Ханнан кегім ала алмай,
Арқаның алпыс екі саласына барғанда,
Айдаһардай арбадың,
Арбадың да қалмадың.
Қайрат қылар ер біз болсақ.
Заманымда болған «сұлтаным»
Бізді жіпсіз байладың
***
Еділ мен Жайық жер еді - ау,
Мекен еткен шаруаға,
Жағасы қорған жай еді - ау.
Жай - қоныстан айрылып,
Біз бір қаңғып жүрген қарашы.
Қайта - қайта іздетіп,
Менде қандай ауыр ақың бар еді - ау?!

***

Исатайдың барында
Екі тарлан бөрі едім.
Ерегіскен дұшпанға
Қызыл сырлы жебе едім.
Жақсыларға еп едім,
Жамандарға көп едім.
Ерегіскен дұшпанның,
Екі талай болғанда,
Азыққа етін жеп едім.
Хан баласы ақ сүйек,
Ежелден табан аңдысқан
Ата дұшпан сен едің,
Ата жауың мен едім.
Ежелгі дұшпан ел болмас,
Етектен кесіп жең болмас.
Хан баласы ақсүйек -
Бәйеке сұлтан сен болып,
Сендей нар қоспақтың баласы,
Маған оңаша жерде жолықсаң,
Қайраңнан алған шабақтай
Қия бір соғып ас етсем,
Тамағыма қылқаның кетер демес ем!

«Кейіпкерді зерттеу» әдісі

1. Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулерді анықтау;

2. Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау.

Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулер	Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау.

Ықтимал жауаптар

1-тапсырма. Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жырындағы көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, кейіпкерлерінің бейнесін ашып жазыңыз.

Шығармадан үзінді

Кейіпкер қандай адам?

Кенесары ____ __________, ер болды, Ел ішінде ____ __________. бір болды. Қашқан босқын жиылып, Өз алдына қол болды. Кенесары, Наурызбай Атағы шықты_________ __________ аңқылдап, Жауды үркітіп қашырды, Ақ алмастай____ _______________ жарқылдап. Ор қояндай____ _____________ бұлтиған, Көк дөнен ат астында. Камзол ішік құнтиған, Ақ орамал ___ ______________ басында. Керұғлыға бергісіз Отыз көкжал_______ __________ қасында. Сол уақытта Наурызбай Жиырма бес___________ ______ жасында.

Наурызбай – Кенесары ханның туған бауыры. Жырда Кенесарының даналығы мен мырзалығы, асыл текті қасиеті, батырлығы мен ерлігін жырлаған. Кенесарының ерлігі эпостық батыр жырларына тән сарынмен суреттеледі: батыр күшіне шыдас бере алмай ат тізесі мен белінің бүгілуі, садақты шіреніп тұрып тарту, ызаға булығып, үшінші рет кеп атуы – эпостық жырларға тән белгілер.

2-тапсырма. М. Өтемісұлының өлеңіндегі үзінділерден «Кейіпкерді зерттеу» әдісі

арқылы кейіпкер бейнесін талдаңыз.

Ханнан кегім ала алмай,
Арқаның алпыс екі саласына барғанда,
Айдаһардай арбадың,
Арбадың да қалмадың.
Қайрат қылар ер біз болсақ.
Заманымда болған «сұлтаным»
Бізді жіпсіз байладың
***
Еділ мен Жайық жер еді - ау,
Мекен еткен шаруаға,
Жағасы қорған жай еді - ау.
Жай - қоныстан айрылып,
Біз бір қаңғып жүрген қарашы.
Қайта - қайта іздетіп,
Менде қандай ауыр ақың бар еді - ау?!

***

Исатайдың барында
Екі тарлан бөрі едім.
Ерегіскен дұшпанға
Қызыл сырлы жебе едім.
Жақсыларға еп едім,
Жамандарға көп едім.
Ерегіскен дұшпанның,
Екі талай болғанда,
Азыққа етін жеп едім.
Хан баласы ақ сүйек,
Ежелден табан аңдысқан
Ата дұшпан сен едің,
Ата жауың мен едім.
Ежелгі дұшпан ел болмас,
Етектен кесіп жең болмас.
Хан баласы ақсүйек -
Бәйеке сұлтан сен болып,
Сендей нар қоспақтың баласы,
Маған оңаша жерде жолықсаң,
Қайраңнан алған шабақтай
Қия бір соғып ас етсем,
Тамағыма қылқаның кетер демес ем!

