САБАҚ:

Қазақстан тарихы

Мектеп: Алматы қаласы Әуезов ауданы Ғ.Мүсірепов атындағы №86 мектеп-гимназия

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Өтеулиева Айнұр Жұмағалиқызы

СЫНЫП: 7

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы:

5.2. Ежелгі көшпелілер өмірі

Сабақтың тақырыбы:

Көшпелі мал шаруашылығы неліктен негізгі шаруашылық түріне айналды?

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

5.2.1.2 көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру

5.2.2.6 көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін білу

Сабақ мақсаттары (SMART мақсаттары негізінде құрылды)

Барлық оқушылар орындай алады:

• Қазақстан аумағында көшпелі мал шаруашылығының қалыптасу себебін түсіндіре алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

• Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығын анықтайды.

Кейбір оқушылар орындай алады:

• Көшпелі мал шаруашылығының маңыздылығын сипаттайды.

Тілдік мақсат

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: иемденуші шаруашылық, өндіруші шаруашылық,,көшпелі мал шаруашылығы, отырықшылық, егіншілік, тебіндеу, жайлау, көктеу, күзеу, қыстау.

Талқылауға арналған сұрақтар:

1. Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасу себебі неде?

2. Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығы қандай?

3. Көшпелі мал шаруашылығы қаншалықты маңызды?

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Көшпелі мал шаруашылығы адам өмірін өзгертті/өзгерпеді, себебі...

Төрт түлік мал...

Біздің топтың ойынша:..

Не себепті деп ойлайсыз?

Музыка өнерінің алғашқы туындыларын білудің қажеттілігі неде деп ойлайсыз?

Ишара:бас изеу, келісім білдіру, мақұлдау

Құндылықтарды дарыту

Еңбек және шығармашылық: өмір бойы білім алуын арттыруға, жаңаны тануға және шығармашылыққа деген ынтасын қалыптастыру;

Өмір бойы білім алу: өзін-өзі оқыту мен өз бетінше білім алу дағдыларын қалыптастыру.

Қазақстандық патриотизм: туған жерге, оның мәдениетіне, салт-дәстүріне айрықша іңкәрлікпен ат салысу.

Алдыңғы оқу:

иемденуші шаруашылық, өнімді шаруашылық, темір дәуірі туралы өткен сабақтардан біледі, өз ойларын жеткізе алады.

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

Раппорт (2-3 мин.)

Үй тапсырмасын сұрау (2-3 мин.)

Тақырыпты жариялау (30 сек.-1мин.)

Мақсат пен бағалау критерийлерін оқушылармен бірге талқылау (3 мин.)

Назарға: Оқушылардың 2 сұраққа жауап беруін қадағалаймын.

Басы

Раппорт (2-3 мин.) Сенім орнату.

Амандасу, оқушылардың зейінін шоғырландыру мақсатында шағын әңгіме жүргізу.

«Атаулар туралы екі сұрақ» (30 сек.-1мин.)

Иемденуші шаруашылық, өнімді шаруашылық. Осы екі терминді тақтаға жазып, осы атауларға қатысты мынадай сұрақтар қоямын.

1. Қайда? Бұл терминдерді Сіз бұрын қайда және қандай мағынада кездестіріп едіңіз?

2. Қалай? Өз тәжірибеңізден осы атауларды қолданудың мысалдарын келтіре аласыз ба?

3. Қандай? Осы сабақта бұл атаулар қандай қолданыста болады деп ойлайсыз?

Қалыптастырушы бағалау:

Оқушыларға «Жарайсыңдар!», «Тапсырманы топтасып орындауға талпындыңыздар!» деп кері байланыс беріледі.

«Көшпелі мал шаруашылығы неліктен негізгі шаруашылық түріне айналды?» деген тақырыпты қарастырамыз.

-Бүгінгі сабақта не үйренгілеріңіз келеді?

-Кім қандай табысқа жетеді?

-«Көшпелі мал шаруашылығы туралы не білемін» деп ойлайсыз?

«Көктеу», «Қыстау», «Күзеу», «Жайлау» деп 4 топқа топтастыру. (1-2мин.)

Топтың ережелерін еске түсіру.

Тапсырманы бірлесе орындау.

Топ мүшелерін оқыту және көмек көрсету.

Назарға: Ұсынылған суреттер интернет көзінен алынды.

Ортасы

Ортасы

Тапсырманы орындау алгоритмі

1. Топтарға тапсырмалар ұсыну.

2. Әр тапсырмаға уақыт беру.

3. Топты аралап жүру, бақылау.

4. Кері байланыс беру.

Оқылым алды (2-3мин.)

