Ғылыми жоба Қараүңгір тарихы Түлкібас ауданында адам таң қалатындай керемет жерлер көп-ақ. Солардың бірі Арыс ауылдық округіне қарасты аумақта орналасқан "Қара үңгір" тұрағы.Арыс өзенінің 12 километр арнасы жатыр. Зерттеу мақсаты туған өлкені зерттеп, әр жеткіншектің туған жерінің тарихына көз жүгіртіп ,тарихи ескерткіштер сырымен танысып, ежелгі заманғы алғашқы адамдардың тұрақтары болған үңгірлерді көріп , білгенін толықтыруға үлгі беру.