"Ойын арқылы оқыту" технологиясын қолдану тиімділігі

«ОЙЫН АРҚЫЛЫ ОҚЫТУ» ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ ТИІМДІЛІГІ

«Егемендіеліміздіңтірегі – білімдіұрпақ» десек, білімніңнегізібастауыштақаланатыныбелгілі. Бастауышсыныптағыәртүрліпәндероқушыбіліміндамытып, танымдыққабілетінсомдауғаүлкенүлесқосады.

Оқытуүдерісінтүрлендіру, жаңашылдыққаүндеуүрдісімұғалімдердіңқызығушылығын, шығармашылықізденісін, сабақтыңсапалы, жүйелі, жоспарлыболуынаалыпкеледі.

Қазіргіоқуүдерісінұйымдастырутекқанабілімберуменғанашектелмей, оқушыныңжан-жақтыдамуына, ақыл-ойыменойлаутәсілдерінүйрету, талдаужасау, салыстыру, байқаумүмкіндіктерінебаулужәнеқорытындышығаруғаүйрету, дағдыландыру – біздіңбастымақсатымыз.

Сондай-ақбүгінгітаңдаеліміздеоқытумазмұныжаңартылып, сабақтардаозықтехнологиялардықолданудамыз. Сондайтехнологияныңбіртүрі – «Ойынарқылыоқыту» технологиясы. Балалардыоқытудажәнетәрбиелеудеойынныңрөліпедагогикадабұрында, қазірдеқарастырылыпкеледі.

Ойынбалаларүшіноқу да, еңбек те болыптабылады. Ойын – айналадағыдүниенітанутәсілі. Ойынбалаларғаөмірдекездескенқиыншылықтардыжеңудіңжолынүйретіпқанақоймайды, ұйымдастырушылыққабілетінқалыптастырады.

Адамныңжасерекшелігінеқарамай, яғниадамдыбалалықшағынанбастапкәріліккежеткеншеойынқажеттілігіжетелепотырады. Ал жасбаланың ой-өрісіойынарқылыдамиды. Ойынбарысындаадамгершілікқасиеттері, өміргедегенкөзқарасы, қызығушылығықалыптасады. Ойынарқылысыныптағы  нашароқитыноқушыларды да сабаққанәтижелітартуғаболады.

Тиімдіқолданылғанойынмұғалімніңтүсіндіріпотырғанматериалыноқушылардыңзорынтаментыңдап, берікмеңгеруінекөмектеседі. Өйткенітөменгісыныптағыоқушылардыңаңсарысабақтангөріойынғаауыңқыраптұрады. Қызықтыойынтүріненкейінолар тез серігіп, тапсырманыықылыстанаәрісапалыорындайтынболады.

Әрбіройынның бала үшінбілімділікмақсатығанаемес, тәрбиелік, танымдықмақсатызор. Олайболса, ойындардыңбалағақайсәттерде не мақсатпенпайдаланатынымызғатоқталыпөткенжөн. Сабақтажәнесабақтантысуақыттақолданылатынойындардытөмендегідейтоптастыруғаболады. Ойынтүрлері: ұлттық, дидактикалық, грамматикалық, логикалық. «Ақсүйек», «Көкпар», «Ханталапай», «Арқантартыс», «Мыңбірмақал», «Сергітусәті», «Сөзқұрау», «Жұмбақесеп», «Әріптікубиктер».

Ойынғақойылатынәдістемелікталаптар:

-       Ойынныңмақсатынақтыжәнекеректікөрнекіліктер мен материалдаркүнілгерідайындалып, оңтайлыжергеқою.

-       Ойынғакірісералдындаоныңжүргізілутәртібіноқушыларғаәбдентүсіндіру.

-       Ойынғасыныптағыоқушылардыңтүгелқатысуынқамтамасызету.

-       Ойынүстіндешешімқабылдайбілуіне, ойланабілуінежетелеу.

-       Ойынтүрлерінбағдарламағасайіріктепалу.

-       Ойындыбаланыңжасерекшелігінеқарайтүрлендіріппайдалану.

