6 сыныптың Қола дәуірі тақырыбына арналған кесте

Тарихи шеңбері

Б.з.д. 2-1 мыңжылдықтар(2800-900жылдар)

Ерешеліктері

Жер аймығы

Оралдан Енесейге дейін

Алғаш табылған жері

Оңтүстік Сібірдегі Ачинск каласы маныңдағы Андронов селосы

Мәдениетін қалдырған тайпа

Андрон мәдениеті (б.з.д. XVlll-Vlll ғасырлар)

Қазақстанда көп қоныстанған жері

Орталық Қазақстан (30-дан астам қоныс,150-гежуықобасы табылды)

Батыс және Солтүстік Қазақстан (80-ге жуық қоныстары табылды)

1946 жылдан бастап ғалым Әлкей Марғулан қола дәуірін жаспарлы зерттей бастады

Уақыты б.з.д. XVlll-Vlll ғасырлар

Ерте қола дәуірі б.з.д.XVlll-XV ғасырлар

Орта қола дәуірі б.з.д.XV-Xlll ғасырлар

Кейінгі қола дәуірі б.з.д.Xlll-Vlll ғасырлар (Беғазы-Дәндібай мәдениеті)

Беғазы-Дәндібай мәдениетіндегі жерлеу орындарының көпшілігі – обалар

Беғазы-Дәндібай ескерткіштері жерлеу арындарының құрылыстары өте ірілігімен,тас қашау өнерінің жеілгендігімен ерекшелінеді.

Қоғамдық құрылысы

Әкелік ру (патриархат)устемдігі орнады.Жеке меншік қалыптасты

Баспанасы

Жертөлелер(киіз үйдін прототипі)

Тілі

Үнді-ирандық

Антропологиясы

Еуропоидтық нәсіл. андрондықтардың бет бейнесін сипаттаған ғалым-Алексеев

қостанай жеріндегі алексеев қорымынан табылған адамның бет-бейнесін жасаған ғалым -Герасимов

Археологиялық символы

Сырғалар мен алқалар

қола дәуіріндегі ыдыс жасаудың ең бір өрістеген түрі-көзе құмыралар жасау

Тастағы суреттері

(петроглифтер)

*жабайы бұқа тур, бактриан түйесі (Жетісу)

*50 шақты соғыс арбасы (Каратау жотасы)

* Күн басты құдай (Тамғалы шатқалы)

*Таңбалы,Жасыбай,Хантау

Ежелгі каласы

Арқайым (Қостанай мен Челябинск облыстары аралығында)

Діни түсініктері

*жартқыш андардың терістерін бойтұмар ретінде таққан

*өлген адамның басын сатыска,онтүстік-батысқа қаратқан