Қазақстан тарихынан практикалық жұмыс №28
Қазақтардың дәстүрлі дүниетанымы, (54-55)
Аты-жөні:_______________________Тобы:____Күні:__________
1-тапсырма. Схеманы толтырыңыз.
Ана мен балаға қатысыты:
![]()
Салттар

Балаға қатысты:
![]()
Үйленуге қатысты:
![]()
Жерлеу-еске алуға қатысты:
![]()
2
1. Нышандық мәні бар бірқатар қалыптасқан іс-әрекеттер қатары.
2. Баспана, киім-кешек, қару-жарақ, әшекей-бұйымдар т.б. қандай мәдениетке жатады?
3. Діни сенімдер, дүниетаным, ішкі ақыл-ой т.б. қандай мәдениетке тән қасиеттер?
4. Ұрпақтан-ұрпаққа берілетін және қоғамдық қатынастарды реттейтін түсініктер мен ғұрыптардың жиынтығын қалай атайды?
5. Адам, топ немесе қоғам қабылдаған мінез-құлықтың қалыптасқан бейнесі.
6. Адамның ақыл-ой, мәдени және сезім ұстанымдарының, дүниетанымның жиынтығы.
-тапсырма. Сконвордты шешіңіз.
3-тапсырма. Сұрақтарға жауап жазыңыз.
|
1 |
Тәңірге табынушылардың түсінігі бойынша ғалам нешеге қандай әлемге бөлінді? |
|
|
2 |
Ислам уақытында кімдер емдеу және балгерлік іспен айналыса отырып, өз ықпалын сақтауды жалғастырды? |
|
|
3 |
Қазақ халқының наным – сенімінде кімдерге табыну елеулі орын алды? |
|
|
4 |
Исламның Далада таралуы ненің көмегімен жүрді? |
|
|
5 |
Ясауи кесенесіне бару не болып есептеледі? |
|
|
6 |
Қай ғасырда қазақтардың арасында мұсылман діншілдігі арта түсті? |
|
|
7 |
Киіз үйдің орталығы неге арналған орын? |
|
|
8 |
Ши төсеніштер тоқу кімдердің кәсіпшілігі? |
|
|
9 |
Қай ғасырдың соңына дейін істерді дәстүрлі құқық негізінде қарастырған билер соты өмір сүрген көшпелілер үшін өте маңызды болды? |
|
4
-тапсырма. Суретте қандай салт бейнеленген, толық ақпарат
жазыңыз.

5 - тапсырма. Сәйкестендіріңіз.
|
1 |
Бақсылық және ата-бабаларға табыну |
|
Ұлы Дала мен Орталық Азияда ислам пайда болғанға дейін әртүрлі діндер – манихейлік, зороастризм, христиан, буддизм мен бақсылық өмір сүрді. |
|
2 |
Діни сенімдер |
|
Көк Тәңірге табыну. Тәңірге табыну барлық түркі-моңғол халықтарына тән. Бұл дәстүр түркі қағандықтарындағы мемлекеттік дін болды. |
|
3 |
Қазақтардың рухани және өнегелілік құндылықтары |
|
Дәстүр – қоғамның барлық мүшесіне ұсынылатын, мінез-құлық пен белгілі бір жөн-жоралардың атқарылуынан көрінетін топтық тәжірибе. Дәстүрдің әдет-ғұрыптарға қарағанда, өресі әлдеқайда кең, тұтастай қоғамға таралады. |
|
4 |
Ата-бабалар рухына табыну |
|
Бұл ежелгі пұтқа табынушылықпен, анимизм, тотемизм және рухтарға сенумен байланысты. Сенушілердің түсініктері бойынша ол – о дүниелік әлеммен және рухтармен байланысты жүзеге асыратын, әртүрлі сиқырлар жасайтын, мысалы, сиқырлық іс-әрекеттерімен адамдарды емдеуге қабілетті адам. |
|
5 |
Тәңірге табынушылық |
|
Әрбір қазақтың мінез-құлқын, оның отбасымен, ру-мүшелерімен өзара қатынастарын және қоғамның қызметін анықтайды. Бұл құндылықтар мен дәстүрлер таңғаларлық орнықтылығын танытады. |
|
6 |
Қазақтардағы ислам |
|
Исламның Далада таралуы сопылықтың көмегімен жүрді. Ол әулиелерге табыну мен қасиетті молаларды құрметтеуді мойындайды. |
|
7 |
Қазақ халқының салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары |
|
Қазақ халқының наным-сенімінде бұл дәстүр елеулі орын алды. Ол жерлеу – еске алу ғұрыптарынан, ата-бабалр атын әскери ұрандар ретінде пайдаланудан көрініс тапты. |
6-тапсырма. Төменде берілген мәтін қандай салтқа қатысты жазылғанын анықтаңыз.
Е
ртеден келе жатқан екі елдің арасындағы
байланыс болар ер адам мен әйел адамның ағайын мен халықтың
алдында бата алып, отау құруға бастау
болар салт-дәстүр. Қыз баланың тұрмыс-тіршілігіне керекті
көрпе-төсек пен
киім-кешектерін, кілем және әшекей
бұйымдарын, т.б. жасап, өзімен бірге аттандырып жіберу
қыздың ата-анасының міндет делік ісі болатын.
Қазақтың салты-дәстүрі мұсылмандық өмір әдемілігін сипаттайды.
Соған орай әр заттың өз орнымен болғаны қазақтың мықтылығы мен
үлгілі жарқын болшақты қамтамасыз
ететіндей
![]()
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Қазақтардың дәстүрлі дүниетанымы тапсырмалар 10 сынып
Қазақтардың дәстүрлі дүниетанымы тапсырмалар 10 сынып
Қазақстан тарихынан практикалық жұмыс №28
Қазақтардың дәстүрлі дүниетанымы, (54-55)
Аты-жөні:_______________________Тобы:____Күні:__________
1-тапсырма. Схеманы толтырыңыз.
Ана мен балаға қатысыты:
![]()
Салттар

Балаға қатысты:
![]()
Үйленуге қатысты:
![]()
Жерлеу-еске алуға қатысты:
![]()
2
1. Нышандық мәні бар бірқатар қалыптасқан іс-әрекеттер қатары.
2. Баспана, киім-кешек, қару-жарақ, әшекей-бұйымдар т.б. қандай мәдениетке жатады?
3. Діни сенімдер, дүниетаным, ішкі ақыл-ой т.б. қандай мәдениетке тән қасиеттер?
4. Ұрпақтан-ұрпаққа берілетін және қоғамдық қатынастарды реттейтін түсініктер мен ғұрыптардың жиынтығын қалай атайды?
5. Адам, топ немесе қоғам қабылдаған мінез-құлықтың қалыптасқан бейнесі.
6. Адамның ақыл-ой, мәдени және сезім ұстанымдарының, дүниетанымның жиынтығы.
-тапсырма. Сконвордты шешіңіз.
3-тапсырма. Сұрақтарға жауап жазыңыз.
|
1 |
Тәңірге табынушылардың түсінігі бойынша ғалам нешеге қандай әлемге бөлінді? |
|
|
2 |
Ислам уақытында кімдер емдеу және балгерлік іспен айналыса отырып, өз ықпалын сақтауды жалғастырды? |
|
|
3 |
Қазақ халқының наным – сенімінде кімдерге табыну елеулі орын алды? |
|
|
4 |
Исламның Далада таралуы ненің көмегімен жүрді? |
|
|
5 |
Ясауи кесенесіне бару не болып есептеледі? |
|
|
6 |
Қай ғасырда қазақтардың арасында мұсылман діншілдігі арта түсті? |
|
|
7 |
Киіз үйдің орталығы неге арналған орын? |
|
|
8 |
Ши төсеніштер тоқу кімдердің кәсіпшілігі? |
|
|
9 |
Қай ғасырдың соңына дейін істерді дәстүрлі құқық негізінде қарастырған билер соты өмір сүрген көшпелілер үшін өте маңызды болды? |
|
4
-тапсырма. Суретте қандай салт бейнеленген, толық ақпарат
жазыңыз.

5 - тапсырма. Сәйкестендіріңіз.
|
1 |
Бақсылық және ата-бабаларға табыну |
|
Ұлы Дала мен Орталық Азияда ислам пайда болғанға дейін әртүрлі діндер – манихейлік, зороастризм, христиан, буддизм мен бақсылық өмір сүрді. |
|
2 |
Діни сенімдер |
|
Көк Тәңірге табыну. Тәңірге табыну барлық түркі-моңғол халықтарына тән. Бұл дәстүр түркі қағандықтарындағы мемлекеттік дін болды. |
|
3 |
Қазақтардың рухани және өнегелілік құндылықтары |
|
Дәстүр – қоғамның барлық мүшесіне ұсынылатын, мінез-құлық пен белгілі бір жөн-жоралардың атқарылуынан көрінетін топтық тәжірибе. Дәстүрдің әдет-ғұрыптарға қарағанда, өресі әлдеқайда кең, тұтастай қоғамға таралады. |
|
4 |
Ата-бабалар рухына табыну |
|
Бұл ежелгі пұтқа табынушылықпен, анимизм, тотемизм және рухтарға сенумен байланысты. Сенушілердің түсініктері бойынша ол – о дүниелік әлеммен және рухтармен байланысты жүзеге асыратын, әртүрлі сиқырлар жасайтын, мысалы, сиқырлық іс-әрекеттерімен адамдарды емдеуге қабілетті адам. |
|
5 |
Тәңірге табынушылық |
|
Әрбір қазақтың мінез-құлқын, оның отбасымен, ру-мүшелерімен өзара қатынастарын және қоғамның қызметін анықтайды. Бұл құндылықтар мен дәстүрлер таңғаларлық орнықтылығын танытады. |
|
6 |
Қазақтардағы ислам |
|
Исламның Далада таралуы сопылықтың көмегімен жүрді. Ол әулиелерге табыну мен қасиетті молаларды құрметтеуді мойындайды. |
|
7 |
Қазақ халқының салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыптары |
|
Қазақ халқының наным-сенімінде бұл дәстүр елеулі орын алды. Ол жерлеу – еске алу ғұрыптарынан, ата-бабалр атын әскери ұрандар ретінде пайдаланудан көрініс тапты. |
6-тапсырма. Төменде берілген мәтін қандай салтқа қатысты жазылғанын анықтаңыз.
Е
ртеден келе жатқан екі елдің арасындағы
байланыс болар ер адам мен әйел адамның ағайын мен халықтың
алдында бата алып, отау құруға бастау
болар салт-дәстүр. Қыз баланың тұрмыс-тіршілігіне керекті
көрпе-төсек пен
киім-кешектерін, кілем және әшекей
бұйымдарын, т.б. жасап, өзімен бірге аттандырып жіберу
қыздың ата-анасының міндет делік ісі болатын.
Қазақтың салты-дәстүрі мұсылмандық өмір әдемілігін сипаттайды.
Соған орай әр заттың өз орнымен болғаны қазақтың мықтылығы мен
үлгілі жарқын болшақты қамтамасыз
ететіндей
![]()
шағым қалдыра аласыз