-       Қарапайымойыннанқиынойынғакөшу.

-       Міндеттітүрдеойынныңқорытындысынжариялауқажет.

Ұлттықойын ойнаубаланыңсалт-дәстүріне, әдет-ғұрпынадегенсүйіспеншілігінарттырадыжәнеадамгершілікқұндылықтарынқалыптастырады.

Дидиктикалықойындар арнайымақсаттыкөздейдіжәненақтыміндеттішешеді.

Ойынсабақтыңбасында  -  өткен  сабақтыескетүсіреді.

Сабақтыңортасында – көңілкүйінсергітеді, ерік-жігеріндамытады, сабаққаынтасынарттырады.

Сабақтыңсоңында – тақырыптыбекіту, сабақтаалғанбілімдіжинақтаумақсатынкөздейді.

Оқушыныңбәріжақсыоқығысыкеледі. Бірақолардыңақыл-ой қабілетібағдарламадағыберілгенматериалдыұғудабірдейемес. Оқушылардыңкейбіреулерімұғалімніңтүсіндіргенсабағын тез ұғады, кейбіреулерікерісінше. Сондықтанбарлықоқушыныбілімгебірдейжетелеуүшінөзмүмкіндігінесәйкессабақтымеңгерту, тілін, ой ұшқырлығындамыту, өзіндікпікірайтуғажағдайжасауеркіншығармашылыққажетелейтін, пәнгеқызығушылығынарттыратынәдістің  бірі – грамматикалықойынның түрлері.

Грамматикалықойындарарқылысабақтардаоқушыларәртүрліжағдайдытүсінеді, оны шешужолдарынқарастырады. Жақсыойынға бала бар ынтасыменберіліп, оны білуге, меңгеругеталпынып, алуантүрлідағды, мәліметтердіалып, шеберліктеріншыңдайды.

Әрсабақтаойынтүрлерінорындықолданып, оны қызықтыетіпөткізуарқылыбүлдіршіндердіңоқуғадегенынта-ықыласын, пәнгеқызығушылығынарттыруғаболады. Ойынбаласысабақтазерігіп, шаршағанкездеқолданылатын ойынныңбіртүрі – сергітусәті. Сабақтасергітусәтіноқушыныңшаршағанын басу үшінғанаемес, оныңтәрбиелікмәніне де назараударуқажет. Мысалы: «Ұзынқұлақсұрқоян», «Тербеледіағаштар», «Сырғанақтебу», «Алыпатамкүрегін» т.б. сергітуойындары. Мұндайсергітусәттерібаланыңмейірімділікке, достыққа, сыйластыққа, еңбексүйгіштіккетәрбиелейді.

Қазіргіоқуүрдісіндеәртүрліәдіс-тәсілдердіқолданып, түрлендіріпөткізуоқушыларымыздыңбілімге, оқып-үйренугеқұштарлығынарттыратыныанық. Ұстазқандайәдіс-тәсілқолданса да, мақсатыбіреу – олоқушыларғатиянақты да сапалыбілім беру. «Алдыңаұлымақсатқойсаң, ұлылыққажетесің» депданышпанақындарымызайтпақшы, кезкелгенойынтүрлерінсабақтаойнатқандаәрекетпайдаболады, дүниетанымыкеңейеді, ойнайотырыпбілімкөрсеткішінеөзүлесінқосады.

Қорытакелсек, ойынарқылыоқытубалалардың  жүйкесінесалмақсалмай, қызықтыра, ұғындыраоқытаүйретудіұйымдастыруғатиімді. Оқуүдерісініңжаңаруынақажеттішарткезкелгенпедагогикалықжүйеніңбастытұлғасыболыптабылатынмектепмұғалімдерініңпедагогикалықшеберлігінарттыруарқылыүлкеннәтижелергеқолжеткізугеболады. Бұләрұстаздықшеберлігіне, шығармашылығынабайланысты.

Тапсырма: Ұлтық ойынның ұлгісін сабақта қолдану мысалын келтіріңдер

(Бір тақырыпты алып сол тақырыпқа панорамалық сабақ ұлгісін жаса)