«Кейіпкерді зерттеу» әдісі

3. Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулерді анықтау;

4. Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау.

Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулер	Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау.
Қайрат қылар ер біз болсақ... Екі тарлан бөрі едім. Қызыл сырлы жебе едім. Жақсыларға еп едім, Жамандарға көп едім.	Қайратты – ешқандай жау сыныдыра алмайды; Екі тарлан бөрі –түркі мифологиясындағы киелі ұғымдардың бірі – көк бөрі. Көркем шығармаларда бөріні батылдық пен батырлықтың символы ретінде бейнелейді. Жырдағы екі тарлан бөрі - Исатай мен Махамбет ; Қызыл сырлы жебе – Махамбеттің бейнесі садақтың оғы сияқты үшкір, айтқан сөзі тыңдаушының жүрегін тесіп өтетін өткір екені сипатталып тұр; Жақсының жағындамын, жамандыққа қарсы күресемін деген мағынада, яғни бұл батырдың жақсылықтың жанашыры екендігін көрсетеді.
Арқаның алпыс екі саласына барғанда, Айдаһардай арбадың, Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Нұрбайқызы Ақбота 11 Сәуір 2024 1481 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру № 1 БЖБ 9-сынып әдебиет ІІ ТОҚСАН Жауабымен Тақырып бойынша 31 материал табылды № 1 БЖБ 9-сынып әдебиет ІІ ТОҚСАН Жауабымен Материал туралы қысқаша түсінік № 1 БЖБ 9-сынып әдебиет ІІ ТОҚСАН Жауабымен Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы 9-cынып № 1 БЖБ Білім алушы__________________________________________________________________ 2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Тарихи шындық пен көркемдік шешім» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Оқылатын шығарма: Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай», Махамбет Өтемісұлы «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Мен, мен, мен едім», «Бағаналы терек» Оқу мақсаты: 9.1.3.1 көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау; 9.2.1.1 эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау; Бағалау критерийі - Шығарманың идеясы бойынша кейіпкерлер жүйесін анықтайды; Шығармадағы композициялық амалдарға талдау жасайды. Орындау уақыты: 20 минут 1-тапсырма. Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жырындағы көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, кейіпкерлерінің бейнесін ашып жазыңыз. Шығармадан үзінді Кейіпкер қандай адам? Кенесары ____ __________, Ел ішінде ____ __________. Қашқан босқын жиылып, Өз алдына қол болды. Кенесары, Наурызбай _________ __________ аңқылдап, Жауды үркітіп қашырды, ____ _______________ жарқылдап. ____ _____________ бұлтиған, Көк дөнен ат астында. Камзол ішік құнтиған, ___ ______________ басында. Керұғлыға бергісіз _______ __________ қасында. Сол уақытта Наурызбай ___________ ______ жасында. 2-тапсырма. М. Өтемісұлының өлеңіндегі үзінділерден «Кейіпкерді зерттеу» әдісі арқылы кейіпкер бейнесін талдаңыз. Ханнан кегім ала алмай, Арқаның алпыс екі саласына барғанда, Айдаһардай арбадың, Арбадың да қалмадың. Қайрат қылар ер біз болсақ. Заманымда болған «сұлтаным» Бізді жіпсіз байладың *** Еділ мен Жайық жер еді - ау, Мекен еткен шаруаға, Жағасы қорған жай еді - ау. Жай - қоныстан айрылып, Біз бір қаңғып жүрген қарашы. Қайта - қайта іздетіп, Менде қандай ауыр ақың бар еді - ау?! *** Исатайдың барында Екі тарлан бөрі едім. Ерегіскен дұшпанға Қызыл сырлы жебе едім. Жақсыларға еп едім, Жамандарға көп едім. Ерегіскен дұшпанның, Екі талай болғанда, Азыққа етін жеп едім. Хан баласы ақ сүйек, Ежелден табан аңдысқан Ата дұшпан сен едің, Ата жауың мен едім. Ежелгі дұшпан ел болмас, Етектен кесіп жең болмас. Хан баласы ақсүйек - Бәйеке сұлтан сен болып, Сендей нар қоспақтың баласы, Маған оңаша жерде жолықсаң, Қайраңнан алған шабақтай Қия бір соғып ас етсем, Тамағыма қылқаның кетер демес ем! «Кейіпкерді зерттеу» әдісі Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулерді анықтау; Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау. Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулер Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау. Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл - Шығарманың идеясы бойынша кейіпкерлер жүйесін анықтайды; 1 Жыр үзіндісіндегі көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып жазады; 1 1 Үзіндідегі кейіпкер бейнесін ашады; 1 1 Кейіпкерлерді сипаттап жазады. 1 Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулерді анықтайды; 1 1 Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасайды. 1 1 1 Барлығы – 10 балл Ықтимал жауаптар 1-тапсырма. Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай» жырындағы көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, кейіпкерлерінің бейнесін ашып жазыңыз. Шығармадан үзінді Кейіпкер қандай адам? Кенесары ____ __________, ер болды, Ел ішінде ____ __________. бір болды. Қашқан босқын жиылып, Өз алдына қол болды. Кенесары, Наурызбай Атағы шықты_________ __________ аңқылдап, Жауды үркітіп қашырды, Ақ алмастай____ _______________ жарқылдап. Ор қояндай____ _____________ бұлтиған, Көк дөнен ат астында. Камзол ішік құнтиған, Ақ орамал ___ ______________ басында. Керұғлыға бергісіз Отыз көкжал_______ __________ қасында. Сол уақытта Наурызбай Жиырма бес___________ ______ жасында. Наурызбай – Кенесары ханның туған бауыры. Жырда Кенесарының даналығы мен мырзалығы, асыл текті қасиеті, батырлығы мен ерлігін жырлаған. Кенесарының ерлігі эпостық батыр жырларына тән сарынмен суреттеледі: батыр күшіне шыдас бере алмай ат тізесі мен белінің бүгілуі, садақты шіреніп тұрып тарту, ызаға булығып, үшінші рет кеп атуы – эпостық жырларға тән белгілер. 2-тапсырма. М. Өтемісұлының өлеңіндегі үзінділерден «Кейіпкерді зерттеу» әдісі арқылы кейіпкер бейнесін талдаңыз. Ханнан кегім ала алмай, Арқаның алпыс екі саласына барғанда, Айдаһардай арбадың, Арбадың да қалмадың. Қайрат қылар ер біз болсақ. Заманымда болған «сұлтаным» Бізді жіпсіз байладың *** Еділ мен Жайық жер еді - ау, Мекен еткен шаруаға, Жағасы қорған жай еді - ау. Жай - қоныстан айрылып, Біз бір қаңғып жүрген қарашы. Қайта - қайта іздетіп, Менде қандай ауыр ақың бар еді - ау?! *** Исатайдың барында Екі тарлан бөрі едім. Ерегіскен дұшпанға Қызыл сырлы жебе едім. Жақсыларға еп едім, Жамандарға көп едім. Ерегіскен дұшпанның, Екі талай болғанда, Азыққа етін жеп едім. Хан баласы ақ сүйек, Ежелден табан аңдысқан Ата дұшпан сен едің, Ата жауың мен едім. Ежелгі дұшпан ел болмас, Етектен кесіп жең болмас. Хан баласы ақсүйек - Бәйеке сұлтан сен болып, Сендей нар қоспақтың баласы, Маған оңаша жерде жолықсаң, Қайраңнан алған шабақтай Қия бір соғып ас етсем, Тамағыма қылқаның кетер демес ем! «Кейіпкерді зерттеу» әдісі Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулерді анықтау; Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау. Кейіпкер мінезін ерекшелеп тұрған сөздер мен суреттеулер Кейіпкер бойындағы қасиеттер тізбесін жасау. Қайрат қылар ер біз болсақ... Екі тарлан бөрі едім. Қызыл сырлы жебе едім. Жақсыларға еп едім, Жамандарға көп едім. Қайратты – ешқандай жау сыныдыра алмайды; Екі тарлан бөрі –түркі мифологиясындағы киелі ұғымдардың бірі – көк бөрі. Көркем шығармаларда бөріні батылдық пен батырлықтың символы ретінде бейнелейді. Жырдағы екі тарлан бөрі - Исатай мен Махамбет ; Қызыл сырлы жебе – Махамбеттің бейнесі садақтың оғы сияқты үшкір, айтқан сөзі тыңдаушының жүрегін тесіп өтетін өткір екені сипатталып тұр; Жақсының жағындамын, жамандыққа қарсы күресемін деген мағынада, яғни бұл батырдың жақсылықтың жанашыры екендігін көрсетеді. Арқаның алпыс екі саласына барғанда, Айдаһардай арбадың, Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Қазақ әдебиеті Барлық материалдар 9 сынып 11.04.2024 1481 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Нұрбайқызы Ақбота Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