1. «Көшпелі», «отырықшы» деген ұғымдарын қалай түсінесің?

2. Қай дәуірге тән?

Оқылым тапсырмасы

1-тапсырма. ( 2-3 минут) Сараланған ресурс

Мәтінді оқу тапсырылады. Мәтіндегі жалпы идеяны түсіну үшін тез көз жүгіртіп оқу, нақты ақпаратты тауып, астын сызу.

М Сынып оқушыларына мал шаруашылығы мен егін шаруашылығына байланысты мәтін ұсынамын.

Критерий:

Мәтіндегі жалпы идеяны түсіну үшін тез көз жүгіртіп оқу, нақты ақпаратты тауып, астын сызу.

ЖЖ (1-2 мин.)

2-тапсырма. «Көршіме айтамын» әдісі арқылы жұбымен талқылау.

• Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасу себебі неде?

• Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығы қандай?

• Көшпелі мал шаруашылығы қаншалықты маңызды? (Саралау тапсырмасы )

Тақырыпты түсіну деңгейін арттыруға және талқылау дағдыларын дамытуға қол жеткізу үшін оқушылардың арасында бірінен-біріне сұрақтарды лақтыру.

«Серпілген сауал» (2-3мин.)

• Оның пікіріне қосыласың ба?

• Оның жауабын тағы қалай толықтыруға болады?

• Айтылған пікірді қалай тұжырымдауға болады?

Дескриптор:

1. Көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына кем дегенде бір дәлел келтіреді;

2. Көшпелі өмір салтының отырықшылықтан айырмашылығына кем дегенде бір дәлел келтіреді;

3. Көшпелі мал шаруашылығының маңыздылығына кем дегенде екі дәлел келтіру арқылы сипаттайды.

Қалыптастырушы бағалау.

«Жарайсың! Сенің мүмкіндігің одан да зор!» деп қолдау көрсету, жұмыстарын бағалау.

Т 2-тапсырма. Тақырып бойынша алған білімдерін қортындылау мақсатында «Ия және Жалған» тапсырмасын ұсыныңыз.

Оқушылар кестедегі жауаптарға «ия немесе жалған» деп дәлел келтіру арқылы жауап береді.

Қалыптастырушы бағалау.

«Жарайсың! Зеректік таныттың!» деп қолдау көрсету, жұмыстарын бағалау.

Оқылым соңы

Т 3-тапсырма (2-3мин.)

Кестеден шаруашылықтың түрлері, төрт түлік малдың көшпелілер үшін ерекшелігіне тоқталамын.

Қазақстанның кескін картасын қолданып, темір дәуірінде кең дами бастаған көшпелі мал шаруашылығы мен егіншілік аумақтарды көрсетіңдер.

Дескрипторлары:

• көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақтарды арнайы шартты белгілер бойынша көрсетеді;

• жартылай көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақтарды арнай шартты белгілер бойынша көрсетеді;

• отырықшы шаруашылық дамыған аймақтарды арнайы шартты белгілер бойынша көрсетеді;

• шаруашылық түрлеріне байланысты көшпелілер өсірген төрт түлік мал түрлерін атайды.

Т 3-тапсырма

Төменде берілген кестені сәйкестендіріңдер

Қалыптастырушы бағалау.

«Жарайсың» деп қолдау көрсету, жұмыстарын бағалау.

Бейнекөрініс. «Алтын адам» тұңғыш рет Еуропа жұртшылығына таныстырылды»

• Темір дәуіріндегі қандай тайпалар аталды?

• Қандай өнер туындыларымен таныстыңдар?

• Көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесіне баға бер.

Дескрипторлары:

• Темір дәуірінің тайпаларымен танысады;

• Өнер туындыларын бағамдайды;

• Көшпелілердің әлемдік өркениетке қосқан үлесін біледі.

Мұғалім 3 оқушыға, қалған оқушылар бір-біріне комментарий береді.

Феномен кочевничества в истории Евразии. Номадизм и развитие государства

(Сборник материалов Международной научной конференции ). Дайк пресс. 2007

https://youtu.be/GpOg8vzh91

Соңы

Рефлексия (3-4мин.)

«Бас. Жүрек. Қол» әдісі. (1-2 мин.)

Оқушылар баспен қандай мәлімет жинағанын айту, жүрекпен не сезінгенін түсіндіру, қолымен не жазғанын көрсету арқылы кері байланыс жүргізу.

Мадақтар арқылы бағалау.

Үйге (1-2мин.)

Барлық оқушыға:

«Қазіргі шаруашылық түрлері» туралы хабарлама жазу.

Қабілеті жоғары оқушыларға:

Өз ауданыңның өндірісті шаруашылығы туралы хабарлама дайында.