Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 7.2А X ғ. – XІІІ ғ. басындағы Қазақстан.

Мектеп: №42 орта мектеп

Мұғалімнің аты-жөні: Асанова Аида Ауеловна

Пәні: Қазақстан тарихы

Күні:

Сынып: 7 Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Әлем өркениетінің дамуына түрік мәдениеті қандай үлес қосты?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.2.2.2 – ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін түсіндіру;

Сабақтың мақсаты

Барлығы: Ортағасырлық сәулет өнері қандай деректер дәлелдейтінін біледі (білу, түсіну)

Басым көпшілігі: Материалдық мәдениет мен рухани мәдениет арасындағы айырмашылығын анықтайды, талдайды, салыстырады (білу, түсіну, талдау, қолдану)

Кейбірі: Сәулет өнері туралы деректерді жинақтайды, эссе жазу арқылы ойын қорындылайды, қала мәдениетінің дамуын сипаттайды (жинақтау, қолдану, бағалау)

Бағалау критерийі

• Ортағасырлық сәулет өнері ескерткіштерінің ерекшеліктерін анықтайды (қолдану).

Тілдік мақсаттар

Тыңдалым: мұғалім материалдық мәдениет жайында жалпы мағлұмат береді;

Оқылым: деректермен жұмыс және кітаппен жұмыс;

Жазылым: деректермен жұмыс, топтық тапсырмалар орындау барысында жазбаша жұмыстар жасайды;

Айтылым: топтарда талдау, жұмыстарын қорғау, мұғалімнің сұрақтарына жауап беруі барысында

Құндылықтарға баулу

- шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;

- қарым – қатынас жасау қабілеті;

- денсаулық, достық және айналасына қамқорлық жасау;

Пәнаралық байланыс

география, дүние жүзі тарихы

Алдыңғы білім

6.2.2.5 Көшпелілердің қолданбалы өнер жетістіктерін сипаттау

«Менен - сұрақ, сізден – жауап » әдісі арқылы оқушыларға мұғалім сұрақ қою арқылы, өткен сабақты еске түсіру (қалыптастырушы бағалау мадақтау арқылы)

1. Материалдық мәдениет дегеніміз не?

Ж: Заттай мәдениет түрі.
2.ХІҮ-ХҮ ғ. материалдық мәдениетке нені жатқызуға болады?
Ж:Материалдық мәдениетке-киім-кешек,еңбек құралдары,құрал-сайман,ыдыс-аяқ.
3.Киіз үйдің қандай түрлерін білесің?
Ж:6 қанатты үй, 12 қанатты, 36 қанатты
4.Қазақтың киім кешектері негізінен неден жасалған?
Ж:Жүн мен теріден,матадан жасалған. Сол сияқтытеріден және жүннен аяқ киімдер тіккен.
5.Қандай тағам түрлерін білесіңдер?
Ж:Негізгі тамақтары сүттен, еттен,дәнді-дақылдардан жасалған.
Сүт тағамдары-айран, май, ірімшік, қатық шұбат, қымыз т.б
6.Рухани мәдениет дегеніміз не?
Ж: Белгілі бір кезеңде өмір сүрген халықтың жан-дүниесінің көрінісі. Халықтың әдет-ғұрпы, салт-санасы, ауыз-әдебиеті, аңыз,қиял-ғажайып әңгімелері, діни наным-сенімдері жатады.
7.Қандай ертегілерді білесіңдер?
Ж: «Ер төстік», «Жоямерген», «Керқұла атты Кендебай», «Құламерген» т.б.
8.Қандай эпостық жырды білесің?
Ж: «Қобылынды батыр» жыры.
9.Адамдар ислам дінін қабылдағанға дейін неге сенген?
Ж: Отқа, суға, көкке, пұтқа, тылсым күштерге табынған.
10.“Ислам діні” атты мақаланы кім жазды?
Ж: Шоқан Уәлиханов

Сабақтың

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Оқушылармен амандасып, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру;

Топқа бөлу. Оқушылармен шеңбер құрып,кесенелердің суреті арқылы топқа бөлу. Оқушылардан не себептен сол кесенесін алғаны жайында сұрау.

