#1 слайд
Сандық өрнектер. Әріпті өрнектер Математика пәні ұстазы: Нұрболов Н.Н.

1 слайд

#2 слайд
Математикалық өрнектер Сандық өрнектер Әріпті өрнектер

2 слайд

#3 слайд
Сандармен, амалдар таңбаларымен және жақшалармен жазылған өрнек сандық өрнек деп аталады. 1 – мысал: 96 : (37 - 29) = 12 сандық өрнек Өрнектің мәні

3 слайд

#4 слайд
Әріпті өрнек Құрамында әріптері бар өрнектер әріпті өрнектер деп аталады. Әріпті өрнектердің жазылуында латын алфавитіндегі a, b, c, d … кіші әріптері пайдаланылады 2 – мысал: b + 12 ∙ 4 әріпті өрнек

4 слайд

#5 слайд
Әріпті өрнек Әріпті өрнектегі әріптің орнына алынатын сандар сол әріптің мәндері деп аталады 3 – мысал: b + 12 ∙ 4, мұндағы b = 5 әріптің мәні 5 + 12 ∙ 4 = 53

5 слайд

#6 слайд
Коэффициент Бір немесе бірнеше әріп көбейткіштері бар көбейтінді түріндегі өрнектегі сан көбейткіш коэффициент деп аталады. 4 – мысал: 9a әріпті өрнегіндегі 9-ді коэффициент деп атайды. Коэффициент әріп көбейткіштің алдына жазылады. 8x, 11y, 7b, 5d

6 слайд

#7 слайд
Өрнектерді ықшамдау Өрнек ықшамдалғанда мәні өзгермеген, бірақ амалдар саны алғашқыдан аз өрнекпен алмастырылады. Қосудың ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін пайдаланып, өрнектерді ықшамдау. a + b = b + a (a + b) + c = a + (b + c)

7 слайд

#8 слайд
1 – мысал: 1) 8 + a + 15 8 + a + 15 = (8 + 15) + a = 23 + a алғашқы түрі ықшамдалған түрі 2) 12 + x + 13 = (12 + 13) + x = 25 + x алғашқы түрі ықшамдалған түрі

8 слайд

#9 слайд
Көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеті Осы қасиетті пайдаланып, көбейткіштердің орнын ауыстырып, топтап (жақшаға алып), өрнекті ықшамдауға болады. a ∙ b = b ∙ a (a ∙ b) ∙ c = a ∙ (b ∙ c) 7a ∙ 9 = көбейтіндісін қарастырайық (7 ∙ 9) ∙ a = 63a алғашқы түрі ықшамдалған түрі

9 слайд

#10 слайд
Көбейтудің үлестірімділік қасиетін пайдаланып ықшамдау Егер көбейтудің үлестірімділік қасиетінің сол жағы мен оң жағын орын ауыстырып жазсақ, қосынды (айырма) көбейтіндіге түрленеді. (a + b) ∙ c = ac + bc (a - b) ∙ c = ac - bc ac + bc = (a + b) ∙ cac - bc = (a - b) ∙ c Мұндағы: с – ортақ көбейткіш

10 слайд

#11 слайд
2 – мысал: 1) 5x + 12x = (5 + 12) ∙ x = 17x алғашқы түрі ықшамдалған түрі 2) 18x + 9x = (18 + 9) ∙ x = 27x алғашқы түрі ықшамдалған түрі

11 слайд

#12 слайд
1)7x + 4x = (7 + 4) ∙ x = 11x 2)12y + 5y – 7y = (12 + 5 - 7) ∙ y = 10y 3)5a – 3a = (5 - 3) ∙ a = 2a 4)10b + 8b – 9b = (10 + 8 - 9) ∙ b = 9b Тапсырма

12 слайд