Күн энергиясын жылу энергиясына түрлендіретін жүйелер (Гелиожүйелер)

Күнмен жылыту жүйелері деп жылу көзі ретінде күн радиациясы энергиясын пайдаланатын гелиожүйелерді айтады. Олардың басқа төменгі температуралы жылыту жүйелерінен ерекшелігі күн радиациясын ұстауы және оны жылу энергиясына айналдыратын арнайы қондырғыларды қолдануы болып табылады.

Күнмен жылыту жүйелерінің түрлері: Төменгі температуралы күнмен жылыту жүйелерін күн радиациясын қолдану тәсіліне қарай оларды келесідей жіктейді:

• енжарлы(пассивті);

• ынталы(активті);

Енжарлы (Пассивті жүйелер)

1.7 – сурет - Енжарлы (пассивті) жылыту жүйесі «Қабырға- коллектор»: 1

– күн сәулесі; 2 – сәуле жұтатын қабырға; 3 – ауа көлбеушесі; 4 – жылыған ауа;

5 – ғимараттың ішіндегі салқындатылған ауа; 6 – қабырға; 7 – қабырғаның қара сәуле,қыбылдайтын жағы; 8 –қалқаншалар-жалюздер

Енжарлы– деп күн радиациясын қабылдайтын және оны жылуға түрлендіретін элементі ретінде ғимараттың өзі немесе оның жекелеген бөліктері: ғимарат-коллектор, қабырға–коллектор, шатыр-коллектор және т.б. сол сияқты қолданылатын жылыту жүйелері (жылу тасымалдағыш ауа) алынады.Ең арзан және қарапайым пассивті жүйелер қосымша құрылғы қажет етпейтін және күн энергиясын жинақтауға, таратуға ғимараттың архитектуралық және құрылыс элементтерін қолданатын жүйелер болып

табылады.(1.7- сурет)

Ынталы (Активті) жүйелер.Ынталы төменгі температуралы күнмен жылыту жүйелері күнқабылдағыштары ғимаратқа тән емес жекелеген өзіндік құрылғылары бар жүйелер болып табылады.

Ынталы жүйенің негізгі элементтері: күн коллекторы, аккумулятор, жылуалмастырғыштар, қосалқы жылу көздері, сантехникалық тетіктер, таратушы және реттеуші құрылғылар, автоматика жүйесі. Әрбір нақты жағдайда элементтерді таңдау, құрамы және құрастыруы климаттық факторлармен, нысананың түрлерімен, жылу қолдану ретімен, экономикалық көрсеткіштермен анықталады.(1.8- сурет)

Жылу тасымалдағыштар ретінде көбінесе гелиожүйелерде сұйық (су, этилгликол ерітіндісі, органикалық сұйық) немесе ауа қолданылады. Пайдаланатын көптеген гелиожүйелерде ауаның тығыздығы және жылу сыйымдылығы аз болғандықтан, көбінесе сұйық денелерді қолданады.[1]

Күнмен жылыту жүйелерінде шоғырландырғыш (фокустаушы), жазық немесе басқа пішіндес-типті күн коллекторлары қолданылады.

1.8 - сурет - Ынталы гелиожүйелер