Фани:Ўзбек тили

Ўқитувчи:Холметов А

Мавзу : Кўп маъноли сўзлар

Синф : 7

Дарс типи: Аралаш дарс

Дарс усули: Баён қилиш , тушунтириш , кўргазмали,

билимларни текшириш , демонстрацион

Дарс жиҳози:слайд ишланмаси,карточкалар.

Дарс мақсади :

а) Илмий мақсад:

Кўп маъноли сўзлар қоидаси ва ёзилиши ҳақида маълумот бериш.

Уй топшириғини текшириб баҳолаш. Ўтилган дарсларни

мустаҳкамлаш ва системага келтириш.

б) Ривожлантируви мақсад:

Янги сўз ва ибораларни ишлатиш орқали ўқувчилар

нутқини ривожлантириш.

в) Тарбиявий мақсад:

Ўзбек тили дарсида олган билимларни ҳаётга тадбиқ эта олишга

ўргатиш. Одоб ахлоқ тарбиясини бериш , меҳнатсеварлик

руҳида тарбиялаш.

Дарс жиҳози:

Дидактик карточкалар ,мавзуга оид расмлар, интерактив доска,

плакатлар.

I.Дарснинг бориши

Ташкилий қисм:

Ўқувчиларни дарсга ҳозирлигини текшириш.

уйга вазифани сўраш , дафтар алмаштириш ,

II.Ўтилган дарсни мустаҳкамлаш.

1. Антоним сўзларга мисоллар келтиринг.

2. Синоним сўзлар қоидасини айтинг.

3. Синоним сўзларга мисоллар келтиринг.

4. Омоним сўзлар қоидасини айтинг.

5. Омоним сўзларга мисоллар келтиринг.

6. Антонимсўзлар қоидасини айтинг

Карточкалар тарқатиш.

Ўқувчилар жавобларини умумлаштириш ва рағбатлантириш.

III.Янги мавзу баёни

Кўп маъноли сўзлар

1-топшириқ

1.Совуқ кунларда бошга телпак кийинг.

2.Бола бошидан маълум.

З.Кўчанинг бошида кутди.

4.Эртакни бошидан ўқи.

б.Бош бўлакларнинг тагига чизинг.

Бир маъноли сўзлар фақат битта лексик маъно ифода этади.Кўпроқ

терминлар бир маъно ифода этади.

Кўп маъноли сўзлар икки ёки ундан ортиқ лексик маъно

ифода этади .

Кўп маъноли сўзлар худди эгизаклардай бир хил ёзилади ,бир хил талафуз қилинади лекин бутунлай бошқа маънони анлатади.

“Яширинган сўзни топ” ўйини . Яширинган сўз: НИНА

538-машқ.Сўз бирикмалари ва гапларни ёзиш.Кўп маъноли сўзларни топиш.

Кумуш қиш-кумуш қошиқ

Тилла бола-тилла узук

Чиройли ёзув қоидасини эслатиш.

Чиройли ёз ёзсанг хат
Бу ҳам жуда зўр санъат

Дам олиш дақиқаси.

Буюк ғалабанинг 70 йиллик тўйи ҳақида тушунча бериш.

И жодий иш. Расм асосида кўп маъноли сўзларга мисоллар келтириш .

541-машқ.Кўп маъноли сўзлар қатнашган мақоллар айтиш.

542-машқ. Украини кечаси матнини ўқиб мазмунини ёритиш.

IV.Дарсни мустаҳкамлаш.

Сўзнинг кўп маъноли бўлиши тил тараққиётининг натижасидир.

• Тилда хар қандай сўз, аввало бирор нарса ёки ҳодисани аташ туфайли пайдо бўлади, яъни бир маънонигина ифодалайди.

• Кейинчалик эса шу сўз маъно тараққиёти натижасида бошқа нарса, ҳодисаларни ҳам ифодалаш учун қўллана бошлайди ва шу туфайли кўп маъноли сўзга айланади

V.Уйга топшириқ:540-машқ

Дарсда актив қатнашган ўқувчиларни баҳолаш

VI.Дарсни якунлаш.