400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

физика пәнінен 9-сынып қмж

Материал туралы қысқаша түсінік
Қазір энергиясыз тіршілік жоқ. Бүгінгі ғылыми өрлеумен техникалық шарықтау осыны дәлелдеп отыр. Сол сияқты энергетика өнеркәсіптің өрлеуіне ғана емес, барлық салалардың өсіру мен ілгерлеуіне революциялық күш-қуаттай ықпал етеді. Сонымен бірге қазіргі заманда энергияның тапшылығы тек мамандарды ғана емес, қалың жұртшьшықты да толғандырып отырғаны аян. Сол сияқты әлемнің көмірсутегі қоры азайып келеді, енді бір 40-50 жыл өткенде түгесіледі деген әңгіме қазір ғалымдарды сан-тарау ойға жетелеуде. Өйткені соңғы жылдары дүние жүзі халықтары энергияны тым мол пайдалануда. Жалпы қоғамның дамуымен ғылыми – техникалық прогресстің тек ғана осы энергия көздерін пайдалану арқылы іске асырылатыны кімге болса да белгілі. Энергетика саласы әр елдің стратегиялық маңызды салаларының бірі болып саналады. Оны өндіру, жеткізу және үнемдеуде алға шыққан ел дамыған елдердің қатарында тұрады. Энергия тапшылығы балама энергия көздерінің де дамуына алып келді.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Мектепішілік олимпиада 2017 ж.

Географиядан практикалық тур сұрақтары (10 сынып)

Тапсырманы орындау уақыты – 150 минут



1-тапсырма. 1-кестедегі мәліметтерге сәйкес көпбелгілік жіктеме әдістемесін қолдана отырып, осы аталған елдердің мәліметтер матрицасын құрастырыңыз. Ранг матрицасын есептеңіз. Көрсетілген елдер қандай типке қатысты?

1-кесте.

Дүниежүзіндегі кейбір елдердің әлеуметтік-экономикалық

даму деңгейінің көрсеткіштері, 2016 ж.


Көрсеткіштер

Болгария

Буркина-Фасо

Мозамбик

Ресей

АҚШ

Швейцария

Қазақстан

1. Валютаны сатып алу бойынша қабілеті жан басына шаққандағы ЖІӨ, халықаралық доллар

19100

1700

1200

25400

55800

58600

24300

2. ЖІӨ құрылымы, %: ауыл шаруашылығы үлесі

5,2

22,9

28,1

4,4

1,6

0,8

4,8

3. ЖІӨ құрылымы, %: өнеркәсіп үлесі

27,4

25,7

21,6

35,8

20,8

26,7

35,3

4. ЖІӨ құрылымы, %: қызмет көрсету үлесі

67,4

51,5

50,2

59,7

77,6

72,6

59,9

5. Қала халқы үлесі, %

73,9

29,9

32,2

74,0

91,6

73,9

53,2

6. Орташа күтілетін өмір сүру ұзақтығы, жас: ерлер

71,2

53,4

52,6

65,0

77,5

80,3

65,6

7. Орташа күтілетін өмір сүру ұзақтығы, жас: әйелдер

78,0

57,6

54,1

76,8

82,1

85,0

75,7

8. Туу коэффициенті, ‰

8,8

41,6

38,3

11,3

12,5

10,5

18,7

9. Өлім коэффициенті, ‰

14,5

11,5

11,9

13,6

8,2

8,2

8,2

10. Халықтың өсу қарқыны, %

-0,6

3,0

2,5

-0,1

0,8

0,7

1,1

11. Сәби өлімінің коэффициенті, ‰

8,5

73,8

67,9

6,9

5,8

3,6

20,3


2-кесте

Ранг матрицасы


Көрсеткіштер

Болгария

Буркина-Фасо

Мозамбик

Ресей

АҚШ

Швейцария

Қазақстан

1








2








3








4








5








6








7








8








9








10








11








Ранг сомасы








Типтер









Бағалау өлшемдері:

Матрица рангын дұрыс құрастырған әр елге – 2 ұпай

Елдің типін дұрыс анықтағанға – 1 ұпай



Нәтижесі 21 ұпай



2-тапсырма. Қазақстанның таулы аймағындағы табиғи - аумақтық кешені мен зонасын анықтаңдар. Кестені толтырыңдар.


Физикалық – географиялық аудандастыру сызбасы


Облыс

Зона

ТАК (табиғи - аумақтық кешен)

Таулы аймақтар

Оңтүстік- Орал аласа тауы



Алтайлық аласа – биік таулар



Сауыр-Тарбағатай аласа – биік таулар



Қазақстандық -Жоңғар аласа – биік таулар



Солтүстік –Тяньшань аласа – биік таулар



Батыс-Тяньшань аласа – биік таулар




Бағалау өлшемдері:

Зона атауын дұрыс анықтағаны үшін – 1 ұпайдан

ТТК дұрыс анықтағаны үшін – 2 ұпайдан

Нәтижесі 18 ұпай



3-тапсырма. Кестеде әртүрлі салалар бойынша (компания немесе сауда таңбасы) өндірістің жетекші атаулары берілген. Кәсіпорын мен қалалардың сәйкестігін белгілеп, олардың қандай өнім өндіретіндігін көрсетіңдер.

№ п/п

Компания немесе сауда таңбасы

Өнім

Орналасу облысы (қаласы)

1

«Тулпар-Тальго»



2

«Султан»



3

«Баян Сулу»



4

«Химфарм»



5

«Цесна»



6

«СарыаркаАвтоПром»



7

«АрселорМитл»



8

«Зенит»



9

«АзияАвто»



10

«Рахат»



11

«ФилипМоррис»



Бағалау өлшемдері:

Әр дұрыс жауапқа 0,5 ұпайдан

Нәтижесі: 11 ұпай



Барлығы 50 ұпай

Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
1 ұстаз жүктеп алған
22 желтоқсан
371
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі