ЖИ көмекші
0 / 1
Барлық 400 000 материалдарды тегін жүктеу үшін
Ұнаған тарифті таңдаңыз
Айлық
Жылдық
1 - күндік
Танысу 690 ₸ / 1 күнге
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. 10 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 30 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу Күніне 2 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу5 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
1 - айлық
Стандарт
2990 ₸ / айына
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 30 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу30 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 150 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 10 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
1 - айлық
Шебер 7990 ₸ / айына
Таңдау
UstazTilegi AI - ЖИ арқылы тегін ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, тест, презентация, авторлық бағдарлама т.б. жасау 150 материал жасау
Материалдар бөлімі - Барлық 400 000 материалдарды тегін 900 материал жүктеу
Аттестация ПББ тестеріне доступ аласыз шексіз
Көрнекілік бөлімі - 10 000 астам көрнекіліктерді жүктеу90 көрнекілік жүктеу
Жеке ҚМЖ бөлімінде - дайын ҚМЖ-ларды, презентацияларды жүктеу 300 файлды тегін жүктеу
Жинақталған ҚМЖ бөлімінде 50 файлды тегін жүктеу
Олимпиада, турнир, байқауларға 50% жеңілдік
Іс-шаралар (мини-курстар, семинарлар, конференциялар) тегін қатысу
Назар аударыңыз!
Сіз барлық мүмкіндікті қолдандыңыз.
Қалған материалдарды ертең жүктей аласыз.
Ок
Материалдың қысқаша нұсқасы
№16 «Бөбек» бала бақшасы
«Мектепке дейінгі баланың театр арқылы шығармашылық қабілетін дамыту»
(оқу құрал)
Орындаған: Залиева Назгуль Муктасовна
Көкшетау
2020 жыл
Мазмұны
Кіріспе.............................................................................................................. 3 бет
Өзектілігі...........................................................................................................4 бет
Мақсаты мен міңдеттері.................................................................................. 5 бет
Балалар театрының түрлері.............................................................................6 бет
Қорытынды .................................................................................................... 29 бет
Қолданылған әдебиеттер тізімі.................................................................... 30 бет
Кіріспе
Театр,яғни ертегі қойылымдары әр балаға қуаныш,қызық ,ұмытылмас әсер сыйлайды. Балалардың эстетикалық талғамын,қиялын дамытады .Қазақ халқының өнер жұлдыздарының бірі Ш.Айманов «Театр адамдарды туыстыратыншығармашылық отбасы, сахна өнері-тіл жетпес құдіретті өмір шындығын білу,яғни адамның сахнаны сүймеуі мүмкін емес»-деген болатын.Балалар тілін дамытуда,олардың өмірге деген көркемдік көзқарастарын қалыптастыруда театрландырылған қойылымдар ерекше рөл атқарады.Балалар кейіпкерлерді ойнай отырып,олардың іс-әрекеттері мен мінез-құлықтарын береді және ойын арқылы тілдерін дамыта отырып, адамгершілік жақсы қасиетттері қалыптасады.Сондықтан да,театр қойылымдары мектепке дейінгі тәрбиеленушілері үшін маңызын еш уақытта жоймақ емес.
Өзектілігі:
Балаларға арналған көркем шығарманы оқыту неғұрлым дұрыс ұйымдастырылса, мектеп жасына дейінгі балалардың эстетикалық талғамын дамыту соғұрлым табысты болады. Тіпті кішкентайлар тобынан бастап тақпақпен қысқа өлеңдерді айтқызғанда көркем сөздер естілу үшін үстел үстіндегі театрды, қысқа сахналы қойылымдар көрсетуді қолдана берген жөн.
-
Бірінші кезеңде балалар ұжым болып, ертегі мәтінін ауызша айтады.
-
Екінші кезеңде ертегінің баолық кейіпкерлері үшін оқып шығу бір балаға ғана ұсынады.
-
Үшінші кезеңде балалар бірнеше шығармашылық тапсырмаларды орындайды.
-
Төртінші кеззеңде рөлдерге бөлініп, ертегіні оқу жүзеге асырылады.
Жұмыстың нәтижесі:
Жұмысты жүйелі жүргізу негізінде төмендегі нәтижелерге қол жеткізіледі:
-
балалар тілі дамиды;
-
сөздік қорлары толығады;
-
байланыстырып сөйлеуге дағдыланады;
-
дұрыс дыбыстау, мәнерлеп сөйлеу дағдылары қалыптасады;
-
театр өнеріне деген қызығушылықтары артады.
Мақсаты: Театрландырылған қойылымдар арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту,байланыстырып сөйлеудағдыларын қалыптастыру, өмірлік оң қарастарын тәрбиелеу.
Міндеттері:
-театрландырылған қойылымдар арқылы балалар тілін дамыту;
-сөздік қорларын дамыту;
-ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айту;
-кейіпкерлердің іс әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестіндіре дұрыс сөйлеуге баулу;
-байланыстырып сөйлеуге дағдыландыра отырып шығарма барысын мазмұнын ұғынуға рөлдерді түсініп ойнауға үйрету.
Балалар театрының түрлері:
Театр әр балаға қуаныш,ұмытылмас әсер сыйлайды,оның көркемдік талғамын,еліктеуімен қиялын дамытады .Кезіндегі орыстың ұлы ақыны сахнаны «Сиқырлы өлке»деп атаған. Қазақ өнер жұлдыздарының бірі Ш .Айманов «Театр-адамдарды туыстыратын шығармашылық отбасы, сахна өнері -тіл жетпес құдыретті өмір шындығын білу ,яғни адамның сахнаны сүймеуі мүмкін емес» деген сенімде болған. Мектепке дейінгі жасөспірім баланы тәрбиелеумен дамыту ісіне байланысты мақсаттарды шешуде сахна /театр/ ерекше рөл атқарады. Сахналандырылған ойындар желілі рөлдік ойындардан тек желілі ғана емес, сондай-ақ ойнау іс әрекетінің сипатымен ерекшеленетіні айқындалған. Сахналандырылған ойындар ойын- қойылымдары болып саналады, өйткені олар әдеби шығармалар түрінде белгілі бір мазмұнға ие,сондықтан балалар кейіпкерлерді ойнайды. Онда нағыз театр өнеріндегі де айшықты құралдар көмегімен - дауыс ырғағы, бет әлпетінің өзгеруі, қол қимылдары, дене бітімінің жағдайы мен жүріс - тұрысы арқылы нақты бейнелер қалыптасады. Мектепке ересек жастағы балалардың өзі театр ойындарын өз бетінше ойнамайды. Олардың қызығушылығын, тәрбиешінің ұсынысы бойынша және басқаруымен болатын сахналау ойындары арттырады.
Егер де бірінші сәбилер тобынан бастап ,балалар тәрбиешінің көмегімен халық әндерімен кішігірім тақпақтарды жұбату, өлеңдерді кіші сахна көріністерін ойнаса, екінші сәбилер тобында театрдың ойыншықтарын пайдалана отырып, мұны одан әрі жалғастырса, онда ересектер тобында театр іс әрекеті өз бетінше болуы мүмкін.Нағыз театрдың өзінен көрген, сондай- ақ өздері қойған сахналық ойындар балалардың ой- өрісін кеңейтеді, балаларды әңгімеге араласуға, спектакль туралы ата аналарыңа, жолдастарына әңгімелеп беруге итермелейді .Бұның бәрі сөйлеу қабілетінің дамуына, диалог түрінде сөйлеп жеткізуге себебін тигізеді.Ертегілер дүниесіне сапар шегу балалардың қиялдау, елестету ,тіпті өздерін ойдан шығару қабілетін дамытады. Әдебиеттің ең озық үлгілерінің адамгершілік рухында тәрбие алған балалар өзднері шығарған ертегілермен әңгімелерінде өздерін әділетті көрсетіп, әлсіздермен жәбірленгендерді қорғап жауыздарды жазалауға тырысады. Барлық балалар театрды тамашалағанды жақсы көреді. Бала тәрбиесінде әр түрлі театрдың алатын орны ерекше.
Қуыршақ театры - баланың дүние танымын қалыптастыруда үлкен рөл атқарады Балалар әртістермен бірге күліп бірге жылап отырып өздерін мазалап жүрген көптеген мәселелердің шешімін табады. Бүгінде бөбектердің дамуына үлкен ықпал ететін қуыршақ театрының құпияларын айтатын болсақ; тілін дамытады.
Саусақ театрында – саусақтардың көмегімен қандай да болмасын ертегіні немесе өлең-тақпақ шумағын сахналау болып табылады. Саусақ театры арқылы баланың сөйлеуге деген талпынысы, қабілеті дамып, ынтасы артады және шығармашылық әрекетіне жол ашылады.
Көлеңкелік театр – жарық өте жақсы түскен экранда адамдар, жануарлар және құстардың пішіндерінің қозғалысына қарауды балалар өте жақсы көреді. Ертегі, әңгіме, өлең, әндерді көлеңке театры арқылы айтуға болады. Кейіпкерлерді көрсету үшін – оны экранның арт жағынан ұстайды. Кейіпкерлерді қара түспен жұқа картоннан жасайды, жіп арқылы қозғалтады. Балалардың шығармашылықтарын артады. Ой-өрістерін дамытады.
Үстел-үстіндегі театры – сәбилер тобынан бастап ақ тақпақпен қысқа өлеідерді айтқызғанда көркем сөздер әсерлі естілу үшін үстел үстіндегі театрды қолданған жөн.
Суреттер театры – декорация мен кейіпкердің – суреттері. Олардың әрекеттері шектелген. Ойнаушының дауыс ырғағы (интонация) арқылы кейіпкердің мінез-құлқы беріледі.
Стенд кітапша театры – бірін-бірі ауыстыратын иллюстрациялық оқиғалар көрсетіледі. Стенд – кітапшаның беттерін ашу арқылы жүргізуші әртүрлі сюжеттерді көрсетеді.
Фланелеграф театры – суреттер мен кейіпкерлер экранда көрсетіледі. Мұндағы суреттерді балалар мен бірге ескі кітартардан, журналдардан қиып алуға болады.
Трафарет театры - трафарет театры арқылы сөз құрамының байлығын, диаглог, монологты дамытуға болады. Балалар дайын трафареттердің көмегімен болашақ кейіпкерлердің суреттерін жасайды. Оларды түрлі-түсті бояулармен бояйды.
Бетберде театры - балалар дайын бет перденің көмегімен болашақ кейіпкерлердің іс-әрекетін жасайды. Бұл жерде балалардың шығармашылық ойлау қабілеттері дамиды.
Орамал театры – Орамал театрының кейіпкерлеріне арналған костюмді үшбұрышты немесе төртбұрышты тәріздес етіп кейіпкердің денесін тігеді.
Ал басына бетберде немесе жұмсақ материалдан бетберде жасауға болады.
Вариативті оқу іс- әрекетінің технологиялық картасы.
Күні: Білім беру саласы: Шығармашылық Бөлімдері: Театр Тақырыбы: «Қарлығаштың құрығы неге айыр?». Мақсаты: Балаларды дала құстары туралы білімдерін жүйелеу және қорыту. Танып, білуге деген қызығушылықтарын арттыру. Ертегіні оқып мазмұндауға үйрете отырып, байланыстырып сөйлеу қабілеттерін дамыту. Сөздік қорларын молайту. Өз денсаулығын күтуге, дала құстарына қамқорлық жасай білуге тәрбиелеу.
|
Іс- әрекет кезеңдері |
Тәрбиеші әрекеті |
Балалардың іс- әрекеті |
|
Мотивациялық қозғаушылық |
Қарлығашқа тимендер. Қарлығашқа тимендар! Ол жарықтың киелі. Адамзатты ол сүйеді, Содан жақын жүреді. Оған тиген баланың, Қолы сынып қалады. Деген сөзін ананың, Бәрі есіне алады. Қарлығаш туралы аңыз. Ерте заманда жеті өзені бар шұрайлы ұлан ғайыр алқапта еркін де бақытты халық өмір сүріпті.Адамдар құнарлы жерге жерге егін егіп, көк шалғын малын бағып күндерін көріпті. Көктемде жер бетін алқызыл гүл бәйшешек жапқанда,ауылға қарлығаштар ұшып келіпті.Құстар шаңырақты айнала ұшып,қуана шықылықтап сайрайды.Қарлығаштармен бірге ұзақ күткен көктемнің кегеніне ауыл тұрғындары да қатты қуанды. |
Балалар тәрбиешімен бірге өлең жолдарын қайталады. Балалар аңызды тыңдады. Сұрақтар қойды. . |
|
Ұйымдастыру - Іздестіру |
Қарлығаштар- Арктика мен Антарктидадан басқа жер әлемінің бәріне таралған. Қарлығаштың 79 түрі бар.Қанаттары ұзын және жіңішке.Қанаттарының жоғарғы жақтары қара,кейде көк,жасыл немесе қызыл күрең жылтыр,ал төменгі жағы ашық түсті болып келеді. Аяқтары қысқа жерде тіпті жүре де алмайды.Олар ұя жасауға қажетті заттарды жинау үшін ғана жерге қонады. Қарлығаштар ұяларын балшықты қазып,оны өздерінің ауыз қуысындағы сілекейлерімен қосып илеп, ғимараттардың қабарғасына немесе құздарға орнатады. Қарлығаштар ауада ұстаған жәндіктермен қоректенеді. (олардың бір түрі ғана аршамен қоректенеді). Қарлығаштың құйрығы неге айыр? (Ертегіні оқып түсіндіру) (Хрестоматия 9 бет ) Қарлығаш – құс төресі,киелісі. Жаршысы жақсылықтың, сүйеніші. Адамды аждахардан сақтап қалған, Аңызға сүйенесің, сүйеді ішің. |
Қарлығаштар туралы білімдер ала отырып, өз ойларын сұрақтарын қойды. Ертегіні түсінүп мазмұндап беруге тырысты. |
|
Рефлексивті түзетушілік |
Ойын: «Ұшты- ұшты» Шарты: Балаларға ұшатын құтарды, жәндіктерді, көліктерді т.с.с, айтқанда балалар жан-жаққа ұшады. Ал,ұшпайтын заттарды немесе жануарларды айтқан кезде бір орында тұрады. Қорытынды. Балалар, бүгін біз сендермен қандай құс туралы әңгімелестік? Қарлығаш құйрығы неге айыр? |
Ойынға берсене қатысып,жетекші сұрақтарға жауап берді. |
Күтілетін нәтеже: Нені білу керек: Қарлығаш құсымен танысып білді. Нені игереді: «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» сол туралы аңыздан түсінүктерді игерді. Нені білді: Қарлығаш киелі құс, құстарға үнемі қамқор болу керек жөнінде түсінүктерді біліп игерді.
Вариативті оқу іс- әрекетінің технологиялық картасы.
Күні: Білім беру саласы: Шығармашылық Бөлімдері: Театр Тақырыбы: «Ғажайып ұя». Мақсаты: Сүйіспеншілік, татулық ұғымдары туралы түсінүктерін кеңейту. Ертегіні мазмұндандап беру қабілеттерін жетілдіре отырып, сөздік қорларын молайту.Туған өлке үйде тату болуға тәрбиелеу.
|
Іс- әрекет кезеңдері |
Тәрбиеші әрекеті |
Балалардың іс- әрекеті |
||||||||||||||||||||||
|
Мотивациялық қозғаушылық |
Ізгі сөздер. Алдымыздан кезіккен, Көп танысты көреміз. Бәріне де ізетпен, Біздер сәлем береміз.
Ұл қыз сәлем береміз, Өнегелі өренбіз. Білер қазақ баласы: «Сәлем - сөздің анасы». Сәлемдесу – сөз басы. Адамдардың бір - біріне лебіз білдіруі сілемнен басталады. Сәлем - сөз анасы, сөздің қасиеті, сондықтан оның мағынасына мән беру әдептіліктің, адамгершіліктің, сөз мәдениетің байыптаудың баспалдағы. Кішінің үлкенге сәлем беруі – үлкенің құрмет көруі,жастың ізеттілік білдіруі. «Сәлемдесу – ағайын мен туысты, дос –жаранды, іні мен ағаны, бала мен дананы жалғастыру ғана емес, ата салтын жалғастыру, алысты жақындату. Адамның кейіп- кескінін тану, оның болмысын байқау, көңіл- күйін білу әрі оған да өз ниетіңді ұқтыру». |
Балалар тәрбиешімен бірге өлең жолдарын қайталады. Балалар сәлемдесу жөнінде тыңдады тыңдады. . |
||||||||||||||||||||||
|
Ұйымдастыру - Іздестіру |
Ғажайып ұя. Ертеде бір орманда Тип және Топ атты егіз қонжықтар тұрыпты. Оларды айналасындағылар бір – бірінен киген кімдері арқылы ғана ажырата алыпты: Типтің киімі қызыл, ал Топтың көгілдір түсті киім киеді екен. Бір күні қонжықтар үлкен ағаш томаршасында қонақтап отырған кеудесі күлгін түсті балапандарды көреді. Балапан да қонжықтарды көріп қорқып, орнынан ұшып кете алмай тыпырлып қалады. Ол томаршада отырып алып, қанаттарын қағып шиқылдай береді.
Тип.
Топ.
алмайды. Әлі кішкентай. Ұясынан құлап қалып, қайта шыға алмай тұр ғой... Онда оған ұя жасап бер керек!- деп Тип пен Топ бірауыздан жарыса сөйледі. Және айтқандарын орындады да! Олар шөп пен бұталардан, жапырақтардан ынғайлы етіп, жұмсақ ұя жасады. Жалғасы (Хрестоматия кітабы 16 - 17бет)
боласың.
бергені. |
Ғажайып ұя туралы білімдер ала отырып, өз ойларын сұрақтарын қойды. Ертегіні түсінүп мазмұндап беруге тырысты. Мақал- мәтелдер жаттау. |
||||||||||||||||||||||
|
Рефлексивті түзетушілік |
Драматизациялық ойын. Шарты: ертегі мазмұнына сәйкес ойналады. Ол үшін балалар ертегіні жақсы білу керек. Ойында оқылған ертегіні көркем сөзді меңгерту шығарма мазмұнын бұзбай жүйелі, мәнерлі әңгімелей білуге үйрету, сабақта алған білімдерін тиянақтап кеңейте түсу мақсаты көзделеді, мысалы; Тип пен топ, ұя, құстар т.с.с Ойын процесінде екі, үш сөйлемнен құралған әңгімелеу. Баланың тілін сөз қорын молайтып, дамытады. Қорытынды.
керексіндер?
|
Жүктеу
