МКҚК «Қошақан» балабақшасы

Психолог: Бегалиева У.М.

Қиындықпен тәрбиеленетін балалар және жасөспірімдер .

Ұғым « қиын » бала , қиын оқушы - . А.С. Макаренко тәжірибеде және теорияда дәлелдеген, қиын тәрбиеленген баланың қоғаммен, жанұямен, мектеппен нормалы байланыстарының бұзылуына байланысты . Қиындықпен тәрбиеленетін - бұл жай ғана дұрыс емес тәрбиеленген бала . Макаренко жазған , «ешқандай ерекше құқық бұзушылар жоқ , бар адамдар , қиын жайға тап болғандар, мен сондай да болар едім , олар сияқты . Әрбір нормалы бала , көшеде көмексіз , қоғамсыз , ұжымсыз , достарсыз , тәжірибесіз , түтелген жүйкелермен , дәл осылай болашақсыз көшеде қалған әрбір нормалы бала өзін-өзі нашар ұстайды.»

Макаренко осы мәселені бойынша жеңу жолдары туралы маңызды жолдар тааып, қорытынды жасады : ең алдымен, балалар өздірінің жағымсыз өткен шағын ұмытып, өздерінің жақсы келешегіне сенулері керек. Қиындықпен тәрбиеленетіндер - әдеттегі балалар, тек қана олардың әр түрлі жағдайларға байланысты басқа адамдармен қарым-қатынастарының бұзулы, демек , олардың толық құнды күшті ұжыммен байланыстарын күшейту керек, сол кезде қиын бала қысқа мезгілде дұрыс әлеуметтік байланыстарды қалпына келтіреді . Сондықтан, балалар ұжымының қалыптасуына үлкен мән беру қажет.

Осы шақта психологияда "қиын" бала категориясына әр түрлі балар түседі, олар: үлгермі нашар , тәртіпсіз , психикасында ауытқұшылығы бар балар, тіркеуде тұрған жасөспірімдер, шырқы бұзылған отабының балалары. Бұл қиын баламен жұмыс жасау проблемасын қиындатады.

Қиын балалардың белгілері :

1) негізгі белгі, белсенді «тәрбиелеуге қарсылық білдіру», педагогикалық әрекеттерге белсенді түрде қарсыласу.

2) басқа маңызды белгі, отбасында, балалар ұжымындағы адамдармен қарым-қатынастын бұзылуы. Бұл, қиын балалар тәртіпті жиі бұзады, қарапайым мінез-құлық нормаларын орындамайды, мұғалімдермен, құрбылармен үнемі дауласады, ата-ананың беделін менсінбейді - бұл айналадағы әлеммен қарым-қатынасының бұзылу белгісі.

3) қиын балаларды ажырататын үшінші белгі - психика дамуының ауытқушылығы. Мысалы, дене құрылысының жылдам зерделі дамуымен қатар ой-өрісінің дамуының тоқтауы , немесе жылдамдатылған жыныстық жетілуімен қатар, эммоционалдық саланың әлсіз дамуы.

4) қиын балаларды педагогикалық салғырттық айырады . Олардың мінез-құлықтарына сондай жағымсыз қасиеттер қалыптасады, қырсықтық сияқты , тыңдамау , тәртіпсіздік , өтірікшілік, жалқаулық , ықылассыздық , батылдықсыз , эгоизм , төбелескіштік , қыңырлық , ұрлық , адалдықсыз, өрескелдік , екіжүзділік .