Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

1. Ұйымдастыру кезеңі:

Оқу мақсаттарын және күтілетін нәтижелерді анықтауға көңіл бөлу;

Оқушылармен сәлемдесу, психологиялық ахуал қалыптастыру

Үй тапсырмасы: «Кім жылдам»

1.Кинематика дегеніміз не?

2. Қозғалыс түрлері

3. Қисық сызықты қозғалыс.

4. Айнымалы және бірқалыпты қисықсызықты қозғалыс.

4. Айналу периоды.

5. Айналу жиілігі.

Мағынаны тану

(Осылай сұрақтарға жауап бере отырып студенттер өздері жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын біледі.)

Сабақтың ортасы:

Жаттықтыру және білімді есепке алу блогы

(20 минут)

Динамика- денелердің өзара әсерлесуін және осы әсерлесуден пайда болатын қозғалыстарды яғни себеп-салдарды қарастыратын бөлім.

Динамиканың негізіне 1687 жылы Ньютон тұжырымдаған қозғалыс заңдары жатады

.

• Инерттілік (инерция)- дененің бастапқы күйін сақтай алу қабілеті, яғни дененің сыртқы әсерге қарсылық қабілеті.

• Масса - денелердiң инерттiлiгiн сипаттайтын скаляр шама.

• Күш - денелердiң өзара әсерлесуiн сипаттайтын векторлық шама.

Күш деп дененің басқа денелер тарапынан болатын әрекеттің нәтижесінде үдеу алатынын сипаттайтын және осы әрекеттің өлшемі болып табылатын физикалық шаманы айтады.

Денелердің ерекше бір механикалық қасиеті олардың өте алыс қашықтықтан бірін - бірі тартатын қабілеті жатады. Шексіз әлем кеңестігінде, Жерде де, кез - келген денелердің арасында әрекет ететін өзара тартылыс күшін бүкіләлемдік тартылыс күші немесе гравитациялық күштер деп атайды. Бұл әлемде билігін жүргізетін әмбебап күш. Заңды И. Ньютон 1667 жылы ашты.. 1665 жылы 23-жасында Ньютон Айды орбитада ұстап тұратын күш Жерге алманың құлауына септігін тигізетін күш табиғатына ұқсас екендігін болжап айтты. Оның болжамы бойынша Әлемдегі барлық денелер арасында массалар центрін жалғастыратын түзу бойымен тартылыс (гравитациялық күштер) күштері әсер етеді .

Механиканың негізгі есебі бойынша массасы мен жылдамдығы белгілі денеге әсер ететін күштің салдарынан кез келген уақыт мезетіндегі дененің орнын анықтау болса ,механиканың кері есебінде дененің қалай қозғалатындығына қарай оған әсер ететін күштерді анықтау болып табылады.Осы есепті шешу арқылы Ньютон бүкіл әлемдік тартылыс заңын ашты.

Барлық денелер бір-біріне өздерінің массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал және арақашықтығының квадратына кері пропорционал күшпен тартылады:

мұндағы    және   - материалдық  нүктелердің  массалары,  - екі  материалдық  нүктенің  ара  қашықтығы,   -  гравитациялық  тұрақты; 

.Ньютонның екінші заңын сипаттайтын физикалық шамалар.

Ауырлық күші деп денелердің Жерге тартылу күшін айтады. Бұл күш әрекетінен денелер Жерге құлайды. Дененің ауырлық күші әрекетінен ғана қозғалуын еркін түсу деп атайды.

Серпімділік күші дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын күшті айтады. Бұл күш денелерді қысу, созу, майыстыру немесе бұрау кезінде пайда болады.

Гук заңы: │F_c│=k∆ℓ

Үйкеліс күші деп денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күшті айтады. Ол әрдайым жанасу бетінің бойымен қозғалыс бағытына қарама-қарсы жаққа қарай бағытталады.

Үйкеліс күші екінші дененің бетін басып қысатын Р күшке, үйкелісетін беттердің материалы мен өңделу сапасына байланысты олады.

Тіректің реакция күші деп тіректің денеге әрекет ететін серпімділік күшін айтады.

│F_үйк.│=μN

Ньтонның бірінші заңының қазіргі тұжырымдамасы.

Егерде денеге басқа денелер әсер етпесе, онда дене өзінің жылдамдығын өзгерттей сақтайтын санақ жүйелері бар.

6.Ньютонның бірінші заңын сипаттайтын физикалық шамалар.

А) Инерциялық санақ жүйесі.

Денеге басқа денелер әрекет етпегенде немесе олардың әрекеті теңгерілмегенде, дене бірқалыпты және түзу сызықты қозғалатын (немесе тыныштық күйін сақтайтын) санақ жүйесі инерциялық санақ жүйесі ретінде алынады.

