«Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік»

библиотека материа

Дөңгелек үстелдің тақырыбы:

«Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік» тақырыбы бойынша дөңгелек үстел.

Мерзімі: 22. 10. 2021 ж.

Лицей оқушылары .

«Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік»

(Дөңгелек үстел )

Мақсаты: 

Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілігі туралы терең мағлұмат беру, қоғамдық пікір қалыптастыру.

Қоғамда өздерін көрсете  және өз еліне пайдалы бола алатын, Жаңа Қазақстандық Патриотизмнің құндылықтары мен мұраттары жүйесін иеленетін  патриот ұрпақ тәрбиелеу.

Дөңгелек үстелдің  техникалық құрал-жабдықтары: Интерактивті тақта,компьютер.

Барысы

І Кіріспе бөлім. «Ой шақыру»

Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік. ҚР Тұңғыш Президенті, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында латын әліпбиіне көшудің маңыздылығы жөнінде: «Біріншіден, қазақ тілін біртіндеп латын әліпбиіне көшіру жұмыстарын бастауымыз керек. Біз бұл мәселеге неғұрлым дәйектілік қажеттігін терең түсініп, байыппен қарап келеміз және оған кірісуге Тәуелсіздік алғаннан бері мұқият дайындалдық», - деген болатын. Бұл мәселені жан-жақты талқылау мақсатында Алматы технологиялық университетінде «Латын әліпбиіне көшу – қазақ тілінің жаңа белесі» тақырыбы бойынша дөңгелек үстел жиыны өтті.
Елімізде латын әліпбиіне көшу мәселесі соңғы жиырма жылда көтеріліп, соның оң жылында қызу талқыланып келе жатқан тақырыптардың бірі екендігі бәрімізге белгілі-ақ. «Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік» -деген Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың сөзін бәріміз де санамызбен түсініп, оның шынында да, қазіргі қоғамға тигізер ықпалы туралы ойлануымыз керектігі де түсінікті.Қазақстан тәуелсіздігін жариялаған кезден бастап қазақ лингвистері мен зиялы қауымының арасында латын әліпбиіне көшудің пайдасы мен зияны туралы бірталай пікірталастар туындай бастап, әлі күнге дейін жалғасын тауып келе жатқандығы да жалған емес-ті.

Көп кешікпей егемен еліміздің латын әліпбиіне көшетіні айқындалды. Ал осы межелі мақсатқа кедергісіз қол жеткізу үшін не істеу керек? Бұл мәселені жан-жақты талқылау мақсатында республика көлемінде әрбір мекеме, ұйымдарда іс-шаралар ұйымдастырылуда.

Бүгін біздің сыныпта да бүгінгі күннің өзекті мәселесіне айналған «Латын әліпбиіне көшу» туралы өз ой-пікірімізді ортаға салуға жиналып отырмыз. Ғалымдар, әдебиетшілер, жалпы қауым арасында бұл мәселеге қатысты пікір екі жақты. Бірі қажет дейді, бірі қажет емес дейді. Пайдасы мен зияны жөнінде де пікірлер айтылып жатыр.

Ендеше, «Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілік» тақырыбында өткізілгелі отырған дөңгелек үстелдегі пікірталасымызды   бастаймыз.

ІІ Негізгі бөлім. «Еркін микрофон»

Мәселені талқыламас бұрын қазақ жазуында қолданылып келген әліпбилер  тарихы туралы Конкабаева Сапаргул Теміртайқызы  таратып айтып береді.

Қазақ тілінің әліпбиі тым тереңнен тамыр тартатыны белгілі болды. Ендеше алғашқы талқылайтын сұрақтармен таныс болыңыздар.

І  Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілігіне көшудің тиімді де пайдалы тұстары:

1.     Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілігінің себептері неде?

2.     Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттіліктерінің қандай тиімді жақтары бар?

Осы сұрақтар төңірегінде ой өрбітсек:...

ІІ Латын әрпін үйренудің жолдары:

3.     Латын әрпіне көшу – қазақ тілін дамыту мен жаңғыртудағы ішкі қажеттілігін меңгеру қаншалықты қиындық туғызады?

4.     Латын қарпіне көшудің қандай оңтайлы жолдарын атар едің.

ІІІ Латын әрпіне көшудің тиімсіз тұстары:

1.     Латын әліпбиіне көшу қандай қиындықтар туғызуы мүмкін?

2.     Латын әліпбиіне көшсек, неден ұтыламыз?

ІІІ Қорытынды бөлім. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні»

 Оқушылар не дейді?..

ІҮ Рефлексия. «Дауыс беру»

Оң жақ: қолдаймыз (ақ)

Сол жақ: қолдамаймыз  (қара)

Қостанай қаласы

қазақ тілі пәнінің мұғалімі

Конкабаева С. Т.