Бөлім:

7.2 XVIII ғасырдағы Қазақстанның мәдениеті

Педагогтің Т.А.Ә

Күні:

Сынып: 7а

Қатыспағандар саны:

Қатысушылар саны:

Сабақтың тақырыбы:

XVIII ғасырдағы халық ауыз әдебиеті.

Зерттеу сұрағы: XVIII ғасырда ақын-жыраулар шығармаларында тарихи оқиғалар қалай көрініс тапты?

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары

7.2.2.1 халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөзі ретінде құндылығын бағалау;

7.2.1.1 салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтау

Сабақтың мақсаты

-Халық ауыз әдебиеті мен музыка өнерінің туындыларының тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды;

-Тарихи дереккөздерді пайдалана отырып, салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтайды.

Бағалау критерийі

-Халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөзі ретінде құндылығын бағалайды

-Тарихи дереккөздерді пайдалана отырып, салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтайды

ОДД

Қолдану, жоғары ойлау деңгейі

Тарихи концепт

Дәлел (Фокус), маңыздылық

Тарихи ойлау дағдысы

Тарихи деректердің интерпретациясы

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушы

лықты ояту

Ұйымдасты

ру кезеңі

3 мин

2 мин

Сабаққа жағымды психологиялық көңіл күй орнату.

«Алдын -ала берілген атаулар» әдісі:

Интерактивті тақтадан жаңа тақырып бойынша бірнеше атаулар көрсетіледі. «Жыраулар», «Ақындар», «Шежіре», «Тарихи әңгімелер», «Күй», «Айтыс»

- Берілген сөздердің мағынасын түсіндіріңдер?

-Берілген сөздің арасында қандай байланыс бар?

Оқушыларды топқа бөлу.

Алдарына берілген қима сөздерді таңдап алу арқылы 4 топқа бөлінеді.

1-топ: «Жыраулар»

2-топ: «Тарихшылар»

3-топ: «Шежірешілер»

4-топ: «Ақындар»

Оқушылар сәлемдеседі, бір біріне жылы лебіз тілеу арқылы атмосфера қалыптастырады

Оқушылар берілген сөздердің мағынасын ашады,өзара байланыстары туралы ой білдіреді.

Оқушылар алдына берілген қима қағаздарға жазылған сөздерді таңдап, топқа бөлінеді.

1топ «Жыраулар»

2топ

«Тарихшылар»

3топ

«Шежірешілер»

4 топ

«Ақындар»

Ауызша мадақтау

Слайд 2

Суреттер

Сабақтың ортасы

15 мин

Мағынаны ажырату

10 мин

10 мин

Топтық жұмыс

«Ойлан, бірік, бөліс!» әдісі

Сыныптағы әр топ өздеріне берілген мәтінді оқиды. Берілген тақырыптары бойынша бірлесе отырып, негізгі идеяларды анықтайды. Тақырыптары бойынша «Ақпараттық органайзер» кестесіне өз ақпараттарын толтырып қорғайды. Әр топ өз жұмыстарын жариялаған кезде, қалған топтар қажетті ақпаратты дәптерлеріне жазып отырады.

1-топ: «Жыраулар»

«ХVІІІ ғасырдағы ақын-жыраулар».

2 -топ «Тарихшылар»

«Тарихи деректер»

3 -топ «Шежірешілер»

«Шежіренің қазақ қоғамындағы маңызы»

4 -топ «Ақындар»

«Музыка өнері және айтыс»

Тапсырма. «Ақпараттық органайзер» әдісі

ЕББҚ оқушылар көршілерінің көмегіне сүйене отырып, алғашқы 2 сұраққа жауап береді. Топ мүшелерінің қолдауына сүйенеді.

2 тапсырма. «Зерттеу парағы» әдісі. Жұптық жұмыс.

Дереккөздерді және өз білімдеріңізді қолдана отырып, ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орны мен шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалаңыздар.

А дереккөзі

XVIII ғасырларда Қазақстан мәдениеті өткен уақыт дәстүрімен жалғаса дамыды. Бұл көбінесе ақын-жыраулардың шығармашылығынан көрінді. Сол тарихи кезенде елге танымал жырау Бұқар Қалқаманұлы (1693-1787) болды. Ол Баянауылда туып-есті. Оның жырларының непзп тақырыбы: Отанға деген сүйіспеншілік, халық бірлігі мен батырлық идеясына тоғысып жатты. Ол өз жырларында жоңғар шапқыншылығына қарсы қазақтың үлт азаттық күресінің батырлары: Бөгенбай, Қабанбай, Жәнібек сынды батырлардың ерліпн жырларына арқау етіп, оларды жастарға үлп етті. Бұхар жырау бір орталықтан басқаратын күшті мемлекет құруды мақсат еткен, үш жүздің басын біріктіру жолына күш-қайратын сарп еткен Абылай ханның қызметін дәріптеді.

Сол уақыттағы ақын, жыршы Тәттіқара, эпикалық ақын Ақтамберді жырау (1675-1768), әйплі Шал ақын (1748-1819) т.б. жыршы, жыраулар халқының мұң-мұқтажын пенделіктен жоғары қойған ұстанымдарымен танымал болды. Олар батырлардың ерлігін дәріптеді, ал ел басына қауіп төнген көзде халықты ерлікке, батырлыққа, күреске шақырды.

https://e-history.kz/

В дереккөзі

Сүйеуге арқа жарайды,

Мынау көрші орысың.

Сәтсіздеу боп тынып тұр,

Боғдыханмен соғысың.

Турфанды шапты Бөгембай,

Жаратамын сол ісін.

Батыр аңғырт десек те,

Көрсеткендей ел күшін,

«Әдебиет порталы»

https://adebiportal.kz/kz/news/view/20463

1. Берілген дереккөздерден қандай ақпарат алуға болады?

________________________________________________________________________________

2.ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орнына баға беріңіздер.

________________________________________________________________________________

3. Жыраулардың шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалаңыз

________________________________________________________________________________

ЕББҚ оқушылар ұсынылған дереккөзден мәтін бөлігін ерекшелеп ұсынылады. Көршілерінің көмегіне сүйеніп сұрақтарға жауап береді.

3 тапсырма. Жеке жұмыс. «Концептуалды кесте» әдісі

Қосымша мәтінмен танысып, салт -дәстүрлер мен әдет- ғұрыптарды сипаттап, маңыздылығы мен құндылығын талдаңыз.

ЕББҚ оқушыларға таңдау еркіндігі беріле отырып, өзі білетін бір салт дәстүрді сипаттайды.

Оқушылар өз топтарына берілген мәтінмен танысады, өзара ой бөліседі.

Дескриптор:

-Оқушылар берілген тақырыптар бойынша мәтінді оқиды;

-Берілген тақырып бойынша негізгі идеяларды анықтайды;

-Ақпараттарын кестеге толтырып, ауызша қорғайды.

Дескриптор:

жыраулардың қоғамда көтерген мәселелерін анықтайды;

-шығармаларын-дағы ортақ ойларды талдайды;

-тарихи деректер түрлерін анықтайды;

-тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды;

- Шежіренің қазақ қоғамындағы маңызына баға береді;

- Музыкалық шығармалар мен айтыстың тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды;

Оқушылар берілген дереккөздерін мұқият оқиды және берілген тапсырмадағы сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор:

-Дереккөздерден қандай ақпарат алуға болатынын анықтайды;

- ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орнына баға береді;

- Жыраулардың шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалайды.

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу

Материалға шағымдану

Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

Жариялаған:

Қазбаева Айгүл Сатбайқызы

28 Қараша 2023

369

Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

Шағымды қалдыру

Ашық сабақ. ХУІІІ ғ халық ауыз әдебиеті

Тақырып бойынша 29 материал табылды

Ашық сабақ. ХУІІІ ғ халық ауыз әдебиеті

Материал туралы қысқаша түсінік

ХУІІІ ғ халық ауыз әдебиеті сабақ жоспары

Материалды жүктеу

Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:	7.2 XVIII ғасырдағы Қазақстанның мәдениеті
Педагогтің Т.А.Ә
Күні:
Сынып: 7а	Қатыспағандар саны:	Қатысушылар саны:
Сабақтың тақырыбы:	XVIII ғасырдағы халық ауыз әдебиеті. Зерттеу сұрағы: XVIII ғасырда ақын-жыраулар шығармаларында тарихи оқиғалар қалай көрініс тапты?
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары	7.2.2.1 халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөзі ретінде құндылығын бағалау; 7.2.1.1 салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтау
Сабақтың мақсаты	-Халық ауыз әдебиеті мен музыка өнерінің туындыларының тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды; -Тарихи дереккөздерді пайдалана отырып, салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтайды.
Бағалау критерийі	-Халық ауыз әдебиеті мен музыка өнері туындыларының тарихи дереккөзі ретінде құндылығын бағалайды -Тарихи дереккөздерді пайдалана отырып, салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтайды
ОДД	Қолдану, жоғары ойлау деңгейі
Тарихи концепт	Дәлел (Фокус), маңыздылық
Тарихи ойлау дағдысы	Тарихи деректердің интерпретациясы

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыты	Педагогтің әрекеті	Оқушының әрекеті	Бағалау	Ресурстар
Сабақтың басы Қызығушы лықты ояту Ұйымдасты ру кезеңі 3 мин 2 мин	Сабаққа жағымды психологиялық көңіл күй орнату. «Алдын -ала берілген атаулар» әдісі: Интерактивті тақтадан жаңа тақырып бойынша бірнеше атаулар көрсетіледі. «Жыраулар», «Ақындар», «Шежіре», «Тарихи әңгімелер», «Күй», «Айтыс» - Берілген сөздердің мағынасын түсіндіріңдер? -Берілген сөздің арасында қандай байланыс бар? Оқушыларды топқа бөлу. Алдарына берілген қима сөздерді таңдап алу арқылы 4 топқа бөлінеді. 1-топ: «Жыраулар» 2-топ: «Тарихшылар» 3-топ: «Шежірешілер» 4-топ: «Ақындар»	Оқушылар сәлемдеседі, бір біріне жылы лебіз тілеу арқылы атмосфера қалыптастырады Оқушылар берілген сөздердің мағынасын ашады,өзара байланыстары туралы ой білдіреді. Оқушылар алдына берілген қима қағаздарға жазылған сөздерді таңдап, топқа бөлінеді. 1топ «Жыраулар» 2топ «Тарихшылар» 3топ «Шежірешілер» 4 топ «Ақындар»	Ауызша мадақтау	Слайд 2 Суреттер
Сабақтың ортасы 15 мин Мағынаны ажырату 10 мин 10 мин	Топтық жұмыс «Ойлан, бірік, бөліс!» әдісі Сыныптағы әр топ өздеріне берілген мәтінді оқиды. Берілген тақырыптары бойынша бірлесе отырып, негізгі идеяларды анықтайды. Тақырыптары бойынша «Ақпараттық органайзер» кестесіне өз ақпараттарын толтырып қорғайды. Әр топ өз жұмыстарын жариялаған кезде, қалған топтар қажетті ақпаратты дәптерлеріне жазып отырады. 1-топ: «Жыраулар» «ХVІІІ ғасырдағы ақын-жыраулар». 2 -топ «Тарихшылар» «Тарихи деректер» 3 -топ «Шежірешілер» «Шежіренің қазақ қоғамындағы маңызы» 4 -топ «Ақындар» «Музыка өнері және айтыс» Тапсырма. «Ақпараттық органайзер» әдісі Жыраулардың қоғамда көтерген мәселелері Тарихи деректер түрлері Шығармаларындағы ортақ ойлар Тарихи дереккөз ретіндегі құндылығы Шежіренің қазақ қоғамындағы маңызы Музыкалық шығармалар мен айтыстың тарихи дереккөзі ретіндегі құндылығын бағалаңыз ЕББҚ оқушылар көршілерінің көмегіне сүйене отырып, алғашқы 2 сұраққа жауап береді. Топ мүшелерінің қолдауына сүйенеді. 2 тапсырма. «Зерттеу парағы» әдісі. Жұптық жұмыс. Дереккөздерді және өз білімдеріңізді қолдана отырып, ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орны мен шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалаңыздар. А дереккөзі XVIII ғасырларда Қазақстан мәдениеті өткен уақыт дәстүрімен жалғаса дамыды. Бұл көбінесе ақын-жыраулардың шығармашылығынан көрінді. Сол тарихи кезенде елге танымал жырау Бұқар Қалқаманұлы (1693-1787) болды. Ол Баянауылда туып-есті. Оның жырларының непзп тақырыбы: Отанға деген сүйіспеншілік, халық бірлігі мен батырлық идеясына тоғысып жатты. Ол өз жырларында жоңғар шапқыншылығына қарсы қазақтың үлт азаттық күресінің батырлары: Бөгенбай, Қабанбай, Жәнібек сынды батырлардың ерліпн жырларына арқау етіп, оларды жастарға үлп етті. Бұхар жырау бір орталықтан басқаратын күшті мемлекет құруды мақсат еткен, үш жүздің басын біріктіру жолына күш-қайратын сарп еткен Абылай ханның қызметін дәріптеді. Сол уақыттағы ақын, жыршы Тәттіқара, эпикалық ақын Ақтамберді жырау (1675-1768), әйплі Шал ақын (1748-1819) т.б. жыршы, жыраулар халқының мұң-мұқтажын пенделіктен жоғары қойған ұстанымдарымен танымал болды. Олар батырлардың ерлігін дәріптеді, ал ел басына қауіп төнген көзде халықты ерлікке, батырлыққа, күреске шақырды. https://e-history.kz/ В дереккөзі Сүйеуге арқа жарайды, Мынау көрші орысың. Сәтсіздеу боп тынып тұр, Боғдыханмен соғысың. Турфанды шапты Бөгембай, Жаратамын сол ісін. Батыр аңғырт десек те, Көрсеткендей ел күшін, «Әдебиет порталы» https://adebiportal.kz/kz/news/view/20463 1. Берілген дереккөздерден қандай ақпарат алуға болады? ________________________________________________________________________________ 2.ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орнына баға беріңіздер. ________________________________________________________________________________ 3. Жыраулардың шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалаңыз ________________________________________________________________________________ ЕББҚ оқушылар ұсынылған дереккөзден мәтін бөлігін ерекшелеп ұсынылады. Көршілерінің көмегіне сүйеніп сұрақтарға жауап береді. 3 тапсырма. Жеке жұмыс. «Концептуалды кесте» әдісі Қосымша мәтінмен танысып, салт -дәстүрлер мен әдет- ғұрыптарды сипаттап, маңыздылығы мен құндылығын талдаңыз. Салт дәстүрлер мен әдет ғұрып Сипат тама Құндылығы мен маңызы Шілдехана Тұсаукесер Тоқымқағар Асар Қорытынды ой ЕББҚ оқушыларға таңдау еркіндігі беріле отырып, өзі білетін бір салт дәстүрді сипаттайды.	Оқушылар өз топтарына берілген мәтінмен танысады, өзара ой бөліседі. Дескриптор: -Оқушылар берілген тақырыптар бойынша мәтінді оқиды; -Берілген тақырып бойынша негізгі идеяларды анықтайды; -Ақпараттарын кестеге толтырып, ауызша қорғайды. Дескриптор: жыраулардың қоғамда көтерген мәселелерін анықтайды; -шығармаларын-дағы ортақ ойларды талдайды; -тарихи деректер түрлерін анықтайды; -тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды; - Шежіренің қазақ қоғамындағы маңызына баға береді; - Музыкалық шығармалар мен айтыстың тарихи дереккөз ретіндегі құндылығын бағалайды; Оқушылар берілген дереккөздерін мұқият оқиды және берілген тапсырмадағы сұрақтарға жауап береді. Дескриптор: -Дереккөздерден қандай ақпарат алуға болатынын анықтайды; - ХVIII ғасырдағы ақын-жыраулардың қоғамдағы орнына баға береді; - Жыраулардың шығармаларының тарихи дереккөз ретінде құндылығын бағалайды. Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: doc Қазақстан тарихы Сабақ жоспары 7 сынып 28.11.2023 369 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Қазбаева Айгүл Сатбайқызы Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