І топ:Қожа Ахмет Йасауи

ІІ топ: Алаша хан күмбезі

ІІІ топ: Жошы хан кесенесі

Алтын ереже құру, қажеттігі туралы айту

Алтын ереже, слайдтар

Сабақтың ортасы

25 мин

«Шатасқан әріптер» әдісі. Оқушылар шатасқан әріптерді жинау арқылы«Сәулет өнері» сөзі шығады.

Сабақтың мақсатымен таныстыру;

Бағалау критерийлерімен таныстыру;

Проблемалық сұрақтар: (диалог, мұғалім- оқушы)

Оқушылар мәдениет нешеге бөлінеді?

- Материалдық мәдениетке нелер жатады? (заттай мәдениет)

Материалдық мәдениеттің ең бір көрсеткіші – ескерткіштер, кесенелер осы сәулет өнеріне жатады.

Миға шабуыл:

1. Сәулет өнері туралы не білесіздер?

2. Кесене туралы түсінігіміз қандай?

Жауабы:

1. Сәулет өнері (архитектура) –құрылыс, тұрғын үй салу және жобалау өнері.

2. Кесене - қайтыс болған адамдардың басына тұрғызылған құрылыс.

1. Бейне фильм көрсетіледі. Сол арқылы бүгінгі тақырып түсіндіріледі.

2. Ресурстар тарату, қорғау және суреттерін картадан тауып, жапсыру.

І топ:Қожа Ахмет Йасауи

ІІ топ: Алаша хан күмбезі

ІІІ топ: Жошы хан кесенесі

Дескриптор:

«Қожа Ахмет Йасауи кесенесі» тобы: кітаптағы мәліметке сүйене отырып, өз кесенесінің тарихы жайында айтып, оның суретін картадан орналасқан жерін тауып жапсырады. «Алаша хан күмбезі» тобы: өз кесенесінің тарихы жайында айтып, оның суретін картадан орналасқан жерін тауып жапсырады.

«Жошы хан кесенесі» тобы: өз кесенесінің тарихы жайында айтып, оның суретін картадан орналасқан жерін тауып жапсырады.

І топқа:

ВЕНН диаграммасы (басым бөлігі орындайды)

Айырмашылығы ұқсастығы айырмашылығы

Дескриптор:

• оқушылар «Материалдық мәдениет пен рухани мәдениеттің» арасындағы айырмашылығы мен ұқсастықтарын жазады;

ІІ топқа: «Сәйкестендір» әдісі (барлық оқушылар орындайды)

Дескриптор:

Дұрыс жауаптарын бір-бірімен сәйкестендіреді.

ІІІ-топқа: « Кім жүйрік» математикалық ойыны. (кейбір оқушылар орындайды)

997+400=1397 жыл (Әмір Темір Қожа Ахмет Иассауи кесенесін салуға бұйрық берді)
900+409=1309 жыл (Залдың ортасындағы үлкен тайқазан жасалған)
1185+300=1485 жыл (Әмір Темірдің ұлы Ұлықбектің қызы Бегім қаза болды)

Дескриптор:

Математикалық есептерді шешіп, тарихи датаны тауып, сол жылға қатысты тарихи оқиғаны атау керек.

Үлестірмелі материалдар (венн диаграммасы, « Кім жүйрік», сәйкестендір)

Сабақтың соңы

5 мин

Эссемен жұмыс (кейбір оқушылар)

Дескриптор:

-Жаңа сабақтан түсінгенін, 5-6 сөйлем арқылы қортындылайды.

Қалыптастырушы бағалау:

«Плюс, минус, қызықты» әдісі

Дескриптор:

Жазбаша орындау үшін үш бағаннан тұратын кестені толтыру ұсынылады. «Плюс» бағанына сабақта ұнаған кезеңдердің барлығы жазылады. «Минус» -оқушының пікірінше, бұл ақпарат ол үшін керексіз, пайдасыз. «Қызықты» бағанына оқушылар қызығушылық тудырған деректер мен әдістерді, ол туралы басқа дерек көздерінен көбірек білгісі келгендіктері туралы жазады.

Кері байланыс

«Плюс, минус, қызықты» әдісі

Саралау- сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау- Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау