Бастауыш сынып оқушыларының психологиялық қабілеттіліктерін қалыптастыру жолдары

Әр мектепте бастауыш сынып мұғалімдері оқушылардың оқуға қызығушылық ынтасын тәрбиелеу арқылы оқушылардың қабілеттерінің дамуына кең жол ашады .Ұстаздар алғашқы күннен бастап оқушы балалардың бейімділігі мен ыждағатын бала бойындағы оның қолынан не істеу келетіндігін, оқу ынтасы мен еңбекке ұқыптылығы қандай екендігін есепке алып оқу процесін осы негізге орайластыра жүргізгені дұрыс.Қазіргі кезде кейбір мұғалімдер оқушылардың қабілеттілігін оның оқу материалдарын тез ұға алушылығымен ғана байланстырады . Бұл кезде де мұғалімдердің аса сезімталдығы қажет. Өйткені оқушы бойындағы психологиялық нерв жүйесінің тума қасиеттеріне байланысты табиғатынан баяу темперамент флегматиктер мен меланхоликтер болып табылатын оқушылар да аз емес. Сонымен қатар осындай баяу ойланып жауап беретін сынып оқушылары қабілетсіздер қатарына қосылатын болса, онда бұл педагогикалық және психологиялық тұрғы да өрескел қате болып есептеледі. Сол себептен оқушы бойындағы қабілетін тәрбиелеу үшін жүргізілетін педагогикалық жұмыстардың мазмұны мен түрлері сан алуан болып келеді, яғни бұларды нақты жағдайларға байланысты оқушылардың психологиялық жас дара ерекшеліктеріне мысалы: тұрған жері, отбасы жағдайын жүргізе білу әрбір бастауыш мұғалімдерінің жеке шығармашылық ісі.Мәселен мұғалімдер жүргізетін осындай жұмыстардың бірі- оқушылардың сабақ оқу әрекетін қызығушылықпен тартымды , мазмұнды жан-жақты әдістерді қолдана етіп ұйымдастыру. Әсіресе төменгі бастауыш сынып оқушыларының бейімділіктерін қызығушылық белсенділіктерін көре білумен қатар оларды барынша көтермелеп қолпаштап белсенділігін үнемі арттырып отырған жөн. Сонымен бірге мұғалім жақсы үлгіретін сыныптағы оқушыларға талапты көбірек қойып, қосымша тапсырмаларды беретін болса және де «орташа » қабілеті бар оқушыларды да психологиялық бақылаудан тыс қалдырмағаны дұрыс. Кейбір кез жағдайларда осындай оқушылардың психологиялық табиғи мүмкіндіктері жеткілікті болғанымен, мұғалімнің назарынан тыс қалып қояды да ол «орташа» қабілеті бар оқушы болып қала береді. Сондықтан да бастауыш сынып оқушыларының әр уақытта келешегіне зор тұлға ретінде үмітпен қарау керек екені абзал. Бастауыш сынып мұғалімдері оқушыларға практикалық қабілеттерін дамытып отыруды ұмытпауы тиіс. Сонымен бірге оқушыларға қоғамдық тапсырмаларды беріп , оның орындалу сапасын тексеріп, сондай-ақ оқушының ыждағаттылығын, және дағды ұқыптылығын қадағалап, оның қабілетінің дами түсуіне бағыт көрсетіп отырулары қажет. Бастауыш сынып оқушыларың психологиялық практикалық қабілетін дамытуда мектептегі қоғамдық ұйымдардың жұмсытары, еңбекке және дене шынықтыру, үйірмелерге дебат ,мерекелік шараларға сонымен қатар сабақтан тыс іс- шаралар оқушы бойындағы қабілеттілікті дамытатын шаралар болып табылады.

Қатпағул Дархан Оразұлы

«Батық ЖОББМ» КММ

Педагог –психологі

Шет ауданы