ГАЗДАРДАҒЫ
ЭЛЕКТР ТОГЫ

ЖАСАҒАНДАР РУСЛАНҚЫЗЫ АМИНА , УТЕЖАНОВ АЙБАТ
ПРАКТИКАНТ-ЖЕТЕКШІ: ЖАМАЛИДИНОВА Д.Ж.

Тексерген: Тұяқбаев С.Т.

ЖОСПАР
1. Кіріспе: Электр тогы деген не?
2. Газдар-диэлектриктер
3. Тәжірибе
4. Газдың иондалуы мен ионизаторлар
5. Рекомбинация
6. Болашаққа ұсыныс: Плазма және оның
болашағы
7. Қорытынды
8. Пайдаланылған ресурстар

Электр тогы деген
не?

Зарядталған бөлшектердің
реттеліп бағытталған
қозғалысын электр тоғы деп
атайды. Газ арқылы ток
жүруін - газ разряды дейді.

Газдар-диэлектриктер

ГАЗДА МЕТАЛЛ МЕН СҰЙЫҚТАҒЫДАЙ БОС
ЗАРЯДТАР (ЭЛЕКТРОНДАР МЕН ИОНДАР)
БОЛМАЙДЫ.
ГАЗДАР, НЕГІЗІНЕН, БЕЙТАРАП АТОМДАР МЕН
МОЛЕКУЛАЛАРДАН ТҰРАТЫНДЫҚТАН, ОЛАР
ҚАЛЫПТЫ ЖАҒДАЙДА ЭЛЕКТР ТОГЫН
ӨТКІЗБЕЙТІН ДИЭЛЕКТРИКТЕР ҚАТАРЫНА
ҚОСЫЛАДЫ.
АЛ ГАЗДАРДА ЭЛЕКТР ӨТКІЗГІШТІККЕ
АЙНАЛДЫРУ ҮШІН СЫРТТАН ӘСЕР ЕТУ КЕРЕК.
МЫСАЛЫ.
(ҚЫЗДЫРУ АРҚЫЛЫ УЛЬТРАКҮЛГІН
ЖАРЫҚТАРМЕН СӘУЛЕЛЕНДІРУ АРҚЫЛЫ) ӘСЕР
ЕТСЕК, ГАЗ МОЛЕКУЛАЛАРЫ ИОНДАРҒА
АЖЫРАТЫЛАДЫ.

ТӘЖІРИБЕ

ГАЗДЫҢ ИОНДАЛУЫ МЕН
ИОАНИЗАТОРЛАР

Иоанизаторлар-газды иондайтын заттар. Оларға отын
жалыны, жылдам электрондар, бөлшектер, жарық, рентген
сәулелері жатады.

Газдағы электрон
тасмалдаушылар

Оң иондар

Элетрондар

Иондану-сыртқы энергияның әсерінен газ молекулаларының оң иондарға және бос
электрондарға бөлінуі

РЕКОМБИНАЦИЯ
ЭЛЕКТР ТОГЫ ЖОҚ КЕЗДЕ ГАЗДАҒЫ ЭЛЕКТРОНДАР МЕН ИОНДАР
ХАОСТЫ КОЗҒАЛЫС ЖАСАЙДЫ. ОЛАР
СОҚТЫҒЫСҚАН ЖАҒДАЙДА ҚАЙТАДАН БЕЙТАРАП
МОЛЕКУЛАЛАР ТУЗІЛУІ ЫҚТИМАЛ. ОСЫ ПРОЦЕСТІ
РЕКОМБИНАЦИЯ ДЕП АТАЙДЫ. ЕГЕР ИОНДАЛҒАН ГАЗДА
ЭЛЕКТР ӨРІСІН ТУДЫРСА, ОНДА ИОНДАР МЕН ЭЛЕКТРОНДАР
РЕТТЕЛГЕН ҚОЗҒАЛЫСҚА КЕЛЕДІ ДЕ, ТІЗБЕКТЕ ЭЛЕКТР ТОГЫ ПАЙДА
БОЛАДЫ.
РЕКОМБИНАЦИЯ СЫРТҚЫ ФАКТОРЛАРДЫН ӘСЕРІНСІЗ ЖУРЕДІ,
СОНДЫҚТАН ИОНИЗАТОРДЫҢ ӘСЕРІ ЖОЙЫЛҒАНДА ЗАРЯДТАЛГАН
БӨЛШЕКТЕР РЕКОМБИНАЦИЯ НӘТИЖЕСІНДЕ
ЖОЙЫЛАДЫ ДА ГАЗ ДИЭЛЕКТРИККЕ АЙНАЛАДЫ.

