Гуго Гроция,
соғыс және
бейбітшілік

Орындаған:Ғабдығалымова А.

Жоспар
Гуго Гроций жайлы
Соғыс және
бейбітшілік туралы
Кітап шығу тарихы
Кітап мазмұны
Қорытынды

Гуго Гроций
Гуго Гроций (1583–1645 жж.) – голландиялық
белгілі
заңгер және саяси ойшыл, мемлекет пен
құқық туралы ерте буржуазиялық ілім мен
жаңа замандағы табиғи және халықаралық
құқықтың рационалды доктринасының
негізін қалаушылардың бірі. Табиғи құқық
пен халықтар құқығы, әрі қоғамдық
құқықтың принциптері түсіндірілген үш
кітап» (1625)

Г. Гроций мемлекет пен құқық
теориясы, тарихы, соғыс пен
бейбітшілік мәселелері, халықаралық,
табиғи, канондық құқық мәселесі,
жалпы тарих, этнография, антикалық
әдебиет және мәдениет туралы 90-ға
жуық еңбектер жазған. Оның негізгі
еңбегі – “Соғыс пен бейбітшілік құқығы”
туралы.

«Соғыс және бейбітшілік құқығы туралы
үш кітап» трактаты 1625 жылы жарық
көрді және «Француздар мен
Наварраның ең христиан королі»
Людовик XIII-ге арналған. Трактат
жергілікті әдет-ғұрыпқа қарамастан
барлық адамдар мен барлық ұлттар үшін
міндетті табиғи құқық принциптерінің
жүйесін әзірледі. Жұмыс үш кітаптан
тұрады:

I кітап соғыс және табиғи әділеттілік ұғымдарын зерттеп,
әділ соғыс мәселелерін қарастырады.
II кітап соғыстың үш «әділ себебін» анықтайды: өзін-өзі
қорғау, қалпына келтіру және жазалау; негізгі
халықаралық құқықтық институттарды егжей-тегжейлі
талдайды;
ІІІ кітапта соғыс басталғанда қандай ережелерді сақтау
керек деген сұрақ қарастырылған, сонымен қатар барлық
соғыстардың тез аяқталу жолы көрсетілген.

Г. Гроций өзінің «Соғыс пен
бейбітшілік құқығы туралы»
еңбегінде халықаралық
құқықты табиғи құқықтан бөліп
қарастырады.

Г. Гроцийдың соғыс пен бейбітшілік
жөніндегі іліміне бейбітшілік бағыты тән.
Бұл орайда оның «соғыстар бейбітшілік
орнату үшін жүргізіледі» және
«бейбітшілік соғыстың соңғы мақсаты»
деген ойлары еске түседі. Г. Гроцийдың
халықаралық қатынастағы құқықтың жаңа
зайырлы доктринасына сіңірген еңбегі
оның «халықаралық құқық әкесі» деп
аталуына себеп болды.

«Соғыс және бейбітшілік заңы туралы» - бұл
жалықтыратын құқықтық трактат немесе
жүректен шыққан стихиялы емес айқай
емес. Гроций оқырманды біліммен
шаршатып жібере жаздады; Бір абзац
барысында ол Овид пен Статиусқа, Сенека
мен Полибийге, Цицерон мен Аристотельге,
тіпті Жазбалардың ондаған үзінділеріне
сілтеме жасамайтын бірде-бір ұстаным жоқ
сияқты.

Отыз жылдық соғыс сияқты ауқымды қақтығыстың жаңалығы
халықаралық саясатты мүлде жаңаша түсінуді талап етті. Сондықтан
Гроцийдің трактаты - протестанттық теологиялық қақтығыстардың
құрбаны болған кальвинист, Францияға эмиграциялауға мәжбүр болған
голландиялық - қалаулы және тіпті тағдырлы нәрсе ретінде
қабылданғаны анық. Гроций әлі тірі кезінде (ол 1645 жылы қайтыс болды)
оның кітабы бірнеше басылымдарда басылып шықты және көптеген
билеушілер мен генералдар үшін үстел үстіндегі оқуға айналды; Король
Густав II Адольф, «Швед Марсы» және «Солтүстік арыстаны» әрқашан
Александр сияқты «Соғыс және Бейбітшілік заңы туралы» онымен бірге
ұстады - «Илиада».

Алайда Гроцийдің соңғы жеңісі қайтыс болғаннан кейін болды. 1648 жылы
соғысты аяқтаған Вестфалия бейбітшілігі енді егемендіктер арасындағы
татулық мәміле емес, Гроцийдің ережелеріне сәйкес әрекет еткен қалың
дипломатиялық конгрестің жұмысының нәтижесі болды. «Соғыс және
бейбітшілік құқығы туралы» теория болды, Вестфалия бейбітшілігі
тәжірибе болды: оның келісімдері империя аумағында христиандық
конфессиялардың құқықтарын теңестірді және континентте күштер
балансын құрды. сол уақытта халықаралық құқық әлі де бар нормаларды
тұжырымдады.

Ол егемендердің соңғы дәлелі ретінде
соғысты жоймады, қылыштарды соқаға
айналдырған жоқ, бірақ бәрібір Гроциймен
бірге: «Соғыстың басталуының сирек себебі,
оны болдырмау мүмкін емес немесе
болдырмау керек.

Гроцийдің трактаты үлкен жетістік болды; 1775 жылға қарай ол негізінен латын
тілінде, сонымен қатар голланд, француз, неміс, ағылшын және испан
тілдерінде 77 басылымнан өтті.
Гроций өзінің концепциясын 16 ғасырда екінші схоластика деп аталатын
қайраткерлер – Саламанка университетінің профессорлары Франциско де
Витория мен Франсиско Суарес жасаған халықаралық құқық теориясына
негіздеді, ол трактат бойы бірнеше рет өзінің ұстаздары деп атады. Өз
кезегінде Гроций трактаты халықаралық құқықтың дамуына үлкен әсер етті.

Пайдаланылған әдебиеттер
Международное право
https://interlaws.ru/personalii/gugo-grocij/
Википедия
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80
%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B9,_%D0%9
3%D1%83%D0%B3%D0%BE#De_Jure_Belli_a
c_Pacis
Саяси әләмдер туралы оқу құралы
http://dot.kostacademy.kz/bible/files/710906669.
pdf

Назарларыңызға
рахмет!