ұлағатти ұстаздар

Қазақтың ұлы ағартушылар

Мақсаты: проблемалық тақырыпты дамыту арқылы оқушы оқулықта жоқ материалдармен білімдендіріп, тарихи тұлғалардың өмірінен және тарихқа қосқан үлесінен үлгі алып, елінің патриоты болуға ынталандыру.

Күтілетін нәтиже: жан жақты білімді, тәрбиелі, жаңа технологияларды жетік меңгерген, тарихи тіл байлығы мол, елімізде болып жатқан оқиғаларға өзіндік көзқарасы қалыптасады.

Сабақтың мақсаты:

• Білімділік: Оқушыларды қазақтың көрнекті ғалымдарымен таныстыру, олардың өмірі, еңбегі, ғылымға қосқан үлестері жайында мағлұмат беру.

• Дамытушылық: қазақтың ұлы ғалымдары жайындағы білімдерін одан әрі дамыту, ғылыми қызығушылықтарын ұлғайту, ұлы ғалымдардың еңбектерін өзі бетінше оқып үйренуге дағдыландыру.

• Тәрбиелік: білім, ғылымға қызығушылықтарын арттыру, ұлы ғалымдардың еңбектерін оқу арқылы адамгершілікке, имандылыққа, білімділікке тәрбиелеу, олардың өмірін үлгі ету.

Сабақтың түрі: сайыс сабақ.

Сабақтың көрнекілігі: Ш. Уәлиханов, А.Құнанбаев, Ы.Алтынсарин суреттері, Абай Құнанбаевтың ұлы сөздері.

Әр адам қайталанбас тұлға. Тұлға ұғымы жеке адамды белгілі бір қоғамның немесе қауымдастықтың мүшесі ретінде сипаттайтын, әлеуметтік даралық сапасындағы адам, өмірде болып жатқанның барлығын жинақтап, өз бойына сіңіріп алып жүрген адам. Тұлға болып тумайды, өмірде алған әсерден қалыптасады. Енді тарихи тұлға деп ел тарихында аты қалған, артындағы ұрпаққа айтқан сөзі, істеген ісі, мұрасы қалған адамдарды айтады. Ондай адамдар біздің елімізде көп. Оларды біз жазбай танимыз. Мысалы Абай десек – оны ақын, ғұлама, қара сөздің шебері; Ыбырай – алғаш қазақ даласында қазақ балаларына мектеп ашқан; Шоқан – қазақтың маңдайына біткен біртуар ғалым деп білеміз. Біздің бүгінгі сабағымыз Абай Құнанбаев, Шоқан Уалиханов, Ыбырай Алтынсарин қазақтың ұлы ағартушыларына арналмақ. Сабақ жарыс түрінде өтеді. Жарыс барысы: жарыс 4 кезеңнен тұрады, әр кезеңде топтық және оқушының білімі бағаланады, екеуіде балдық түрде, тек оқушының білім деңгейі бал бағаға айналып қойылады. Жалпы сабақ жарыс түрінде болғандықтан топ құралып сол топтың аты, ұраны болады. Ендеше жарысымызды бастамас бұрын топтар өздерін таныстырып өтсін.

Бірінші кезең «Ой толғау» деп аталады. Оқушылар ақындар жайлы өз оқып келгендерін ортаға салады. үй тапсырмасы ретінде оқушыларға Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин, Шоқан Уалиханов туралы кітапта жоқ мәліметтер оқып дайындап келу тапсырылған болатын.

Екінші кезең: «Артық болмас білгенің» деп аталады бұл кезеңде, оқушыларға тест сұрақтар келеді.

Үшінші кезең: «сәйкестендіру»деп аталады бұл кезеңде оқушылар тура жауабын сұрағымен сәйкестендіру керек.

Төртінші кезең: бір ақының өлеңін бірінші топ оқйды екінші топ жалғастырады. Ал ендеше жарысымызды бастайық.

Бірінші айналым: «Ой толғау» деп аталады, қай топ тез жауап береді екен, жауап беру үшін алдарыныздағы затты көтерулеріңізге болады.

Жақсы ары қарай екінші кезең: «Артық болмас білгенің» деп аталады.

Келесі кезең: сәйкестендіру деп аталады. Бұл кезеңде ақынның аты жөні және туған жылы беріледі, сіздер соны дұрыс тауып белгілейсіздер. Ал дайынбыз ба ендеше кеттік.

1. А бай Құнанбаев 1841−1889ж.ж

2. Ш оқан Уалиханов 1845−1904ж.ж

3. Ыбырай Алтынсарин 1835−1865ж.ж

Соңғы кезең: «шешендік жарыс» деп аталады. Бұл кезеңде әр топ өздері дайындап келген шығарманы бастап оқиды келесі топ жалғастырады.

Ал ендеше біздің сарапшыларымыз ұпай санын санағанша ұлы ақынымыз Абай атамыздың бір әнін шырқап жіберейк.