400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

ІХ–ХІІІ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ӘДЕБИЕТ

Материал туралы қысқаша түсінік
– ІХ–ХІІІ ғасыр басындағы түркі әлемі мәдениетінің өрлеуіне әсер еткен жағдайларды білесіңдер; – ӘлФараби және басқа ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтайсыңдар; – Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұни еңбектері тарихи құндылығының бүгінде де өзекті екендігіне көз жеткізесіңдер.
Материалдың қысқаша нұсқасы
img_page_1
Слайдтың жеке беттері

#1 слайд

1 слайд

IХ–ХIІI ғасыр басында Отырар, Испиджаб, Тараз, Бұхара, Самарқан және басқа қалалар ғылым мен мәдениетт iң орталықтарына айнал

#2 слайд
IХ–ХIІI ғасыр басында Отырар, Испиджаб, Тараз, Бұхара, Самарқан және басқа қалалар ғылым мен мәдениетт iң орталықтарына айналады. Мұнда ұлы ғұламалар әл-Фараби, Әбу Райхан Бируни, Махмұд Қашғари, Жүс iп Баласағұни, Ахмет Иүгнеки, Қожа Ахмет Ясауи өм iр сүрді. Олардың барлығы түрк iлік ортадан шықты. Ғылым мен әдебиеттегі жетістіктердің барлығы қазіргі түркі ха лықтарының ортақ игілігі болып табылады. Түркiлер рухани мәдениеттің ерекшелі гін сақ тап қалды. Жүсіп Баласағұни мен Әлiшер Науаи шы ғармалары мен ғылыми еңбектерiнде өздерiн тек түркi ретiнде танытты. Сол кездегi басқа да көрнектi ғұламалар өздерін түркі, ал тiлiн түркi тiлi деп мақтаныш сезiммен айтты.

2 слайд

IХ–ХIІI ғасыр басында Отырар, Испиджаб, Тараз, Бұхара, Самарқан және басқа қалалар ғылым мен мәдениетт iң орталықтарына айналады. Мұнда ұлы ғұламалар әл-Фараби, Әбу Райхан Бируни, Махмұд Қашғари, Жүс iп Баласағұни, Ахмет Иүгнеки, Қожа Ахмет Ясауи өм iр сүрді. Олардың барлығы түрк iлік ортадан шықты. Ғылым мен әдебиеттегі жетістіктердің барлығы қазіргі түркі ха лықтарының ортақ игілігі болып табылады. Түркiлер рухани мәдениеттің ерекшелі гін сақ тап қалды. Жүсіп Баласағұни мен Әлiшер Науаи шы ғармалары мен ғылыми еңбектерiнде өздерiн тек түркi ретiнде танытты. Сол кездегi басқа да көрнектi ғұламалар өздерін түркі, ал тiлiн түркi тiлi деп мақтаныш сезiммен айтты.

Астрономия, логика, музыка теориясы, математика, әлеуметтану, этика, медицина, психология, философия және құқық – мұның бәр i

#3 слайд
Астрономия, логика, музыка теориясы, математика, әлеуметтану, этика, медицина, психология, философия және құқық – мұның бәр i әл-Фараби айналысқан ғылым салаларының толық т iзiмi емес. Ол Аристотельд iң «Органон» iлiмiнiң бүкiл кешенiн жинап, ретке келтiрдi.Оның барлық к iтаптары бойынша түсiнiктемелер жазды. Сiңiрген еңбегiнiң ауқымдылығы соншалық, оған «Екiншi ұстаз» атағы берiлдi.

3 слайд

Астрономия, логика, музыка теориясы, математика, әлеуметтану, этика, медицина, психология, философия және құқық – мұның бәр i әл-Фараби айналысқан ғылым салаларының толық т iзiмi емес. Ол Аристотельд iң «Органон» iлiмiнiң бүкiл кешенiн жинап, ретке келтiрдi.Оның барлық к iтаптары бойынша түсiнiктемелер жазды. Сiңiрген еңбегiнiң ауқымдылығы соншалық, оған «Екiншi ұстаз» атағы берiлдi.

Әл-Фараби бақытты болу жолдарын ойлас тыра келе бақытты танудың мүмкіндігі туралы тұжырым айтты. Оның адамның табиғаты, инте

#4 слайд
Әл-Фараби бақытты болу жолдарын ойлас тыра келе бақытты танудың мүмкіндігі туралы тұжырым айтты. Оның адамның табиғаты, интеллектуалдық және этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой-тұжырымдары «Азаматтық саясат», «Бақытқа жету туралы» еңбектерінде айтылған.

4 слайд

Әл-Фараби бақытты болу жолдарын ойлас тыра келе бақытты танудың мүмкіндігі туралы тұжырым айтты. Оның адамның табиғаты, интеллектуалдық және этикалық жетілу, билеушінің мұраты туралы ой-тұжырымдары «Азаматтық саясат», «Бақытқа жету туралы» еңбектерінде айтылған.

#5 слайд

5 слайд

Жүсiп Баласағұни. Жүсiп ХІ ғасырдың бірінші ширегінде Қарахан мемлекетiнiң орталығы Баласағұнда дүниеге келді. Араб, парсы тi

#6 слайд
Жүсiп Баласағұни. Жүсiп ХІ ғасырдың бірінші ширегінде Қарахан мемлекетiнiң орталығы Баласағұнда дүниеге келді. Араб, парсы тiлдерiн жетiк бiлдi. «Құтты бiлiк» атты поэмасын жазды. Поэма нақыл сөздер, диалог пен уағыздар түрінде жазылған. Поэманың негізгі идеялық мазмұны ізгіліктің қайнар көзі білім екендігін тү сіндіруге арналған. Жүсіп мемлекетті жұртшылыққа ізгілік әкелетін білімді де мәдениетті билеуші басқаруы тиіс деп тұжырымдайды. Әркім өз парызын өтеген де ғана қоғам өркендейді деп ой түйеді. Ол қағаннан бастап қарапайым қолөнершіге дейін әр әлеуметтік топтың міндеттерін жан-жақты сипаттап жазады.

6 слайд

Жүсiп Баласағұни. Жүсiп ХІ ғасырдың бірінші ширегінде Қарахан мемлекетiнiң орталығы Баласағұнда дүниеге келді. Араб, парсы тiлдерiн жетiк бiлдi. «Құтты бiлiк» атты поэмасын жазды. Поэма нақыл сөздер, диалог пен уағыздар түрінде жазылған. Поэманың негізгі идеялық мазмұны ізгіліктің қайнар көзі білім екендігін тү сіндіруге арналған. Жүсіп мемлекетті жұртшылыққа ізгілік әкелетін білімді де мәдениетті билеуші басқаруы тиіс деп тұжырымдайды. Әркім өз парызын өтеген де ғана қоғам өркендейді деп ой түйеді. Ол қағаннан бастап қарапайым қолөнершіге дейін әр әлеуметтік топтың міндеттерін жан-жақты сипаттап жазады.

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

Сабақ аяқталды Сау болыңыздар!

#11 слайд
Сабақ аяқталды Сау болыңыздар!

11 слайд

Сабақ аяқталды Сау болыңыздар!

Материалды PowerPoint форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
7 ұстаз жүктеп алған
30 қыркүйек
500
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі