Кластан тыс шара "Тапқыр достар" 5 класс

Тақырыбы: «Тапқыр достар» сайысы

Мақсаты: оқушылардың дүниетанымын кеңейту, ой – өрісін, білімін дамыту, пәнге қызығушылықтарын арттыру.

І Ұйымдастыру кезеңі.

1. Топқа бөлу

2. Турлармен таныстыру

ІІ Сайыс бөлімдері:

1. Таныстыру

2. «Қанат қақты» әр топқа 10 сұрақ

3. Ең, ең, ең ойыны

4. Бұл не?

5. Ғажайып төрттік

6. Жас картограф

І. Әр топ өз командасын таныстырады

1 топ сұрақтары:

1. Ай мен Жердің арақашықтығы? (384мың)

2. Табиғатты оқып үйрену әдістері? (тәжірибе, бақылау, өлшеу)

3. «Ғылымдарды жіктеу» еңбегінің авторы кім? (Әл Фараби)

4. Ш.Уалиханов кім? (географ ғалым)

5. Жұлдыз дегеніміз не?

6. Әрдайым солтүстік бағытты көрсететін жұлдыз? (темірқазық)

7. Ғаламшарлардың Күнді айнала жүретін жолы? (орбита)

8. Жерге ең жақын жұлдыз? (күн)

9. 1846 жылы ашылған ғаламшар? (нептун)

10. Темір мен тас бөлшектерден тұратын аспан денесі? (метеор)

2 топқа қойылатын сұрақтар:

1. Аспан денелерін зерттейтін ғылым? (астрономия)

2. Архипелаг деген не? (аралдар тобы)

3. Экватордың ұзындығы? (40мың км)

4. Шоқжұлдыз деген не?

5. «Аспан денелерінің айналымы» еңбегінің авторы кім? (Н.Коперник)

6. 32 есе үлкейтіп көрсететін телескопты ойлап тапқан кім? (Г.Галилей)

7. Қазақтың тұңғыш ғарышкері? (Т.Әубәкіров)

8. Күн мен Жердің арақашықтығы? (150 млн км)

9. Қазақстан қандай климаттық белдеуде жатыр? (қоңыржай)

10. Тастар мен алып мұздардан тұратын аспан денелері? (комета)

3 топқа қойылатын сұрақтар:

1. Жер шамамен неше жыл бұрын пайда болды? (4,5-4,6 млрд жыл)

2. Күн дегеніміз не?

3. Күннен жарық жер бетіне қандай уақыт аралығында түседі? (8 минут)

4. Астероидтардың көп шоғырланған аймағы? (марс пен юпитер)

5. Біздің Галактика қалай аталады? (құсжолы)

6. Диаметрі 50 см болатын глобусты жасаған кім? (М.Бехайм)

7. Топырақтанушы ғалым? (В.Докучаев)

8. 1781 жылы ашылған ғаламшар? (уран)

9. Тұңғыш ғарышкер? (Ю.Гагарин)

10. Неше мұхит бар? (4)

IV топқа қойылатын сұрақтар:

1. Аралдар нешеге бөлінеді? (3)

2. Жердің ауданы? (510 млн км2)

3. Теңіз тұздылығы немен өлшенеді? (промилле)

4. Астероид деген не? (кіші ғаламшар)

5. Жердің жасанды серігі қашан ұшырылды? (1957 ж 4қазан)

6. Адаптация деген не? (бейімделу)

7. Климаттық белдеулерді ата? (4)

8. Мұхит астында қандай қабат жоқ? (гранит)

9. Айға қай кезде және кімдер бірінші болып қонды? (1969ж 21 шілде)

10. Қазақтың географ ғалымы? (Ш.Уалиханов)

3.Ең, ең, ең ...

Ең үлкен ғаламшар?

Ең суық мұхит?

Ең үлкен көл?

Ең тұзды теңіз?

Ең аралы көп мұхит?

Ең ұзын өзен?

Ең үлкен материк?

Ең терең шұңғыма?

Ең ыстық материк?

Ең суы мол өзен?

Ең кіші мұхит?

Ең биік тау?

4.Бұл не?

Сурет жасыру.

5. Ғажайып төрттік

Ұяшық таңдау

1-ші ұяшық:

Балық шаруашылығының 40%-ы осы мұхитқа тиесілі, бұл қай мұхит?

2-ші ұяшық:

Ең терең жері - Зонд шұңғымасы,ол қай мұхитта орналасқан?

3-ші ұяшық:

Янцзы, Амур, Хуанхэ өзендері қай мұхитқа құяды?

4-ші ұяшық:

Тұздылығы өте төмен мұхит?

Қорытынды.