Пәні

Жаратылыстану

Мұғалімніңаты-жөні

Муханбет Альбина Муратқызы

Оқулық

5-сынып Алматы «Атамұра» ,2017

Сабақтыңтақырыбы

Жер ғаламшарының пайда болуы

Жердің құрылысы мен құрамы

Мақсаты

5.2.2.1- Жер ғаламшарының пайда болуын түсіндіру

5.2.2.2- Жердің құрылысы мен құрамын атау

Іс-әрекетреті

Ресурстар(мұғалім толтырады)

Орындалуы(оқушы

толтырады)

Мағынаны таны

(5ұпай)

Экватор-Экватор-Equator

Паралель-Паралель- Parallel

Меридиан-Меридиан- Meridian

Эра-Эра-Era

Кезең-Период-Period

Эволюция-Эволюция-Evolution

Геохронологиялық кесте – Жердің даму тарихындағы эралардың және дәуірлердің ретімен ауысуын және олардың ұзақтығын көрсететін кесте. Геологиялық эра- геологиялық тарихтың өтпелі уақыты.

Архей эрасы(ежелгі)- Жер дамуының алғашқы кезеңі. Ол жанартауы гүрілдеп, буы бұрқыраған және сұрапыл дауыл желдер соғып тұрған шар тәріздес дене.

Архей эрасы уақыты өте келе протерозой эрасына ауысты(алғашқы).Жанартаулардың атқылауы баяулады. Шөгінді жыныстар түзілді.

Материктер көтерілгеннен кейін палеозой эрасы (ежелгі өмір) басталды. Бұл кезеңде таулардың көтерілуімен бірге теңіз суларының құрлықты басуыда қатар жүрді.Ірі құрлық ішіндегі теңіздер пайда болды. Мезазой эрасы «орта немесе аралық өмір)-жануарлар мен өсімдіктердің қаулап дамуына себепші болды. Жер үстінде алып қанатты кесірткелер мен диназаворлар мекен етті. Алғашқы құстар, сүтқоректілер, гүлді өсіидіктер пайда болды.

Кайназой (жаңа өмір) эрасы – құрлық біршама көтеріліп, алып диназаворлар мен өсімдіктер жойылып кетті. Олардың орнына қатаң климатқа бейімделген жылықанды, қалың түкті, жүндес жануарлар кеңінен тарады. Кайназойдың соңына қарай адамдар пайда болды.

Жауап бер

1. Жердегі тәуліктің және маусымның ауысуы неге байланысты болады?

2. Жердің Күнді белгілі бір уақытта толық айналып шығуын не деп атайды?

3. Жер дегеніміз ...?

4. Жердің даму кезеңдерін, уақытын ненің көмегімен білеміз?

5. Эралардың неше түрі бар, қандай?

6. Эралардың өзгешеліктерін (айырмашылықтарын) атап көрсет?

(2ұпай)

Орында

Тапсырма:

1. Берілген суреттерді Жер тарихының 5 кезеңдерімен сәйкестендір.

(3ұпай)

Рефлексия

Әртүрлі жемістер арқылы тақырыпты түсінгендерін қорытындылау

Жасыл алма – өте қызық, түсінікті

Сары алма - орташа

Қызыл алма - түсініксіз