"Тіл әлемі" таңдау курсы

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

Оңтүстік Қазақстан облысы

Ордабасы ауданы

«Жусансай» жалпы орта мектебі коммуналдық мемелекеттік мекемесі

2 – сынып

Қазақ тілі

Мектеп құраушысы

Бастауыш сынып мұғалімі: Срайлова Улжан

Жусансай 2015-2016 оқу жылы

«Қаралды» «Келісемін» «Бекітемін»

Бірлестік жетекшісі: Директордың оқу ісі жөніндегі орныбасары: Мектеп директоры:

Ш. Исабек А. Турмагамбетов М. Исабеков

Қазақ тілі пәнінен мектеп құраушысының мазмұны мен құрылымы

Бастауыш сынып мұғалімі: Улжан Срайлова

Ескерту: Ордабасы аудандық Білім бөлімі мемлкеттік мекемесінің әдістемелік-педагогикалық кеңесінде қаралған №8 хаттамасы 14. 08. 2009 ж.

«Тіл әлемі» таңдау курсы

Тіл пәні мектепте оқытылатын пәндердің ішіндегі ең қиыны. Грамматика арқылы оқушылар тілдің құрылысын, заңдылықтарын үйренеді. Грамматиканы оқып үйренбей тұрып, сөйлеу мен жазу мәдениетін меңгеру туралы айтудың өзі қиын.

Әр халықтың ең басты игілігі ұлттың жаны, оның тілі екендігі белгілі. Сондықтан да, қазіргі таңда ұлттың ұлттылығын, тұрақты қауымдастығын аңғартатын негізгі белгі-тілді сақтап қалуды, оның қолдау аясынкеңейту шарасы ғана емес, мемлекеттік тіл статусын, алғаш қазақ тілінің мәртебесін көтеру, ата-бабамыздан қалған асыл мұраларды өз тілімізде оқып – үйрену, зерттеу жұмыстарынөз дәрежесіне жеткізу мәселесі көтерілуде. Алдымызда тұрған мұндай күрделі міндетті шешуде қазақ тілі оқып – үйренуді дұрыс жолға қоюдың ең негізгі сатысы болып табылатын бастауыш мектептің орны ерекше.

«Тіл әлемі» таңдау курсының басты мақсаты:

Оқушылардың қазақ тілі пәнінен негізіг сабақтардан алған білімдерін жүйелей отырып, тереңдете үйрету, теорияны пркатикамен ұштастыра отырып, грамматикалық талдау түрлерін меңгерту.

Оқушылардың дидиактикалық–грамматикалық ойын арқылы тесттік тапсырамалар, рөлдік ойындар, ребустар, сын жұмыстары арқылы оқуға, сауатты жазу дағдысын дамыту, негізгі ьілдік ұғымдармен тереңірек таныстыру, өз ойын және пікірін еркін жеткізе алатын дара тұлға тәрбиелей отырып, грамматикалық талдау түрлерін тереңірек меңгерту.

• Сөйлеу туралы түсініктерін кеңейту, ауызекі және жазбаша тілде қарым – қатынас жасауға қажетті сөйлеу дағдыларын қалыптастыру.

• Оқушыларды саутты және көркем жазуға дағдыландыру.

• Орфографиялық және пунктуациялық ережелерді практикалық түрде меңгерту.

• Грамматикалық талдау түрлерін жүйелі түрде сабақта жүргізу.

«Тіл әлемі» таңдау курсының бағдарламасы

төмендегідей бөлімдерден тұрады.

1. Әріптер сыры бөлімінде қазақ тіліндегі әріптер мен дыбыстар туралы білімдерін дамыту көзделеді. Артикуляциялық жаттығулар жасалады. Таза, әдемі жзу, сөздегі әрптерді бір – бірімен дұрыс қосып жазу дағдылары дамытылады.

2. Тіл және сөйлеу бөлімінде ауызекі және жаза тілде сөйлеу туралы түсінік қалыптастырылады. Ауызекі және жазба тілде байланыстырылып сөйлеуге ойын элементтер, южетті суреттер арқылы балалардың ауызекі сөйлеу дағдылары дамытылады.

3. Дыбыс және әріп. Дауысты, дауыссыз дыбыстар, олардың түрлерін ажырату. Сөздерге фонетикалық талдау жасауға үйретіледі.

4. Сөйлем. Бастауыш сынып бағдарламасында берілген сөйлем туралы түсінік әр сыныпқа байланысты, дамыта үйретіледі. Сөйлемнің түрлері: хабарлы, сұраулы, лепті сөйлемдар, жай және құрмалас сөйлемдер. Сөйлем ішінен сөйлем мүшелерін: бастауыш пен баяндауышты, тұрлаулы, тұрлаусыз мүшелерін тауып үйренеді.

5. Сөз таптары. Екінші сыныптан бастап «сөз таптары» туралы түсінік кеңейтіледі. Мұнда сөз таптары (зат есім,сын есім, сан есім, етістік) 3,4-сыныптарда сөз таптары туралы түсінік кеңейтіліп әрқайсысының өзіне тән қасиеттеріне, өзгерту тәсілдеріне тереңірек тоқталады.

Оқушы деңгейіне қойылатын талаптар.

1. Сауатты және көркем жазу.

2. Сөздерге фонетикалық талдау жасай білу.

3. Өз ойын ауызша және жазбаша түрінде жүйелі баяндау.

4. Түбір мен туынды сөздерді ажырата білу.

5. Сөздерге морфологиялық (сөз құрамына) талдау жасап үйрену.

6. Грамматикалық талдаудың түрлерін ажырату.

7. Тест түрлерімен жұмыс жасау.

Пайдаланылған әдебиеттер.

1. Б. Ысқақ, Ұ. Сатқанбаев «Сауаттылыққа үйрету әдістемесі.»

Шымкент 2000ж.

2. Г. Тұрдалиева «Бастауыш сыныптарды қызы ілін оқыту әдістемесі.»

Астана 2007 ж.

3. Ұ. Ботабаева, К. Ерешова, Ұ. Жазықбаева, Н. Мырқасымова

«Қазақ тілінен сын жұмыстары.»

4. Қазақ тілі оқулығы 2 – сынып.

Курс құрылымы.

2 – сынып

Барлығы – 34 сағат.

1. Мен не үйрендім? (1 сағат)

1-сыныпта өткен материалдарғы шолу жасау.

2. Дыбыс және әріп. (3 сағат)

Дауысты дыбыстардың жазылуымен айтылуы. Дуаыссыз дыбыстардың түрлері.

3. Мәтен және оның түрлер. (1 сағат)

4. Сөйлем және оның түрлері. (4 сағат)

Хабарлы сөйлем. Сұраулы сөйлем. Лепті сөйлем.

5. Фонетикалық талдау. (4 сағат)

Сөздерді буынға бөлу және тасымалдау.

6. Сөз және оның құрамы. (5 сағат)

Түбір және қосымша. Жұрнақ пен жалғау.

7. Сөз таптары. (16 сағат)

Жалпы және жалқы есім. Затесімнің жекеше және көпше түрлері. Етістік. Дара және күдерлі етістік. Сын есім. Сан есім.

Курс мазмұны.