Ә) Инерциялы емес санақ жүйесі..

Ньютонның екінші заңының тұжырымдамасы

. Дененің алатын үдеуі денеге түсірілген барлық күштердің қорытқы күшіне тура пропорционал, ал оның массасына кері пропорционал болады.

2.Математикалық өрнегі

Скаляр түрде былай жазуға болады.

немесе

Мұндағы және - үдеу мен күш векторларының х осіне проекциялары, ал а және F-осы вектордың модулі. ХБЖ-да күш бірлігі үшін массасы 1кг денеге ² үдеу беретін күш алынады. Күш бірлігі 1Н-ға тең.

Ньютонның үшіншіі заңы: Денелердің бір-біріне әрекет етуші күштері модулі бойынша өзара тең және бағыттары қарама-қарсы болады.

Теңәрекетті күш деп денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын күшті айтады.

1-тапсырма (w)

Білім дағдысы: түсіну

Белсенді оқыту: «Жазбаша, ауызша түсініктеме»

№	Күштің түрлері, Ньютон заңдары	Жазылуы/ Формуласы	Мысалдар	Бағалау 5 ұпайға дейін
1
2
3			Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Кадирова Жанар Болатовна 04 Ақпан 2022 3139 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Тақырып бойынша 11 материал табылды Күштер.Күштерді қосу.Ньютон заңдары.Бүкіл Әлемдік Тартылыс заңы Материал туралы қысқаша түсінік Динамика- денелердің өзара әсерлесуін және осы әсерлесуден пайда болатын қозғалыстарды яғни себеп-салдарды қарастыратын бөлім. Динамиканың негізіне 1687 жылы Ньютон тұжырымдаған қозғалыс заңдары жатады Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ АЛМАТЫ МЕМЛЕКЕТТІК ТЕХНОЛОГИЯ ЖӘНЕ ФЛОРИСТИКА КОЛЛЕДЖІ «Бекітемін» Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары Суамбекова Г.А_________________ ____ ________ 20 ___ жылы Орта білімнен кейінгі, техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарына арналған педагогінің сабақ жоспары §10.2.2.1 Күштер.Күштерді қосу.Ньютон заңдары.Бүкіл Әлемдік Тартылыс заңы (сабақ тақырыбы) Модуль /пән атауы___Физика ________________________________________ Мамандық 1211000-« Тігін өндірісі және киімдерді үлгілеу» Біліктілік 1211072 - Модельер –пішуші Дайындаған педагог (цикл атауы) _МЦ____Кадирова Ж.Б________________       2020_ жылғы "_17_" ___қыркүйек_________       1.Жалпы мәліметтер       Курс, оқу жылы, топ: _1бағам 20-64 топ_________________        Сабақ типі       2. Мақсаты, міндеттер 10.2.2.1 - бірнеше күштің әрекетінен болатын дененің қозғалысына есеп шығарудың алгоритмдерін құру; Күштің физикалық шама екенін біледі. Ньютон заңдарын түсінеді Формулаларды пайдаланып есептер шығарады. 2.1 Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктердің тізбесі       Модельер –пішуші 3. Сабақты жабдықтау       3.1 Оқу-әдістемелік құрал-жабдықтар, анықтамалық әдебиеттер а) оқу көрнекілік құралдар / учебно – наглядные пособия интерактивті тақта, оқулықтар       3.2 Техникалық құралдар, материалдар 1) үлестірмелі материалдар / раздаточный материал карточка 2) ОТҚ/ТСО проектор Сабақтың барысы Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар Ұйымдастыру кезеңі: Оқу мақсаттарын және күтілетін нәтижелерді анықтауға көңіл бөлу; Оқушылармен сәлемдесу, психологиялық ахуал қалыптастыру Үй тапсырмасы: «Кім жылдам» 1.Кинематика дегеніміз не? 2. Қозғалыс түрлері 3. Қисық сызықты қозғалыс. 4. Айнымалы және бірқалыпты қисықсызықты қозғалыс. 4. Айналу периоды. 5. Айналу жиілігі. Мағынаны тану (Осылай сұрақтарға жауап бере отырып студенттер өздері жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын біледі.) Сабақтың ортасы: Жаттықтыру және білімді есепке алу блогы (20 минут) Динамика- денелердің өзара әсерлесуін және осы әсерлесуден пайда болатын қозғалыстарды яғни себеп-салдарды қарастыратын бөлім. Динамиканың негізіне 1687 жылы Ньютон тұжырымдаған қозғалыс заңдары жатады . Инерттілік (инерция)- дененің бастапқы күйін сақтай алу қабілеті, яғни дененің сыртқы әсерге қарсылық қабілеті. Масса - денелердiң инерттiлiгiн сипаттайтын скаляр шама. Күш - денелердiң өзара