#1 слайд
Қазақстанның жер бедері: Геологиялық тарихы және тектоникалық құрылымы

1 слайд

#2 слайд
Қазақстанның жер аумағы • Қазақстанның аумағы 2,7 млн км². 2900км 1 6 0 0 к м 9

2 слайд

#3 слайд
Қазақстанның жер бедері Жазықтар мен ойпаттардан Үстірттер мен қыраттардан Таулардан құралады

3 слайд

#4 слайд
Жазықтар мен ойпаттар Қазақстан аумағының басым бөлігі жазықтық сипатта, бұл елдің солтүстігі мен батысында кең таралған. Негізгі жазықтар мен ойпаттар: •Каспий маңы ойпаты: •Орналасуы: Қазақстанның батысы. •Ерекшеліктері: Мұнда теңіз деңгейінен төмен жатқан аймақтар бар (-28 м). •Маңызы: Мұнай және газ кен орындары бар. •Тұран жазығы: •Орналасуы: Оңтүстік-батыс Қазақстан. •Ерекшеліктері: Құмды шөлдер (Қызылқұм, Мойынқұм), сирек кездесетін өсімдіктер өседі. •Солтүстік Қазақ жазығы: •Орналасуы: Қазақстанның солтүстігі. •Ерекшеліктері: Құнарлы қара топырақты жерлер. Негізінен егіншілік үшін қолданылады.

4 слайд

#5 слайд
Үстірттер Үстірттер Қазақстанның шөлді және шөлейтті аймақтарында орналасқан. Негізгі үстірттер: •Үстірт үстірті: •Орналасуы: Маңғыстау облысы. •Ерекшеліктері: Тік беткейлер мен шоқылар басым. •Бетпақдала үстірті: •Орналасуы: Орталық Қазақстан. •Ерекшеліктері: Құрғақ, өсімдігі аз аймақ.

5 слайд

#6 слайд
Қыраттар мен аласа таулар Қазақстанның орталығы мен шығысында қыраттар мен аласа таулар бар. Негізгі қыраттар: •Сарыарқа (Қазақ ұсақ шоқысы): •Орналасуы: Орталық Қазақстан. •Ерекшеліктері: Орташа биіктігі 500–1000 м, ең биік нүктесі — Қарқаралы таулары (1403 м). •Маңызы: Полиметалл, көмір, және басқа минералдар кездеседі.

6 слайд

#7 слайд
Биік таулы аймақтар Қазақстанның оңтүстігі мен шығысында биік таулар шоғырланған. Бұл аймақтар альпі қатпарлануының нәтижесінде қалыптасқан. Негізгі тау жүйелері: •Алтай таулары: •Орналасуы: Қазақстанның шығысы. •Ең биік нүктесі: Белуха шыңы (4506 м, Ресеймен ортақ). •Маңызы: Кен орындары (алтын, мыс, т.б.). •Тянь-Шань таулары: •Орналасуы: Қазақстанның оңтүстігі. •Ең биік нүктесі: Хан-Тәңірі шыңы (6995 м). •Маңызы: Туризм, су ресурстары. •Жоңғар Алатауы: •Орналасуы: Алматы облысы. •Ерекшеліктері: Мұздықтар, гидроэнергия көздері.

7 слайд

#8 слайд
Қазақстанның жер бедерінің геологиялық тарихы Қазақстанның жер бедерінің геологиялық тарихы Қазақстанның жер бедері палеозой, мезозой және кайнозой дәуірлерінде қалыптасты: •Палеозой дәуірі: Герцин қатпарлану нәтижесінде Алтай, Сарыарқа таулары көтерілді. •Мезозой дәуірі: Бұл кезеңде таулардың шайылуы, тегістелуі байқалды. •Кайнозой дәуірі: Альпі қатпарлануы кезінде Тянь-Шань және Жоңғар Алатауы биіктеді.

8 слайд

#9 слайд
Қазақстанның тектоникалық құрылымы:

9 слайд

#10 слайд
Платформалық аймақтар a) Сібір платформасы •Орналасуы: Қазақстанның солтүстік-шығыс бөлігі. •Құрылымдық ерекшеліктері: •Протерозой және палеозой дәуірлерінде пайда болған қатты гранитті іргетас. •Шөгінді жыныстар қабаттарымен жабылған. •Маңызы: Қара топырақты құнарлы жазықтары егіншілік үшін қолайлы. b) Тұран плитасы •Орналасуы: Қазақстанның оңтүстігі мен батысы. •Құрылымдық ерекшеліктері: •Шөгінді жыныстар басым (құм, саз, әктас). •Мұнай және газ кен орындары шоғырланған. •Маңызы: Энергетикалық ресурстардың негізгі көзі.

10 слайд

#11 слайд
Қатпарлы белдеулер a) Герцин қатпарлы белдеуі •Орналасуы: Қазақстанның орталық және шығыс бөлігі (Сарыарқа, Алтай). •Құрылымдық ерекшеліктері: •Палеозой дәуірінде герцин қатпарлануы нәтижесінде көтерілген. •Гранит, порфирит және базальт тәрізді магмалық жыныстар кездеседі. •Кейін шайылып, аласа тауларға айналған. •Маңызы: Полиметалдар (мыс, қорғасын, мырыш) және көмір кен орындары бар. b) Альпі қатпарлы белдеуі •Орналасуы: Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік-шығыс бөлігі (Тянь- Шань, Жоңғар Алатауы). •Құрылымдық ерекшеліктері: •Кайнозой дәуірінде альпі қатпарлануы нәтижесінде көтерілген жас таулар. •Белсенді сейсмикалық аймақтарға жатады. •Мұздықтар мен биік шыңдар бар (Хан-Тәңірі).

11 слайд

#12 слайд
Қорытынды Қазақстанның жер бедері мен тектоникалық құрылымы елдің геологиялық тарихы мен табиғи байлықтарының негізі болып табылады. Жазықтар, үстірттер, аласа таулар мен биік тау жүйелері, сонымен қатар тектоникалық құрылымдардың күрделілігі елдің табиғи ерекшеліктерін анықтайды. Мұндай әртүрлілік пайдалы қазбалардың мол қорымен, сейсмикалық белсенділігімен және геоморфологиялық алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Қазақстанның аумағы Еуразия литосфералық плитасының құрамында, ірі тектоникалық платформалар мен қатпарлы белдеулердің түйісуінде орналасқан. Бұл факторлар мұнай-газ, полиметалдар, уран, көмір және басқа да табиғи ресурстардың шоғырлануына себеп болды.

12 слайд