Денелердiң ауырлық күшiнiң әрекетiнен қозғалуы.

Екі дене бір біріне массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал, ал арақашықтығының квадратына кері пропорционал күшпен тартылады

А) 6,67 · 10 ^-11 Н

Бір бірінен 1 м қашықтықта орналасқан, әрқайсысының массасы 1 кг болатын екі дененің арасындағы тартылыс күші

Ә) масса

бір мезгілде денелердің әрі инерттілік, әрі гравитациялық қасиеттерінің сандық сандық сипаттамасы болып табылады

Б) бүкіләлемдік

тартылыс заңы

Жер мен Айдың арасындағы тартылыс күшінің шамасы

В) Генри

Кавендиш

Гравитациялық тұрақтының сан мәнін лабораториялық жағдайда бірінші рет анықтаған ағылшын ғалымы

Г) Исаак

Ньютон

Бүкіләлемдік тартылыс заңын 1687 ж тұжырымдаған

Д) 2 · 10²⁰ Н

Екі дене бір біріне массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал, ал арақашықтығының квадратына кері пропорционал күшпен тартылады

Б)

А) 6,67 · 10 ^-11 Н

Бір бірінен 1 м қашықтықта орналасқан, әрқайсысының массасы 1 кг болатын екі дененің арасындағы тартылыс күші

А)

Ә) масса

бір мезгілде денелердің әрі инерттілік, әрі гравитациялық қасиеттерінің сандық сандық сипаттамасы болып табылады

Ә)

Б) бүкіләлемдік тартылыс заңы

Жер мен Айдың арасындағы тартылыс күшінің шамасы

Д)

В) Генри Кавендиш

Гравитациялық тұрақтының сан мәнін лабораториялық жағдайда бірінші рет анықтаған ағылшын ғалымы

В)

Г) Исаак Ньютон

Бүкіләлемдік тартылыс заңын 1687 ж тұжырымдаған

Г)

Д) 2 · 10²⁰ Н

Сабақ мақсаты:

-Бүгінгі сабақты меңгерген соң, бірінші ғарыштық жылдамдықтың анықтамасын біліп, жасанды серіктердің ауырлық күші әрекетінен қозғалысын сипатайтын шамаларды тұжырымдап, бірінші ғарыштық жылдамдықтың формуласын есептер шығаруда қолдана алатын боласыздар.

Топтық Жұмыс

1. Топқа берілетін мәтін – Теоретиктер тобы.

Ауырлық күші денеге еркін түсу үдеуін тудырады. Ньютонның екінші заңына сәйкес:

(2)

Жер бетінде (h=0) болғанда:

(2) формуладан еркін түсу үдеуінің дененің массасына тәуелсіздігі, ал оның шамасының дене Жер бетінен көтерілген сайын азая беретіні байқалады.

Декскриптор:

-Теорияны құрастырады;

-Мәтінді оқып негізгі идеяны ашадыы,

-Жердегі еркін түсу үдеуін қорытып шығарады;

-Формуланы жатқа айтады;

-Топпен бірлесе отырып қорғайды;

2- Топқа берілетін мәтін Формула тобы

Декскриптор:

-Формуланы құрастырады;

-Оқулықты пайдаланып формуланың мағынасын ашадыы,

-Жердегі еркін түсу үдеуін қорытып шығарады;

-Формуланы жатқа айтады;

-Топпен бірлесе отырып қорғайды;

3. Топқа .Тәжірибе жасап тақырыпты қорытыу –Практиктер тобы

Доты әр түрлі бұрышмен лақтырып ,Ұшу қашықтығын бақылау .

Декскриптор:

-Құралдарды пайдаланып дотың ұшуының бұрышқа тәуелділігін анықтайды;

-Оқулықты пайдаланып , практикалық жұмыстың формуласын табады, формуланың мағынасын ашадыы,

-Жердегі денелердің тек ауырлық күшінің әрекетінен құлайтындығын меңгеріп алады;

-Формуланы жатқа айтады;

-Топпен бірлесе отырып қорғайды;

Құрал жабдықтар : Метр , доп

4 - Топқа берілетін мәтін.Ұшқыштар тобы

Бүкіләлемдік тартылыс күші әрекетінен дененің дөңгелек орбита бойымен қозғалысы жүзеге асатын жылдамдық бірінші ғарыштық жылдамдық деп аталады

Ньютонның екінші заңы мен Бүкіләлемдік тартылыс заңы бойынша мына тепе-теңдікті жаза аламыз: ma = (1)

Центрге тарқыш үдеуі: а= (2)

(2)-ші формуланы (1)- ші формуладағы үдеудің орнына қойып массаларын қысқартып жіберсек, бірінші ғарыштық жылдамдық формуласы пайда болады:

ʋ₁= немесе ʋ₁=

Жер бетіне жақын орбитаның радиусын жуықтап Жер радиусына тең деп алып соңғы формуладан бірінші ғарыштық жылдамдықтың сан мәнін анықтаймыз

ʋ₁=

Екінші ғарыштық жылдамдық ʋ₂=11,2км/с

Үшінші ғарыштық жылдамдық ʋ₃=16,65 км/с

Декскриптор:

-Мәтінді құрастырады;

-Оқулықты пайдаланып формуланың мағынасын ашадыы,

-Бірінші ғарыштық жылдамдық формуласын қорытып шығарады;;

-Формуланы жатқа айтады;

-Топпен бірлесе отырып қорғайды;

Кім жылдам ?. (3 тапсырма)

18 - жаттығу

Декскриптор:

-Есептің шартын түзеді .

-Денеің ұшу қашықтығын ,лақтыру биіктігіне тең деп алып -Формуланы жазады ;

-Формуланы қолданып биіктікті анықтайды;

-Есептің жауабын жазады ;

Жеке жұмыс

Декскриптор:

-Есептің шартын түзеді ;

-Бірінші ғарыштық жылдамдық теңдеуін жазады;

-Формула бойынша шамаларды орнына қойып есептейді;

-Есептің шешімін жазады;

Планета атауы	Экват. радиусы, км	Масса, кг	Үдеу, м/с2	Бірінші ғарыштық жылдамдық, км/с
Меркурий	2 400	3,3 • 10 23	3,82	3,03
Венера	6 050	Толық нұсқасын жүктеу Материалды Word форматында жүктеп аласыз Жүктеп алу Тарифке кіреді 6 ұстаз жүктеп алған 15.04.2023 471 Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз "Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады Ұстаздарға арналған олимпиадалар Оқушыларға арналған олимпиадалар Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Осы тақырыпта көрнекілік керек па? 10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық. Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз! Көрнекіліктерді көру Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген