Бөлім:

9.3D Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Педагогтің аты-жөні:

Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы

Күні:

24.01.2023ж

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.4.2 - моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін дәлелдеу және есептер шығару;

Сабақтың мақсаты:

Білім алушылар тұқымқуалаудың генетикалық заңдарының цитологиялық негіздерін біледі.

Басымдылық, ажырау заңдарынын сипаттай алады.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

І.Ұйымдастыру кезеңі:

а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Презентация

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

3 мин

5 мин

Жаңа сабаққа кіріспе

2 мин

Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін

«Күн шуағындағы менің портретім». әдісі арқылы, оқушылар өзін-өзі бағалауын, сенімділігін арттырады. Қатысушыларға күн салынған қағаздар таратылады. Күннің ортасына өзінің көңіл күйін білдіретін сурет салады. Күннің күлтелеріне бүгінгі күнге өзіне аффирмация жазады

ІІ. «Генетика жағалауы» аялдама .

«Қоржындағы сый» әдісі. Үй тапсырмасын сұрау. Өткен тақырыпқа шолу жасау.

Білімалушылар сұраққа жауап беру арқылы сый алады

(Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау үшін суреттер беріледі.

Оқушылар суретке байланысты ойларымен бөлісіп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

1. Генетика ғылымы нені зерттейді?

2. Генетиканың атасы кім?

3. Фенотип дегеніміз не?

4.Генотип дегеніміз не?

5.Мендель алғашқы генетикалық зерттеуде қайда жүргізді?

6. Мендель өз тәжірибелерінде қай өсімдікке тәжірибе жүргізді?

7. қандай әдісті қолданды?

8. неге ол өсімдікті таңдап алды?

9. қандай белгілері бойынша зерттеу жүргізді?

10. Генетикалық таңбаларды атау?

Сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушы бағаанады. 1 балл

Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді.

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

20 мин

7 мин

«Өзен порты» аялдамасы. «Кинометафора» әдісі арқылы Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы. бейнежазба қарау.

Топпен жұмыс «Сынақ түбегі» аялдамасы.

Саяхатты жалғастыру үшін сіздер міндетті түрде сынақтан өтулеріңіз керек. Мынау жағаға келіп, соғылып жатқан алып толқындар бізді өткізбейді. Ол үшін қазір топпен жұмыс жасап,есеп шығарасыздар.

Жұптық жұмыс. «Құпия карта»

ҒЖС . Пиза тапсырмалары.

Қарапайым генетикалық есептер шығарып сұрақтарға жауап беру.

Моногибридті будандастыру 1 белгісі бойынша будандастыру болып табылады. Ата-анасында болатын басым белгі доминант, ал көрінбей жасырын қалып қоятын белгі рецессивті деп аталады. қара жүнді  қой мен ақ жүнді қойды моногибридті будандастырғанда, яғни Ғ1 ұрпақта бірдей  екі қара жүнді қозылар болып шықты.

1-сұрақ: ұрпақтардың барлығы неге бірдей болды? әр жауапты түсіндіріңіз!

2-сұрақ: Егер дал сондай қара жүнді қой мен ақ жүнді қойды будандастырғанда қоңыр жүнді қозы туылса, мұны қалай түсіндіруге болады?

Жауабы:Кей жағдайларда доминантты белгі рецессивті белгіні толық баса алмай қалатын жағдайлар болады. Ол толық емес доминанттылық деп аталады

3-сұрақ: Егер біз 1 ұрпақта алған қара жүнді қозыны дәл осындай қозымен будандастырғанда ақ қозы туылуы мүмкін ба? Жауабыңызды дәлелдеңіз!

Жауабы:әрине, себебі F1 ұрпақтардың өзара будандастырғанда F2 ұрпақта ажырау жүреді. Яғни рецессивті болған белгі көрініс береді. 

Бейнежазбаны қарап, тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады.

1. Топ ережесін еске түсіреді.

2. Топ басшысына бағынады

№1 топ.

Тауықтарда ақ қауырсындылары қара қауырсыннан басым болып келеді. Барлық дарақтардың генотиптерін және фенотиптерін сипаттап, Мендельдің заңдарын анықтаңдар

№2 топ

Адамда тік шаш рецессивті белгі, бұйра шаш – доминантты белгі. Доминант және рецессив бойынша гомозиготадан қандай ұрпақ күтуге болады?

№3 топ

Қызыл алма өсімдігі жасыл алма өсімдігімен будандастырылды. 1-ші ұрпақта барлығы қызыл алма сорты шықты. Қай түс басым? 1 – ұрпақ будандарының өздігінен тозаңдануынан қандай ұрпақ күтуге болады?

Барлық даралардың генотипі мен фенотипін сипаттаңдар.

№4 топ

Ақ қоянда мен сұр қоян будандастырылды. 1-ші ұрпақта барлығы ақ қоян шықты. Қайсысы басым? 1 – ұрпақ будандарынан қандай ұрпақ күтуге болады?

Барлық даралардың генотипі мен фенотипін сипаттаңдар,генотипі мен фенотипін анықтаңдар?

Білімалушылар функционалдық сауаттылығын арттыру мақсатында Ғылыми жаратылыстану сауаттылығы бойынша пиза тапсырмаларын орындайды.

Дескриптор:

1.Есептің шартын дұрыс құру 1 балл

2.Есептің шығарылу жолы. 1 балл

3.Мендель заңдарын дұрыс анықтау

1 балл

ҚБ: өзара бағалау

3 балл

Дескриптор:

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу

1 - айлық

Материал тарифі

-96% жеңілдік

00

05

00

ҚМЖ

Ашық сабақ

Тәрбие сағаты

Презентация

БЖБ, ТЖБ тесттер

Көрнекіліктер

Балабақшаға арнарлған құжаттар

Мақала, Эссе

Дидактикалық ойындар

және тағы басқа 400 000 материал

Барлық 400 000 материалдарды шексіз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз

1 990 ₸ 49 000₸

1 айға қосылу

Таңдау

Материалға шағымдану

Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

Жариялаған:

Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы

08 Ақпан 2023

689

Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

Шағымды қалдыру

Ашық сабақ Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы.

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Ашық сабақ Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы.

Материал туралы қысқаша түсінік

9 сыныпқа арналған моногибридті будандастыруға

Материалды жүктеу

Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:	9.3D Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары
Педагогтің аты-жөні:	Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы
Күні:	24.01.2023ж
Сыныбы:	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	9.2.4.2 - моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін дәлелдеу және есептер шығару;
Сабақтың мақсаты:	Білім алушылар тұқымқуалаудың генетикалық заңдарының цитологиялық негіздерін біледі. Басымдылық, ажырау заңдарынын сипаттай алады.

Сабақтың барысы:

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/Уақыты	Педагогтің іс-әрекеті		Оқушының іс-әрекеті	Бағалау	Ресурстар
Сабақтың басы	І.Ұйымдастыру кезеңі: а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Презентация
Сабақтың басы Қызығушылықты ояту 3 мин 5 мин Жаңа сабаққа кіріспе 2 мин	Психологиялық жағымды ахуал туғызу үшін «Күн шуағындағы менің портретім». әдісі арқылы, оқушылар өзін-өзі бағалауын, сенімділігін арттырады. Қатысушыларға күн салынған қағаздар таратылады. Күннің ортасына өзінің көңіл күйін білдіретін сурет салады. Күннің күлтелеріне бүгінгі күнге өзіне аффирмация жазады ІІ. «Генетика жағалауы» аялдама . «Қоржындағы сый» әдісі. Үй тапсырмасын сұрау. Өткен тақырыпқа шолу жасау. Білімалушылар сұраққа жауап беру арқылы сый алады (Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау үшін суреттер беріледі. Оқушылар суретке байланысты ойларымен бөлісіп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.	1. Генетика ғылымы нені зерттейді? 2. Генетиканың атасы кім? 3. Фенотип дегеніміз не? 4.Генотип дегеніміз не? 5.Мендель алғашқы генетикалық зерттеуде қайда жүргізді? 6. Мендель өз тәжірибелерінде қай өсімдікке тәжірибе жүргізді? 7. қандай әдісті қолданды? 8. неге ол өсімдікті таңдап алды? 9. қандай белгілері бойынша зерттеу жүргізді? 10. Генетикалық таңбаларды атау?		Сұрақтарға дұрыс жауап берген оқушы бағаанады. 1 балл Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру. Саралау: Бұл жерде саралаудың «Диалог және қолдау көрсету» тәсілі көрінеді.
Сабақтың ортасы Мағынаны ашу. 20 мин 7 мин	«Өзен порты» аялдамасы. «Кинометафора» әдісі арқылы Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы. Ажырау заңы. бейнежазба қарау. Топпен жұмыс «Сынақ түбегі» аялдамасы. Саяхатты жалғастыру үшін сіздер міндетті түрде сынақтан өтулеріңіз керек. Мынау жағаға келіп, соғылып жатқан алып толқындар бізді өткізбейді. Ол үшін қазір топпен жұмыс жасап,есеп шығарасыздар. Жұптық жұмыс. «Құпия карта» ҒЖС . Пиза тапсырмалары. Қарапайым генетикалық есептер шығарып сұрақтарға жауап беру. Моногибридті будандастыру 1 белгісі бойынша будандастыру болып табылады. Ата-анасында болатын басым белгі доминант, ал көрінбей жасырын қалып қоятын белгі рецессивті деп аталады. қара жүнді  қой мен ақ жүнді қойды моногибридті будандастырғанда, яғни Ғ1 ұрпақта бірдей  екі қара жүнді қозылар болып шықты. 1-сұрақ: ұрпақтардың барлығы неге бірдей болды? әр жауапты түсіндіріңіз! 1 Доминантты белгі басып кетті Иә/Жоқ 2 Рецессивті белгі жасырын қалды Иә/Жоқ 3 Екі жауабы да дұрыс Иә/Жоқ   2-сұрақ: Егер дал сондай қара жүнді қой мен ақ жүнді қойды будандастырғанда қоңыр жүнді қозы туылса, мұны қалай түсіндіруге болады? Жауабы:Кей жағдайларда доминантты белгі рецессивті белгіні толық баса алмай қалатын жағдайлар болады. Ол толық емес доминанттылық деп аталады 3-сұрақ: Егер біз 1 ұрпақта алған қара жүнді қозыны дәл осындай қозымен будандастырғанда ақ қозы туылуы мүмкін ба? Жауабыңызды дәлелдеңіз! Жауабы:әрине, себебі F1 ұрпақтардың өзара будандастырғанда F2 ұрпақта ажырау жүреді. Яғни рецессивті болған белгі көрініс береді.	Бейнежазбаны қарап, тірек сөздермен танысып, өз дәптерлеріне жазып алады. Топ ережесін еске түсіреді. Топ басшысына бағынады №1 топ. Тауықтарда ақ қауырсындылары қара қауырсыннан басым болып келеді. Барлық дарақтардың генотиптерін және фенотиптерін сипаттап, Мендельдің заңдарын анықтаңдар №2 топ Адамда тік шаш рецессивті белгі, бұйра шаш – доминантты белгі. Доминант және рецессив бойынша гомозиготадан қандай ұрпақ күтуге болады? №3 топ Қызыл алма өсімдігі жасыл алма өсімдігімен будандастырылды. 1-ші ұрпақта барлығы қызыл алма сорты шықты. Қай түс басым? 1 – ұрпақ будандарының өздігінен тозаңдануынан қандай ұрпақ күтуге болады? Барлық даралардың генотипі мен фенотипін сипаттаңдар. №4 топ Ақ қоянда мен сұр қоян будандастырылды. 1-ші ұрпақта барлығы ақ қоян шықты. Қайсысы басым? 1 – ұрпақ будандарынан қандай ұрпақ күтуге болады? Барлық даралардың генотипі мен фенотипін сипаттаңдар,генотипі мен фенотипін анықтаңдар? Білімалушылар функционалдық сауаттылығын арттыру мақсатында Ғылыми жаратылыстану сауаттылығы бойынша пиза тапсырмаларын орындайды.		Дескриптор: 1.Есептің шартын дұрыс құру 1 балл 2.Есептің шығарылу жолы. 1 балл 3.Мендель заңдарын дұрыс анықтау 1 балл ҚБ: өзара бағалау 3 балл Дескриптор: Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx География Презентация 10 сынып 08.02.2023 689 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