Модуль / Пән

Физика

Бөлім / кіші бөлім

Атомдық және кванттық физика

Сабақ тақырыбы

Сәулеленудің түрлері. Жылулық сәулелену. Фотоэффект. Фотондар

Оқытушы

Күні:

Жалпы мәліметтер

Сабақ түрі

Жаңа білімді игеру

Мақсаттары, міндеттері

11.8.1.1 - сәулеленудің көздері мен түрлерін топтастыру;

11.8.1.3 - электромагниттік сәулелену, олардың табиғатта пайда болуы мен затпен өзара әрекеттесуін ажырату;

11.8.1.4 - - Стефан-Больцман, Винн заңдарын және Планк формуласын ультракүлгін апаттын негіздеу және абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау үшін қолдану;

11.8.1.5 - фотоэффектінің табиғатын түсіндіру және оны қолдануға мысалдар келтіру;

11.8.1.6 - фотоэффектінің заңдары мен Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдану

Күтілетін нәтижелер

- сәулеленудің көздері мен түрлерін жіктеуді, спектрлік аспаптардың жұмыс істеу принциптерін және олардың қолданылу салаларын сипаттай алады;

- электрмагниттік сәулеленулерді олардың пайда болу табиғатына және заттармен әрекеттесуіне қарай ажыратады;

- Стефан – Больцман, Вин заңдарын және Планк формуласын абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау және ультракүлгін апатты негіздеу үшін қолдануды біледі;

- фотоэффект табиғатын түсінедіі және оның қолданылуына мысалдар келтіре алады;

- фотоэффект заңын және Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдана алады.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған іс-шаралар

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут

Ұйымдастыру кезеңі

-білім алушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау;

– жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру;

-сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен таныстыру;

-топқа бөлу.

Үйге берілген тапсырманы тексеріп шығу

Үйге берілген тапсырманы тексеріп шығу

«Серпілген сауал» әдісі бойынша үй тапсырмасын қайталау сұрақтары

1.Вакуумдағы жарық жылдамдығы неге тең?

2. Майкельсон мен Морли өз тәжірибелерінде қандай мақсатты көздеді?

3. Майкельсон мен Морли тәжірибесінен Х.Лоренц қандай қорытынды жасады?

4. Эйнштейннің салыстырмалылық теориясының постулаттарын тұжырымдаңдар.

5. Дене жарық жылдамдығына жуық жылдамдықпен қозғалғанда қандай релятивистік эффектілер байқалады?

6. Дененің массасы мен энергиясы арасында қандай байланыс бар? 7. Дененің массасы мен энергиясын байланыстыратын Эйнштейн формуласының физикалық мағынасы қандай?

8. Галилейдің салыстырмалық принципі мен Эйнштейннің арнайы салыстырмалылық теориясының негізгі айырмашылығы неде?

9. Галилей принципі мен Эйнштейн теориясы үшін сәйкестік принципі орындалатынын қалай дәлелдеуге болады?

Интерактивті тақта

Презентация

Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбының ЖМБ физика оқулығы

Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбының ЖМБ физика оқулығы

Сабақтың ортасы

60 минут

Жаңа сабақты түсіндіру. Презентацияны қолдана отырып жаңа сабақты түсіндіру. Жаңа сабаққа арналған бейнероликті көру.

- сәулеленудің көздері мен түрлерін жіктеуді, спектрлік аспаптардың жұмыс істеу принциптерін және олардың қолданылу салаларын сипаттауды;

- электрмагниттік сәулеленулерді олардың пайда болу табиғатына және заттармен әрекеттесуіне қарай ажыратуды;

- Стефан – Больцман, Вин заңдарын және Планк формуласын абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау және ультракүлгін апатты негіздеу үшін қолдануды;

- фотоэффект табиғатын және оның қолданылуына мысалдар келтіруді;

- фотоэффект заңын және Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдануды түсіндіру.

1-тапсырма «Ыстық орындық» әдісі

1.Сендерге сәулеленудің қандай түрлері белгілі?

2. Сәулелену түрлеріне тән жарық көздерін атаңдар.

3. Спектрлік аспаптар не үшін қажет?

4. Сендерге спектрлердің қандай түрлері белгілі? Әртүрлі спектрлердің сәулелену көздерін атаңдар.

5. Қандай спектрді сызықтық спектр деп атайды?

6. Спектрлік талдау әдісінің мәні неде?

7.Толқын ұзындығының қандай диапазондарын инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулелену деп атау қабылданған?

8. Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулеленулердің пайда болу себептерін атаңдар.

9. Берілген толқын ұзындығы аралығындағы рентгендік сәулеленуді қалай тудыруға болады?

10. Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулеленулер затпен қалай өзара әрекеттеседі?

ЕБҚ арналған тапсырма. «Кестені толтыр»

2-тапсырма Топтық жұмыс. «Джигсо» әдісі

I топ: Люминесценция түрлері. Люминесценцияның күнделікті өмірде және техникада қолданылуы.

II топ: Инфрақызыл сәулелердің техникада, өнеркәсіпте, ғылымда қолданылуы

III топ: Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулелерінің медицинадағы рөлі.

ЕБҚ арналған тапсырма. Бос орынға тиісті сөзді қой

1. Абсолют қара дене – кез келген температурадағы барлық ……….. диапазонында жұтылу қабілеттілігі an = 1 болатын дене.

2. Голография – …………сәулелену көмегімен толқынды өрістерді жазудың, қайта шығарудың және түрлендірудің фотосуреттік әдісі. 3. Фотоэффектінің қызыл шекарасы – түсірілген жарықтың …….. құбылысы мүмкін болатын n0 минимал жиілік .

4. Лазерлер – оптикалық диапазондағы когерентті сәулеленудің …………….. мен күшейткіштері, олардың жұмыс істеуі кванттық жүйелердің: атомдардың, иондардың, молекулалардың индукцияланған сәулеленуіне негізделген.

5. Сызықтық спектрлер – жеке спектрлік сызықтардан тұратын ……….. ұшып шығуы мен жұтылуының оптикалық спектрлері.

3-тапсырма Есеп шығару «Ойлан, тап» әдісі. Деңгейлік тапсырма

А-денгейі: Импульстік режимде жұмыс істейтін лазер 1 кВт қуат тұтынады. Бір импульстің жинақталу уақыты – 5 мкс, 1 с ішінде шығатын импульстер саны 200-ге тең. Егер сәулеленуге тұтынылатын қуаттың 0,1  %-і ғана жұмсалса, сәулелену энергиясы мен бір импульстің қуаты қандай болатынын анықтаңдар.

В-денгейі: Үздіксіз режимде жұмыс істейтін гелий неонды газ лазері қуатын 40 мВт-қа дейін арттырып, толқын ұзындығы 630 нм монохроматты жарық шығарады. Осы лазер 1 с ішінде қанша фотон шығарады? Планк тұрақтысы h = 6,626 · 10–34 Дж · c, жарық жылдамдығы c = 3 · 108 м/с.

С-денгейі: Қуаты P = 2 кВт лазер t = 2 с ішінде 300 жарық импульстерін шығарады. Әрбір импульстің жинақталу уақыты t = 4 мкс. Сәулеленуге тұтынылатын энергияның h = 0,3  %-і жұмсалады. Р1 қуатты және бір импульстің энергиясын E1 анықтаңдар

ЕБҚ арналған тапсырма. «Мағынасына қарай сәйкестендір»

4–тапсырма. Топтық жұмыс. «Өрмекші» әдісі.

5-тапсырма. «Кім жылдам» әдісі.

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу

Материалға шағымдану

Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

Жариялаған:

Нурбекова Гульнур Сейсенгалиевна

31 Наурыз 2024

297

Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

Шағымды қалдыру

Қысқа мерзімді жоспар

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Қысқа мерзімді жоспар

Материал туралы қысқаша түсінік

Физика пәнінен қысқа мерзімді жоспар

Материалды жүктеу

Материалдың қысқаша нұсқасы

Алматы қаласы Қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының ШЖҚ «Жоғары медициналық колледжi» КМК		КГП на ПХВ «Высший медицинский колледж» Управления общественного здравоохранения города Алматы
ЦӘК №1 «ЖАЛПЫ ГУМАНИТАРЛЫҚ ПӘНДЕР»
ҚМЖ

Модуль / Пән	Физика
Бөлім / кіші бөлім	Атомдық және кванттық физика
Сабақ тақырыбы	Сәулеленудің түрлері. Жылулық сәулелену. Фотоэффект. Фотондар
Оқытушы			Күні:
Жалпы мәліметтер
Сабақ түрі	Жаңа білімді игеру
Мақсаттары, міндеттері	11.8.1.1 - сәулеленудің көздері мен түрлерін топтастыру; 11.8.1.3 - электромагниттік сәулелену, олардың табиғатта пайда болуы мен затпен өзара әрекеттесуін ажырату; 11.8.1.4 - - Стефан-Больцман, Винн заңдарын және Планк формуласын ультракүлгін апаттын негіздеу және абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау үшін қолдану; 11.8.1.5 - фотоэффектінің табиғатын түсіндіру және оны қолдануға мысалдар келтіру; 11.8.1.6 - фотоэффектінің заңдары мен Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдану
Күтілетін нәтижелер	- сәулеленудің көздері мен түрлерін жіктеуді, спектрлік аспаптардың жұмыс істеу принциптерін және олардың қолданылу салаларын сипаттай алады; - электрмагниттік сәулеленулерді олардың пайда болу табиғатына және заттармен әрекеттесуіне қарай ажыратады; - Стефан – Больцман, Вин заңдарын және Планк формуласын абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау және ультракүлгін апатты негіздеу үшін қолдануды біледі; - фотоэффект табиғатын түсінедіі және оның қолданылуына мысалдар келтіре алады; - фотоэффект заңын және Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдана алады.
Сабақ барысы
Сабақтың жоспарланған кезеңдері		Сабақта жоспарланған іс-шаралар		Ресурстар
Сабақтың басы 10 минут		Ұйымдастыру кезеңі -білім алушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау; – жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру; -сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен таныстыру; -топқа бөлу. Үйге берілген тапсырманы тексеріп шығу Үйге берілген тапсырманы тексеріп шығу «Серпілген сауал» әдісі бойынша үй тапсырмасын қайталау сұрақтары 1.Вакуумдағы жарық жылдамдығы неге тең? 2. Майкельсон мен Морли өз тәжірибелерінде қандай мақсатты көздеді? 3. Майкельсон мен Морли тәжірибесінен Х.Лоренц қандай қорытынды жасады? 4. Эйнштейннің салыстырмалылық теориясының постулаттарын тұжырымдаңдар. 5. Дене жарық жылдамдығына жуық жылдамдықпен қозғалғанда қандай релятивистік эффектілер байқалады? 6. Дененің массасы мен энергиясы арасында қандай байланыс бар? 7. Дененің массасы мен энергиясын байланыстыратын Эйнштейн формуласының физикалық мағынасы қандай? 8. Галилейдің салыстырмалық принципі мен Эйнштейннің арнайы салыстырмалылық теориясының негізгі айырмашылығы неде? 9. Галилей принципі мен Эйнштейн теориясы үшін сәйкестік принципі орындалатынын қалай дәлелдеуге болады?		Интерактивті тақта Презентация Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбының ЖМБ физика оқулығы Жалпы білім беретін мектептің 11-сыныбының ЖМБ физика оқулығы
Сабақтың ортасы 60 минут		Жаңа сабақты түсіндіру. Презентацияны қолдана отырып жаңа сабақты түсіндіру. Жаңа сабаққа арналған бейнероликті көру. - сәулеленудің көздері мен түрлерін жіктеуді, спектрлік аспаптардың жұмыс істеу принциптерін және олардың қолданылу салаларын сипаттауды; - электрмагниттік сәулеленулерді олардың пайда болу табиғатына және заттармен әрекеттесуіне қарай ажыратуды; - Стефан – Больцман, Вин заңдарын және Планк формуласын абсолют қара дененің жылулық сәулеленуін сипаттау және ультракүлгін апатты негіздеу үшін қолдануды; - фотоэффект табиғатын және оның қолданылуына мысалдар келтіруді; - фотоэффект заңын және Эйнштейн теңдеуін есеп шығаруда қолдануды түсіндіру. 1-тапсырма «Ыстық орындық» әдісі 1.Сендерге сәулеленудің қандай түрлері белгілі? 2. Сәулелену түрлеріне тән жарық көздерін атаңдар. 3. Спектрлік аспаптар не үшін қажет? 4. Сендерге спектрлердің қандай түрлері белгілі? Әртүрлі спектрлердің сәулелену көздерін атаңдар. 5. Қандай спектрді сызықтық спектр деп атайды? 6. Спектрлік талдау әдісінің мәні неде? 7.Толқын ұзындығының қандай диапазондарын инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулелену деп атау қабылданған? 8. Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулеленулердің пайда болу себептерін атаңдар. 9. Берілген толқын ұзындығы аралығындағы рентгендік сәулеленуді қалай тудыруға болады? 10. Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулеленулер затпен қалай өзара әрекеттеседі? ЕБҚ арналған тапсырма. «Кестені толтыр» Белгілену таңбасы Физикалық шама ХБЖ 2-тапсырма Топтық жұмыс. «Джигсо» әдісі I топ: Люминесценция түрлері. Люминесценцияның күнделікті өмірде және техникада қолданылуы. II топ: Инфрақызыл сәулелердің техникада, өнеркәсіпте, ғылымда қолданылуы III топ: Инфрақызыл, ультракүлгін, рентгендік сәулелерінің медицинадағы рөлі. ЕБҚ арналған тапсырма. Бос орынға тиісті сөзді қой 1. Абсолют қара дене – кез келген температурадағы барлық ……….. диапазонында жұтылу қабілеттілігі an = 1 болатын дене. 2. Голография – …………сәулелену көмегімен толқынды өрістерді жазудың, қайта шығарудың және түрлендірудің фотосуреттік әдісі. 3. Фотоэффектінің қызыл шекарасы – түсірілген жарықтың …….. құбылысы мүмкін болатын n0 минимал жиілік . 4. Лазерлер – оптикалық диапазондағы когерентті сәулеленудің …………….. мен күшейткіштері, олардың жұмыс істеуі кванттық жүйелердің: атомдардың, иондардың, молекулалардың индукцияланған сәулеленуіне негізделген. 5. Сызықтық спектрлер – жеке спектрлік сызықтардан тұратын ……….. ұшып шығуы мен жұтылуының оптикалық спектрлері. фотоэффект когерентті генераторлары жиілік атомдардың 3-тапсырма Есеп шығару «Ойлан, тап» әдісі. Деңгейлік тапсырма А-денгейі: Импульстік режимде жұмыс істейтін лазер 1 кВт қуат тұтынады. Бір импульстің жинақталу уақыты – 5 мкс, 1 с ішінде шығатын импульстер саны 200-ге тең. Егер сәулеленуге тұтынылатын қуаттың 0,1  %-і ғана жұмсалса, сәулелену энергиясы мен бір импульстің қуаты қандай болатынын анықтаңдар. В-денгейі: Үздіксіз режимде жұмыс істейтін гелий неонды газ лазері қуатын 40 мВт-қа дейін арттырып, толқын ұзындығы 630 нм монохроматты жарық шығарады. Осы лазер 1 с ішінде қанша фотон шығарады? Планк тұрақтысы h = 6,626 · 10–34 Дж · c, жарық жылдамдығы c = 3 · 108 м/с. С-денгейі: Қуаты P = 2 кВт лазер t = 2 с ішінде 300 жарық импульстерін шығарады. Әрбір импульстің жинақталу уақыты t = 4 мкс. Сәулеленуге тұтынылатын энергияның h = 0,3  %-і жұмсалады. Р1 қуатты және бір импульстің энергиясын E1 анықтаңдар ЕБҚ арналған тапсырма. «Мағынасына қарай сәйкестендір» Спектроскоп – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді суретке түсіруге арналған аспап. Спектрограф – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді бақылауға арналған аспап. Энергетикалық жарқыраудың спектрлік тығыздығы немесе температурасы Т дененің сәулелену қабілеттілігі – ∆n жиіліктер интервалында дененің жұтқан ∆Ф сәулелену ағынының осы интервалда денеге түскен ∆Ф' сәулелену ағынына қатынасына тең физикалық шама. Дененің жұтылу қабілетілігі – ∆n жиіліктер интервалында алынған энергетикалық жарқыраудың осы жиіліктер интервалы шамасына қатынасына тең физикалық шама. 4–тапсырма. Топтық жұмыс. «Өрмекші» әдісі. 5-тапсырма. «Кім жылдам» әдісі. Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Физика Сабақ жоспары 11 сынып 31.03.2024 297 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Нурбекова Гульнур Сейсенгалиевна Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