әсерлесуiн сипаттайтын векторлық шама. Күш деп дененің басқа денелер тарапынан болатын әрекеттің нәтижесінде үдеу алатынын сипаттайтын және осы әрекеттің өлшемі болып табылатын физикалық шаманы айтады. Денелердің ерекше бір механикалық қасиеті олардың өте алыс қашықтықтан бірін - бірі тартатын қабілеті жатады. Шексіз әлем кеңестігінде, Жерде де, кез - келген денелердің арасында әрекет ететін өзара тартылыс күшін бүкіләлемдік тартылыс күші немесе гравитациялық күштер деп атайды. Бұл әлемде билігін жүргізетін әмбебап күш. Заңды И. Ньютон 1667 жылы ашты.. 1665 жылы 23-жасында Ньютон Айды орбитада ұстап тұратын күш Жерге алманың құлауына септігін тигізетін күш табиғатына ұқсас екендігін болжап айтты. Оның болжамы бойынша Әлемдегі барлық денелер арасында массалар центрін жалғастыратын түзу бойымен тартылыс (гравитациялық күштер) күштері әсер етеді . Механиканың негізгі есебі бойынша массасы мен жылдамдығы белгілі денеге әсер ететін күштің салдарынан кез келген уақыт мезетіндегі дененің орнын анықтау болса ,механиканың кері есебінде дененің қалай қозғалатындығына қарай оған әсер ететін күштерді анықтау болып табылады.Осы есепті шешу арқылы Ньютон бүкіл әлемдік тартылыс заңын ашты. Барлық денелер бір-біріне өздерінің массаларының көбейтіндісіне тура пропорционал және арақашықтығының квадратына кері пропорционал күшпен тартылады: мұндағы    және   - материалдық  нүктелердің  массалары,  - екі  материалдық  нүктенің  ара  қашықтығы,   -  гравитациялық  тұрақты;  .Ньютонның екінші заңын сипаттайтын физикалық шамалар. Ауырлық күші деп денелердің Жерге тартылу күшін айтады. Бұл күш әрекетінен денелер Жерге құлайды. Дененің ауырлық күші әрекетінен ғана қозғалуын еркін түсу деп атайды. Серпімділік күші дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын күшті айтады. Бұл күш денелерді қысу, созу, майыстыру немесе бұрау кезінде пайда болады. Гук заңы: │Fc│=k∆ℓ Үйкеліс күші деп денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күшті айтады. Ол әрдайым жанасу бетінің бойымен қозғалыс бағытына қарама-қарсы жаққа қарай бағытталады. Үйкеліс күші екінші дененің бетін басып қысатын Р күшке, үйкелісетін беттердің материалы мен өңделу сапасына байланысты олады. Тіректің реакция күші деп тіректің денеге әрекет ететін серпімділік күшін айтады. │Fүйк.│=μN Ньтонның бірінші заңының қазіргі тұжырымдамасы. Егерде денеге басқа денелер әсер етпесе, онда дене өзінің жылдамдығын өзгерттей сақтайтын санақ жүйелері бар. 6.Ньютонның бірінші заңын сипаттайтын физикалық шамалар. А) Инерциялық санақ жүйесі. Денеге басқа денелер әрекет етпегенде немесе олардың әрекеті теңгерілмегенде, дене бірқалыпты және түзу сызықты қозғалатын (немесе тыныштық күйін сақтайтын) санақ жүйесі инерциялық санақ жүйесі ретінде алынады. Ә) Инерциялы емес санақ жүйесі.. Ньютонның екінші заңының тұжырымдамасы . Дененің алатын үдеуі денеге түсірілген барлық күштердің қорытқы күшіне тура пропорционал, ал оның массасына кері пропорционал болады. 2.Математикалық өрнегі Скаляр түрде былай жазуға болады. немесе Мұндағы және - үдеу мен күш векторларының х осіне проекциялары, ал а және F-осы вектордың модулі. ХБЖ-да күш бірлігі үшін массасы 1кг денеге 2 үдеу беретін күш алынады. Күш бірлігі 1Н-ға тең. Ньютонның үшіншіі заңы: Денелердің бір-біріне әрекет етуші күштері модулі бойынша өзара тең және бағыттары қарама-қарсы болады. Теңәрекетті күш деп денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын күшті айтады. 1-тапсырма (w) Білім дағдысы: түсіну Белсенді оқыту: «Жазбаша, ауызша түсініктеме» № Күштің түрлері, Ньютон заңдары Жазылуы/ Формуласы Мысалдар Бағалау 5 ұпайға дейін 1 2 3 Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Физика Ашық сабақ Басқа 04.02.2022 3139 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курс саны 12 Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген