғыс құралы ретінде айбар беріп, қыр көрсету үшін қолданған

Г) Домбыра — қазақ халқының ең кең тараған екі ішекті, көп пернелі музыкалық аспабы.

2-тапсырма. Оқул. бос орындарға қажетті үстеулерді қойып дәптерге көшіреді

Қажетті үстеулер: соншалықты, ерекше, әрқашан, бірде, кеңінен, үнемі, қазіргі таңда, әдейі.

1) Қазақ халқы ..... қуанышы мен қайғысын күй арқылы жеткізе білген.

2) ....... ең танымал күйлердің бірі «Адай».

3) ...... Құрманғазы жолаушылап жүріп бір ауылға түседі.

4) Қарашадай домбырашы қыздың даңқын естіп, әйгілі Құрманғазы .... іздеп келген.

5) Дина Нұрпейсова ...... Құрманғазының күйлерін тыңдап өскен.

6) Күйде Дина жылқының жүрісін, шабысын ... бейнелеген.

3-тапсырма. «Ұлы тау» тобының мүшелерімен танысу, мәтіннен Ұлытау тобының әр мүшесіне сипаттама беру (43 бет 9 тапсырма)

1.Ержан Әлімбетов- Қызылорда қаласынан. Қызылорда қаласының музыкалық мектеп пен музыкалық училищені аяқтаған. Алматыдағы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясының «домбыра» мамандығын бітірген.

2.Әсел Исаева -

3.Максим Кичигин -

Дескриптор:

- Мәтінді тыңдайды;

- Сөздердің контекстегі мағынасын анықтайды;

- Сөздерді түсіндірме сөздіктен тауып, мағынасын ашып жазады;

- Әр оқушы 10 минут ішінде осы тапсырманың өзі үшін ұтымды болған тұсын стикерге жазады.

Дескриптор:

Сөйлемдерді толықтырып қатесіз жазады - 3 б.

Сөйлемде бірнеше қате жіберсе-2 б.

Сөйлемде өрескел қателер жіберсе-1б.

Жұптық жұмыс:

- Сипаттаманы жазбаша

жазады;

-Бірін-бірі тыңдайды;

- Жазған ақпаратын салыстырады;

- Әр жұп бірін-бірі бағалайды;

Өзін-өзі бағалау

парағына

балдарын жазып отырады;

Толық орындау-4б.

орташа орындау-2б.

Ашық микрофон (өзара бағалау)

Өзін-өзі бағалау

парағына

балдарын жазып отырады;

Толық орындау-4б.

орташа орындау-2б.

Әр оқушыға

кәртішке таратылады, әр оқушы өз ойын кәртішкеге жазады;

Оқулықтан

жазбаша тапсырманы орындайды

оқулық

43-бет

9-тапсырма

Сергіту сәті:

Ұлттық құндылықтарды дәріптеу негізінде оқушылармен

«Асық ату», «Бес асық» ойындарын ойнату

10 минут

4-тапсырма. Мәтінді мәнерлеп оқиды. Мәтіннен ауызша күрделі сөздерді табу, оның мағынасын ауызша айту. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беру. Мәтін бойынша кластер құрастыру.

«Ілияс Жансүгіров» тақырыбына кластер құрастыру

Ілияс Жансүгіров

Дескриптор:

- Оқулықтан мәтінді оқиды;

- Мәтіннен күрделі сөздерді теріп жазады;

- Күрделі сөздердің жасалу жолын түсіндіреді;

- Тапсырманың оңай болған бөлігін айтады;

- Тапсырманың түсінбеген бөлігін айтады;

- Тапсырманы орындау барысында туындаған қиындықтар туралы айтады.

Бағалау:

Толық орындау-2б.

орташа орындау-1б.

Оқулық

43-бет, 10-тапсырма

Сабақтың соңы

3 минут

Үй тапсырмасын беру

Кері байланыс

- Әр оқушының алдында домбыра суреті бар, домбыраны түсті қарындашпен бояйды;

- Егер сабақ түсініксіз болса, домбыраны қызыл түске бояйды;

- Егер аздап түсінсе сары түске бояйды;

- Егер тақырыпты жүз пайызға түсінгеніне сенімді болса қоңыр түске бояйды.

Түрлі түсті қарындаштар

Бағалау

Оқушылар сабақ соңында бірін-бірі бағалайды:

Әр оқушының нақты қорытынды бағасын, сабақ соңында мұғалім өзі бағалайды.