ПЛАЗ М А Ж Ә Н Е ОНЫҢ
БОЛА Ш А Ғ Ы
ҚАЛЫПТЫ КҮЙДЕГІ ГАЗ ДИЭЛЕКТРИК
БОЛЫП ТАБЫЛАТЫНЫҢ БІЗ ТҮСІНДІК ЖӘНЕ
БІЛЕТІНІМІЗДЕЙ, ГАЗ ИОНДАЛҒАН КЕЗДЕ
ОЛ ЭЛЕКТР ТОГЫН ӨТКІЗЕ АЛАДЫ.
ТЕМПЕРАТУРА ЖОҒАРЫЛАҒАН САЙЫН
ИОНДАНУ ДӘРЕЖЕСІ АЙТАРЛЫҚТАЙ
ӨСЕТІНІН ДЕ БІЛЕМІЗ. СОЛАЙ БІЗ
МАТЕРИЯНЫҢ ТӨРТІНШІ КҮЙІ ДЕП
АТАЛАТЫН ПЛАЗМАҒА ЖЕТЕ АЛАМЫЗ.

ПЛАЗ М А Н ЫҢ БОЛ АШАҒЫ
СУЫҚ ПЛАЗМАНЫҢ КҮШТІ
ТОТЫҚТЫРҒЫШТАР ТУДЫРАТЫНЫ
БҰРЫННАН БЕЛГІЛІ, СОНДЫҚТАН ОНЫ
ДЕЗИНФЕКЦИЯЛАУ ҮШІН ҚОЛДАНУҒА
БОЛАДЫ. БІРАҚ ОНЫ АЛУ ҮШІН
ОНДАҒАН КИЛОВОЛЬТ КЕРНЕУ ҚАЖЕТ,
ОЛАРМЕН АДАМ ДЕНЕСІНЕ КӨТЕРІЛУ
ҚАУІПТІ. БІРАҚ БІЗ БОЛАШАҚТА СУЫҚ
ПЛАЗМА ОНКОЛОГИЯЛЫҚ
АУРУЛАРМЕН, ТЕРІ ЖӘНЕ МИ
ІСІКТЕРІМЕН КҮРЕСУДЕ ҚАРУҒА
АЙНАЛУЫ МҮМКІН ДЕП ЕСЕПТЕЙМІЗ.
АЛ БҰЛ ӨЗ КЕЗЕГІНДЕ ЖҮЗДЕГЕН МЫҢ
АДАМДЫ ӨЛІМНЕН ҚҰТҚАРА АЛАДЫ.

ҚОРЫТЫНДЫ
ЗЕРТТЕУГЕ СҮЙЕНЕ ОТЫРЫП, БІЗ
ГАЗДАРДАҒЫ ЭЛЕКТР ТОГЫНЫҢ ҚАЛАЙ
ПАЙДА БОЛУЫН, ОЛАРДЫҢ ИОНДАЛУЫН,
ҚАНШАЛЫҚТЫ МАҢЫЗДЫ ЕКЕНІН ЖӘНЕ БІЗ
ҮШІН БҰЛ ҮЛКЕН БОЛАШАҚ БОЛУЫ МҮМКІН
ЕКЕНІНЕ КӨЗ ЖЕТКІЗДІК.

ПАЙДАЛАНҒАН РЕСУРСТАР: WIKIPEDIA.ORG

НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАҚМЕТ!