Шет тілі сабағында мақал-мәтелдерді пайдалана отырып,

грамматикалық тақырыпты түсіндіру

Әрбір сабақта тиянақты, сапалы білім беру тәрбие жұмысымен күнделікті бірлікте жүргізілуі тиіс. Осыны ескере отырып, мақал-мәтелдерді өз сабақтарымда грамматикалық тақырыптарды түсіндіргенде пайдалануға тырысамын. Мақал-мәтелдер халық ауыз әдебиетін сүйіп құрметтеуге, сөз өнерінің асыл қазынасын меңгеруге, тапқыр сөйлеуге, ретті жерлерде қолдана білуге, үлкен ойды аядай қалыпқа сыйғызып, айта білуге тәрбиелейдә. Мақал-мәтелдер мен жаттаған өлеңдер тақырыпты пысықтау үшін, оқушылар жалыққан кезде көмектеседі, олардың ізденушілік қабілетін дамытады, үш тілді меңгеруге ынтасын арттырады.

Мысалы белгілі бір грамматикалық тақырыпты өткен кезде жаттығулармен қатар үй тапсырмасы ретінде мақал-мәтелдерді беріп, одан бүгінгі өткен грамматикалық тақырыпты тауып қолдануын түсіндіріп, орысша, қазақша аударып келуге берілсе, бұл тақырыпты пысықтайды, әрі іздендіреді және тәрбиелік құндылығы болады. Шет тілін оқыту үрдісін жандандыру, тіл дамыту жаттығуларын дамыту, жаңа әдіс-тәсілдерді енгізу бүгінгі күннің басты талабы.

Бүгінгі күнде көп тілді меңгерген жан-жақты, ел ертеңін ойлайтын дана ұрпақты тәрбиелеу – киелі мәселелердің бірі деп түсініп, мына мақал-мәтелдерді, өлең шумақтарын сабаққа қолдануды ұсынып отырмын.

The plural of nouns

1. So many countries, so many customs. Что ни город, то народ. Әр елдің салты басқа, иті қара қасқа.

2. Many words cut more than swords. Злые языки острее меча. Сөз сүйектен өтеді.

3. Men may meet but mountains, never meet. Гора с горой сходиться, человек с человеком сойдется. Тау-таумен кездеспейді, адам адаммен кездеседі.

4. A cat in gloves catches no mice. Без труда не выловишь и рыбку из пруда. Еңбексіз іс бітпейді, еріншектің қолы жетпейді. Жан қиналмай жұмыс бітпес, талап қоймай мұратқа жетпес.

The degrees of comparison of adjectives.

1. A good name is better than riches. Добрая слава лучше богатство. Жақсы сөз-жарым ырыс.

2. Two heads better than one. Одна голова хорошо, две лучше. Екі кісі бір кісінің тәңірісі.

3. East or west home is best. В гостях хорошо, дома лучше. Өз үйім өлең төсегім.

4. Better an open enemy than a false friend. Лучше явный враг, чем лживый друг. Жауыққан дос – жаудан бетер.

5. Better late than never. Лучше поздно, чем никогда. Ештен кеш жақсы.

The constructions: There is/There are.

1. There is no place like home. В гостях хорошо, а дома лучше. Айхай өз үйім, кең сарайым, боз үйім.

2. There is no smoke without fore. Нет дыма без огня. Жел болмаса, шөптің басы қозғалмайды.

3. There are spots even on the sun. Конь о четырех ногах, и тот спотыкаеться. Төрт аяқты мал да сүрінеді.

The Present Indefinite

1. Tastes differ. На вкус и цвет товарищей нет. Әркімнің өз талғамы бар.

2. All is well that ends well. Все хорошо, что хорошо кончается. Бася қатты болса, арты тәтті болады.

3. All is not that glitters. Не все то золото, что блестит. Жылтырағанның бәрі алтын емес.

The Future Indefinite

1. We shall see what we shall see. Поживем – увидем. Көргеніңнен көрмегенің көп. Жүре бара көреміз.

2. Who keeps company with the wolves will learn to howl. С кем поведешься от того и наберешься. Жолдасыңа қарап, кісіні білерсін.

3. If you run after two hares, you will catch neither. За двумя зайцами погонишься, ни одного не поймаешь. Екі кеменің басын ұстаған суға кетеді.

Modal verbs

1. Never put off till tomorrow what you can do today. Никогда не откладывай на завтра то, что можешь сделать сегодня. Еріншектің ертеңі бітпес.

2. Love cannot be forced. Насильно мил не будешь. Жақсы жақсы емес, жарасқаны жақсы.

3. What must be must be. Чему быть, тому не миновать. Болар іс болды, өткен іске өкінбе.

The present Continuous грамматикалық тақырыптарға байланысты өлеңдер шумағы.

One, two, three,

Look out for me,

For I am coming

And I can see.

I am counting to ten.

You are giving them a pen.

She is looking at the door.

He is sitting on the floor.

All of us are working well

Waiting, waiting for the bell.

Modal verb “Can”.

I love learning English,

I can read,

I can write.

I can speak English too.

I love learning English

And what about you?

Нәтижесінде: оқушы өзін-өзі тәрбиелей, өзін-өзі жетілдіре білуге, өзіне-өзі сыншыл болуға, өзін-өзі басқара білуге, ретті жерлерде шебер сөйлеуге қолдана білуге, жетелейді.