Қазақ Кеңестік автономиясы құрылуының тарихи маңызы неде?

Азамат соғысы большевиктерге шет аймақтардағы ұлттық мемлекеттiлiктiқұру идеясымен санасу қажеттiгiн айқындап бердi. Кеңесүкiметi Қазақ Автономиясын құруға дайындала бастады.1919 жылы 10 шiлдедеВ. И. Ленин қол қойған декретiмен «Қырғыз (Қазақ) өлкесiнбасқару жөніндегі революциялық Комитет (Қазревком)» құрылды.Қазревкомның алғашқы құрамына С. Пестковский(Қазревком төрағасы), А. Байтұрсынов, В. Лукашев, Ә. Жангелдин, М. Тұнғаншин, С. Меңдешев, Б. Қаратаев кiрдi. Революциялық комитеттің жанынан басқару салалары бойынша: еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру, денсаулық сақтау және халық ағарту, егіншілік, юстиция, почта және телеграф, азық-түлік, халық шаруашылығы кеңесі сияқты бөлімдер мен бөлімшелер құрылды. Басты мақсаты - азат етілген аудандарда кеңестерді қалпына келтіру, шаруашылықты қалпына келтіру, мәдениетті дамыту т.б. Қазревком 1919 жылдың шiлдесiнен 1920 жылғы қазан аралығында ҚазАКСР-i құрылғанға дейін 15 ай қызмет еттi.

1920 жылы 26 тамызда Кеңес өкіметі – Бүкілресейлік атқару комитеті мен РКФСР Халық Комиссарлар Комитеті –Ресей федерациясының құрамында, астанасы Орынбор қаласында болатын «Қырғыз (Қазақ) Автономиялы Кеңестiк Социалистiк Республикасын құру туралы» Декрет жариялады. Декрет Қазақстан аумағын анықтады.Қазақ АКСР-iндегi басқару органдары – депутаттардың жергiлiктi Кеңестерi, Орталық Атқару Комитеті мен Халық Комиссарлары Кеңесi болатынын белгiледi.Әскери iстердi басқару үшiн Қазақ Әскери Комиссариатыұйымдастырылды.

1920 жылы 4–12 қазан аралығында ОрынбордаҚазақ АКСР-i Кеңестерiнiң Құрылтай съезi болып өттi. Бұл күн –1920 жыл дың 4 қазаны қазақ автономиясының туған күнi болып табылады. Съезд өлкесінiң жоғарғы органдары –республиканың Орталық Атқару Комитетi мен Халық КомиссарларыКеңесiн сайлады. Қазақ АКСР ОАК-нiң төрағасы болып СейтқалиМеңдешев, Қазақ АКСР ХКК-нiң төрағасы болып В. Радус-Зеньковичсайланды. Съезде «ҚазақАКСР-i еңбекшiлерi құқықтарының декларациясы» қабылданды. Ол Қазақстан еңбекшiлерi үшiн саяси құқықтарды бекiттi. Азаматтардың мiндеттерiайқындалды. Декларация Қазақ Кеңестiк Социалистiк Республикасының бiрiншi Конституциясы қабылданған 1937 жылға дейiн республика еңбекшiлерiнiң құқықтарын бекiткен конституция ретiндеқолданылды.