Баяндама " Білім алушылардың функционалдық сауаттылықтарын арттыру жолдары"

БІЛІМ АЛУШЫЛАРДЫҢ ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҒЫН

АРТТЫРУ

Шаужанова Нұржанат Балатұрсынқызы

Жетісу облысы Талдықорған қаласы

«М.Жұмабаев атындағы №19 орта мектеп-гимназиясы

мектепке дейінгі шағын орталығымен»

коммуналдық мемлекеттік мекемесінің

оқу-тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Оқушылардың функционалды сауаттылығын арттыру – сапалы білім кепілі.

Функционалдық сауаттылықтың негізгі міндеті – мұғалім баланы оқыта отырып, оның еркіндігін, белсенділігін, шығармашылық тұрғыда ойлауын қалыптастырып және де баланың өз бетінше шешім қабылдауға дағдыландырады..

Тек білім ғана бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыра алады. Сондықтан да мұғалім сапалы білім, салиқалы ой – өрісі кең тұлғаны қалыптастыруы үшін 45 минуттық сабағын қазіргі заманғы білім берудің жаңа технологияларын қолдана отырып өту керек. Осы жерде орыс педагогы А.С.Макаренконың «45 жыл мұғалім болса да 45 минуттық сабағына дайындалып келу керек» деген нақыл сөзін еске алуға болады.

Қазіргі әлемдегі, еліміздегі өріс алып отырған түрлі бағыттағы дамулардың әсерінен қоғамның адамға қоятын талаптарының өзгеруі нәтижесінде функционалды сауаттылық ұғымы кең тарала бастады.

Білім алушылардың функционалдық сауаттылығын қалай дамытамыз:

• Оқу процесі арқылы

• Тәрбие жұмыстары арқылы

• Сыныптан тыс жұмыстар арқылы

Мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту үшін білім беру жүйесінде басшылыққа алынатын нысандар анықталды:

• білім беру мазмұны (ұлттық стандарттар, оқу бағдарламалары);

• оқыту нысандары мен әдістері;

• білім алушылардың білім жетістіктеріне мониторинг жүргізу;

• мектептен тыс, қосымша білім беру бағдарламалары;

• мектепті басқару моделі (қоғамдық-мемлекеттік нысан, мектептердің оқу жоспарын реттеудегі дербестігінің жоғары деңгейі);

• барлық мүдделі тараптармен әріптестікке негізделген достық қалыптағы білім беру ортасының болуы;

Мемлекетіміздің Ұлттық жоспарын негізге ала отырып, мектебімізде функционалдық сауаттылықты дамытуда біз әртүрлі жұмыстар жүргізудеміз.

Мектеп-гимназиямызда мұғалімдер сабақ беруде, өмірмен байланыстырып, оқушыны тек қана мектептің бағдарламасымен шектеп қалдырмай, алған білімдерін практикада ұштастырып, пәндік білімдеріне, ептіліктеріне және сауаттылығына сүйене отырып, оқу пәндері арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастыруда Осы процесті бақылау аясында педагогтермен бірлесе жұмыс жасай отырып, 6 «а» сыныбында өткізілген математика сабағында функционалдық сауаттылыққа бағытталған тапсырмалар ҚМЖ-дан көрініс тауып, оқушылардың алған білімдерін өмірде пайдалануына қолдау көрсетілгендігі анықталды.

Бұл жұмысты жүзеге асыру барысында педагогтер «Математика сабағында функционалдық сауаттылықты арттыру жолдары» атты қалалық семинарда шебер сынып өткізіп, ашық сабақтар беріліп, өз тәжірибемізбен бөлістік.

Сонымен қатар мектеп үйлестірушісінің жұмыс жоспарына сәйкес «Функционалдық сауаттылық- білім сапасының көрсеткіші» тақырыбындағы өткізілген коучингтің тиімділігі зор болды.

Оқушыларды дайындауда мектебіміздің мұғалімдері өздері оқу сауаттылығы, математикалық сауаттылық, жаратылыстану сауаттылықтары бойынша арнайы тапсырмалар құрастырып, мектепішілік, қалалық, облыстық семинарларда өз іс-тәжірибелерімен бөлісіп келеді.Сондай-ақ мұғалімдердің құрастырған тапсырмалары жыл сайын облыстық оқу-әдістемелік орталығы ұйымдастырып шығарған жинақтарға енгізілуде.

Осы орайда әр сабақ сайын оқушылардың алға жылжуы байқалып, фунционалдық сауаттылықтары арта түсті. Сонымен қатар әр пән мұғалімдері өз сабақтарында күнделікті фунционалдық сауаттылықты арттыру тапсырмалары беріп, қадағалауға алынып отырғандықтан әр сыныптың білім сапасына әсер етіп, оқушылардың қызығушылықтарын оятты.

Нәтижесінде алға жылжу, білім сапасының көтерілуі көрініс табуда. Тек сабақ барысында ғана емес сондай-ақ халықаралық зерттеулерге ( TIMSS, PISA, PIRLS ) қатысудамыз. Білім алушының оқу жетістіктерінің мониторингілеуге дайындық жұмыстарын жүргізіп сырттай бақылауға да назар аударудамыз.,

Биылғы оқу жылында 4-9 сыныптар арасында қалалық өткізілген ББЖМ ға дайындық барысында BILIMland және Testter.kz платформалары арқылы, сынама тест алынып, нәтижесінде білім сапасының көтерілу деңгейі көрініс табуда.

Жаратылстану бағытында қосымша білім беру жүйесін дамыту мақсатында оқушылардың жан-жақты функционалдық сауаттылығын арттыруда шәкірттеріміз қаладағы «Оқушылар сарайы», «Өркен» спорт кешені, «Мүшелтой» аула клубына барып білім көкжиектерін кеңейтсе, мәдени орындарға, мұражай, ескерткіштерге, «Алтынемел» қорығы, Шоқан Уәлиханов мұражайы, Көлсай, Шарын шатқалы сияқты тарихи жерлерге саяхаттап, танымдық белсенділіктері көтеріліп, оқушылардың жалпы пәнге деге