Рухани-адамгершілік білімінің негізгі ұстанымдары

Қазіргі қоғамда тұлғаның дамып қалыптасуында рухани - өнегелі тәрбиенің жетіспеушілігі айқындалуда. Өзін-өзі тану дегеніміз-ол өзін тану, өзінің ішкі дүниесін тану, сол арқылы өзін-өзі тәрбиелеу, өзінің көзқарасын қалыптастыру, өзін-өзі сезіну және өзін-өзі бағалау.

Осыған сүйене отырып, рухани-адамгершілік білімінің басты ұстанымдары бөлып көрсетілді. Осыған орай тоғыз ұстанымы бар.

1. Жалпыадамзаттық құндылықтар

2. Жылы-жүрек

3. Нұрлы ақыл

4. Ыстық қайрат

5. Шығармашылық шабыт

6. Ұлттық тағылым

7. Ниет, сөз және істің бірлігі

8. Жарасымды қарым-қатынас

9. Шынайы болмыс

«Жалпыадамзаттық құндылықтар» ұстанымы – рухани-адамгершілік білімінің мазмұнын мәнгілік құндылықтар ретінде негізделген, жоғары рухани шынайлықтың көрінісі болатын жалпыадамзаттық құндылықтарға негізделеді. «Жылы жүрек» ұстанымында рухани-адамгершілік білімі үдерісі тұтастай риясыз сүю, жақсы көру идеясына сүйену алға тартылады.

«Нұрлы ақыл» ұстанымы балалардың оқу материалдарын белсенді түрде қабылдау, танымдық қабілеттерін тереңдету мақсатында қолданылады.

«Ыстық қайрат» ұстанымы өзін-өзі тану үдерісінде адамға ішкі әлемін және ішкі сезінулерін түйсіну арқылы түсінуге және өз-өзіне, болашаққа деген сенімін оятып, белсенді өмір сүруге деген құлшынысын арттыруға мүмкіндік береді. Шығармашылық –тура жолмен жүретін үдеріс емес, оның иірімдері де жеткілікті. Шығармашылық жолдың шарықтау шегі –шабыт. Ол-адамның танымдық және эмоционалдық күйінің үлесімділігі. Рухани-адамгершілік білімде ұрпақ жалғастығы үлкен орын алады. Бұл –өзін-өзі танудың негізгі қағидаты болып табылады. «Ниет, сөз және істің бірлігі» ұстанымы-бұл рухани-адамгершілік білімін, яғни бұл құндылықтарды тек қана оқулықтардан ғана алу немесе дәріс арқыл меңгеру мүмкін емес, оларды мұғалім, тәрбиеші тәжірибеде көрсетуі. «Жарасымды қарым-қатынас» ұстанымы бойынша әлеуметтік өзара әрекеттестікте оқушылардың әлеуметтік мәнді, қайырымдылық жобаларына қатысуларын, олардың әлеуметтік сезінушіліктерін дамытуды бағамдау, тұлғаның әлеуметтік пайдалы іс-әрекеттерді рухани-адамгершілік ұғынуын көрсету мен кеңейтудің қажеттілігі ескеріледі. Ұстаным тұлғаның табиғи дарынын ішкі түйсінулері мен сезімдерін, жеке қасиеттерін, дүниеге көзқарасын, өзіндік санасын, шындыққа қатынасын, мінез-құлқын, бейімділіктерін, физикалық, психикалық, шығармашылық қабілеттерін ашу, дамытуды көздейді.

Өзін-өзі тану рухани-адамгершілік білімі баланы жасампаздық, шығармашылық, сүйіспеншілікке бөлей отырып, бәз болмысымен қабылдайды, өйткені әр нәрсе тек сүйіспеншілікке сүйенгенде ғана толықтай танылады және кез келген қиындық та сүйіспеншілік төтеп бере алмайды.

Химия, биология, өзін-өзі тану пәндерінің бірлестігі.

Өзін-өзі тану пәнінің мұғалімі: Жиеналина Г.Ж.