Мектеп оқушыларының дене тәрбиесінде, координациясы мен командалық рухын дамытудағы волейболдың тиімді құрал ретіндегі рөлі

Баяндама

Тақырыбы: «Мектеп оқушыларының дене тәрбиесінде, координациясы мен командалық рухын дамытудағы волейболдың тиімді құрал ретіндегі рөлі»

Баяндамашы: Сейдахметов Манас

Құрметті әріптестер!

Мектептегі дене шынықтыру бағдарламасына енгізілген көптеген спорт түрлерінің ішінде волейбол ең маңызды орындардың бірін алады. Бұл жай ғана қызықты ойын емес, оқушыларды жан-жақты дамытудың қуатты құралы. Волейболдың танымалдылығы оның қолжетімділігімен, жоғары эмоционалдылығымен және тікелей байланыстың (контакт) жоқтығымен ерекшеленеді, бұл басқа командалық ойындармен салыстырғанда жарақат алу қаупін айтарлықтай төмендетеді.

Дене шынықтыру мұғалімі ретіндегі менің басты мақсатым – балаларға тек техникалық тәсілдерді үйрету ғана емес, олардың спортқа деген сүйіспеншілігін ояту, физикалық қасиеттерін дамыту және ұжымда жұмыс істей білуге тәрбиелеу.

1. Волейболдың оқушы ағзасына физиологиялық әсері

Волейбол ойыншылардан үнемі зейінді шоғырландыруды, жылдам қозғалыстарды, секіруді және қозғалыс бағытын күрт өзгертуді талап етеді.

Волейболмен жүйелі түрде айналысу мыналарға ықпал етеді:

• Координация мен ептілікті дамыту: Доптың ұшуына тез жауап беру қажеттілігі көру-моторлық координациясы мен кеңістіктік бағдарлауды дамытады.

• Тірек-қимыл аппаратын нығайту: Секіру және қозғалу аяқ, арқа және іш бұлшықеттерін қатайтып, дұрыс мүсінді (осанка) қалыптастырады.

• Тыныс алу және жүрек-қантамыр жүйелерін жаттықтыру: Ойынның жоғары қарқыны ағзаның жалпы төзімділігін арттырады.

2. Оқыту әдістемесі: қарапайымнан күрделіге

Өз сабақтарымда және секциялық жұмыстарда мен бірізділік принципін ұстанамын. Волейболға үйрету бірнеше кезеңге бөлінеді:

• Базалық кезең (бастауыш және орта буын): Доппен танысу. Біз волейболшының дұрыс тұрысын, алаңда қозғалу тәсілдерін, допты төменнен және жоғарыдан қабылдауды үйренеміз. Бұл кезеңде мен дайындық ойындарын («Пионербол», «Ауадағы доп») белсенді қолданамын.

• Негізгі кезең: Төменнен және жоғарыдан доп беру (подача), шабуыл соққысы және базалық тосқауыл (блок) қою техникасын үйрету. Саусақтардың микрожарақаттарын болдырмау үшін қолды дұрыс қоюға ерекше назар аудару маңызды.

• Тактикалық кезең (жоғары сыныптар): Ойын тактикасына үйрету. Оқушылар жауапкершілік аймақтарын бөлуді, қорғаныста (сақтандыру) және шабуылда (байланыстырушы ойыншы арқылы пас беру) ойнауды үйренеді.

3. Волейболдың психологиялық және тәрбиелік рөлі

Волейбол – бұл команданың қолдауынсыз бір ойыншы ештеңе шеше алмайтын спорт түрі.

• Ойын жауапкершілік сезімін тәрбиелейді: бір ойыншының қателігі жалпы есепке әсер етеді, сондықтан балалар бір-бірін сынауды емес, қолдауды үйренеді.

• Көшбасшылық пен бастамашылдық дамиды.

• Күйзеліске төзімділік және стандартты емес жағдайларда (миллисекунд ішінде) жылдам шешім қабылдау қабілеті қалыптасады.

4. Жұмыс нәтижелері және спорттық жетістіктер

Сабақтарда және мектепішілік спорт секциясы аясындағы жүйелі жұмыстың арқасында оқушылардың волейболға деген қызығушылығы айтарлықтай өсті.

2023-2024 оқу жылында Ұлттық мектеп лигасының аудандық кезеңінде волейбол ойынынан Кемертоған орта мектебі КММ 5-6 сынып қыздар 2-орын.

1.Алиасқар Еңілік 6 Ә

2.Азат Альфия 6И

3.Абдумуталлиб Нұрай 6Е

4.Жанат Амина 6Ж

5.Қонысбай Айым 5А

6.Қалай Жанерке 6 Е

7.Сағындық Сымбат 6Ә

8.Оразбай Фатима 6С

2024-2025 оқу жылы Ұлттық мектеп лигасы Волейбол ойынынан аудандық кезең 7-8 сынып қыздар арасында Кемертоған орта мектебі КММ 3-орын

Қорытынды

Қорытындылай келе, волейбол – бұл бала үшін өмірдің ерекше мектебі екенін атап өткім келеді. Ол еңбекқорлыққа, тәртіпке және қарсыласқа құрметпен қарауға үйретеді. Біздің, педагогтардың міндеті – материалдық-техникалық базаны (сапалы доптар, торлар) одан әрі жақсарту, жаңа ойын технологияларын енгізу және өз үлгімізбен балаларды спортпен шұғылдануға ынталандыру.