Қазақ тілі

Үстеу және оныңтүрлері

Үстеу морфологиялыққұрамына
қарай екі топқа бөлінеді:
Негізгі түбір
•Іс-қимылдыңтүрлі белгілерін білдіріп,одан әрі
бөлшектеуге келмейтін с өздер тобын жатқыза
аламыз.
Туынды тү бір
•Басқа сөз таптарына түрлі қосымшалар ар қылы
сөздердің бірігуін,қ осарлануын жатқ ыза аламыз.

Дара және күрделі үстеулер
Құрамы бір ғана сөзден
тұратын,іс-қ имылдың түрлі
белгілерін білдіретін сөздер
тобын дара үстеулер деп
атаймыз
Қимыл-әрекеттің
мезгіл,мөлшерін білдіретін
сөздердің
бірігу,қосарлану,тіркесу
арқылы жасалған сөздер
күрделі үстеулерге жатады

Үстеу мағынасына қарай 7 топқа бөлінеді:
Мезгіл
Мекен
Сын-қимыл
Мөлшер
Мақсат
Себеп-салдар
Күшейткіш

Мезгіл
Мекен
Сын-
қимыл
•Қимыл іс-әрекеттің
мезгілін,мерзімін,уақ ытын
білдіреді
•Қашан?Қашаннан?деген
сұрақтарға жауап береді
•Қимыл іс-әрекеттің
орындалатын
орнын,мекенін білдіреді
•Қайда?Қайдан?Қалай
қарай?деген сұ рақтарға
жауап береді
•Іс-әрекеттіңқимыл
амалын,айла,тә сілін
білдіреді
•Қалай?Қалайша?Қайтіп
деген сұрақтарға жауап
береді

•Қимылдың
мөлшерін,шам
а шарқын
білдіреді
•Қанша?Қаншам
а? және т.б
сұрақтарға
жауап береді
Мөлшер
•Қимылдың
орындалу
мақсатын
білдіреді
•Не
мақсатпен?Қ ал
ай?дегне
сұрақтарға
жауап береді
Мақсат
•Іс-әрекеттіңболу
себебін
білдіреді
•Не
себепті?Қалай?
Неге?
Себеп-
салдар
•Іс-әрекеттің
сапасын не күшейтіп,не
түсіріп айтады
•Қалай?деген
сұраққа жауап
береді
Күшейткіш