Дене шынықтыру сабақтарында ұлттық ойындарды қолдану арқылы оқушылардың физикалық қабілеттерін және патриоттық рухын дамыту

Баяндама

Тақырыбы: «Дене шынықтыру сабақтарында ұлттық ойындарды қолдану арқылы оқушылардың физикалық қабілеттерін және патриоттық рухын дамыту»

Құрметті әріптестер, ұстаздар қауымы!

Баяндамашы: Оспан Біржан

Кіріспе

Бүгінгі жаһандану заманында жас ұрпақты өз ұлтының тамырынан ажыратып алмай, оларды заманауи талаптарға сай тәрбиелеу – білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі. Осы орайда мектептегі дене шынықтыру пәнінің әлеуеті өте зор. Біз оқушыларға тек жалпы физикалық жаттығуларды ғана емес, ғасырлар бойы қалыптасқан, ата-бабамыздың өмір сүру салтынан сыр шертетін ұлттық ойындарымызды кеңінен насихаттауымыз қажет.

Ұлттық ойындар – бұл жай ғана бос уақытты өткізу тәсілі емес, ол баланың физикалық, психологиялық және танымдық қабілеттерін шыңдайтын кешенді тәрбие құралы.

1. Ұлттық ойындардың педагогикалық және физиологиялық маңызы

Қазақтың ұлттық ойындары баланың дене бітімінің дұрыс қалыптасуына, ептілікке, төзімділікке және шапшаңдыққа тікелей әсер етеді.

• Физикалық даму: Жүгіру, секіру, лақтыру сияқты базалық қозғалыстар ұлттық ойындардың негізін құрайды. Олар қан айналымын жақсартып, тыныс алу жүйесін жетілдіреді.

• Психологиялық даму: Ойын барысында баланың мінезі қалыптасады. Ол жеңіске жету үшін ерік-жігерін жаниды, ал жеңілісті намыспен қабылдап, келесі жолы қатесін түзеуге тырысады.

• Рухани-патриоттық тәрбие: Ұлттық ойындар арқылы оқушы өз елінің салт-дәстүрін құрметтеуге, ұлттық құндылықтарды бағалауға үйренеді.

2. Дене шынықтыру сабағында қолданылатын негізгі ұлттық ойындар және олардың пайдасы

Өз іс-тәжірибемде жаңартылған білім беру мазмұнына сай келесідей ұлттық ойындарды сабақ процесіне және үйірме (секция) жұмыстарына тұрақты түрде енгізіп отырамын:

• «Асық ату» және «Бес тас»: Бұл ойындар оқушының дәлдігін (көзбен шамалау), саусақтардың ұсақ моторикасын және ептілігін дамытады. Қазіргі таңда гаджеттерге телмірген балалардың көру қабілетін жақсарту үшін таптырмас жаттығу.

• «Тоғызқұмалақ»: «Дала математикасы» атанған бұл ойын баланың логикалық ойлауын, математикалық есептеу қабілетін, шыдамдылығы мен стратегиялық жоспарлауын дамытады. Бұл ойын арнайы медициналық топтағы оқушылар үшін де өте қолайлы.

• «Арқан тартыс» және «Қол күрес»: Командалық рухты, бірлікті және бұлшықет күшін дамытатын басты ойындар. Әсіресе мектепішілік жарыстарда оқушылардың намысын оятатын ең қызықты сайыс түрі.

• Қозғалыс ойындары («Орамал тастамақ», «Ақ сүйек», «Соқыр теке»): Бастауыш және орта буын оқушыларының кеңістікті бағдарлауын, жылдамдық пен реакциясын дамыту үшін қыздырыну (разминка) бөлімінде немесе сабақтың соңында қолдану өте тиімді.

• «Қазақ күресі» элементтері: Жоғары сыныптарда күштік қасиеттерді дамыту, қарсыласты құрметтеу және өзін-өзі қорғау дағдыларын қалыптастыру үшін қолданылады.

3. Тәжірибе нәтижелері және алдағы мақсаттар

Сабақ барысында ұлттық ойындарды қолданудың арқасында оқушылардың пәнге деген қызығушылығы артып қана қоймай, мектептегі тәртіп пен сынып ішіндегі ауызбіршілік жақсара түскенін байқауға болады.

1.2023-2024 оқу жылында “Бес асық “ , “Тоғыз құмалақ” қыздар арасындағы

Іргелі ауылдық округінің Ұлттық мектеп лигасында 1 орын

2. Ұлттық мектеп лигасының аудандық “Бес асық “ жарысында Кемертоған

орта мектебі 5-6 сынып қыздар командасы 2 орын .

Біздің мектептің базасында ұлттық ойындарды тек мерекелерде (Наурыз мейрамында) ғана емес, күнделікті оқу процесінде жүйелі түрде насихаттау – басты назарда.

Қорытынды

Елбасымыз айтқандай, «Ұлттық кодты сақтай отырып, жаңғыру» біздің негізгі бағдарымыз болуы тиіс. Қазақтың ұлттық ойындары – ғасырлар сынынан өткен, тәрбиелік мәні терең асыл қазынамыз. Ендеше, осы қазынаны жас ұрпақтың бойына сіңіріп, дені сау, ұлттық рухы биік, намысты ұрпақ тәрбиелеу жолындағы еңбектеріңіз табысты болсын!