Дем алу-демді шығаруға бағытталған жаттығулар

Сабақтың тақырыбы: Дем алу-демді шығаруға бағытталған жаттығулар

Мақсаты. Баланың тілдік тыныс алуын дамыту. Айтылған сөз дәлдігі,тазалығы және әсерлілігі тілдік тыныс алуға байланысты.Әр баланын тілін жетілдіру,тілдік тыныс алуды басқара білуге үйрету қажет.Қарым-қатынас ережелерімен қаншалықты ерте таныстыруды бастасақ,сөйлеу құралдары соншалықты саналы және табиғиқалыптасады да,баланын сөйлеу мәдениетін жетілдіреді.

Сабақтың түрі:

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушымен амандасу.

• Көңіл-күйін сұрау.

• Бүгінгі ауа-райы туралы сұрау.

Өткен сабақты қайталау:

Артикуляциялық жаттығуларды айна алдында қайталату. Өткен сабақты пысықтау.

Жаңа сабақ:

Тыныс алу жаттығулары – ауамен емделуді дұрыс пайдалана білу, тыныс алу мүшелерінің жұмысын жақсартуды көздейді. Ұзаққа созылған созылмалы науқастардың (тыныс демікпесі, созылмалы бронхит, демікпе, өкпенің қабынуы, т.б.) тыныс мүшелерінен басқа да көптеген ас қорыту мүшелері мен қан айналымдары және жүйке жүйелерінің жұмыс істеу қызметтерінің бұзылуын орнына келтіретін негізгі емделу құралы. Тыныс алу жаттығуларының негізгі мақсаты – онымен үзбей шұғылдану, осы аталған науқастардың алдын алады, ұзақ өмір сүрудың негізін қалайды.

Тыныс алу жаттығуларының негізгі құралы – ағзаның тыныштық қалпындағы орындалатын және қозғалыста орындалатын жаттығулар.

«Сүңгіштер» жаттығуы.

Мақсаты:Оқушыны ауызбен дем алып, мұрнымен дем шығаруғаүйрету.

Мазмұны: Оқушының қолдарын 2 жаққа айырып, ауызбен дем алып, қолдарын өзі құшақтап, отырып мұрнымен дем шығарады.(Судың астына түскенін көрсетеді)

Әдістемелік нұсқау: Бала жаттығуды 2-3 реттен қайталап жасап шығады.

Статикалық жаттығулар ауыз арқылы дем шығаруды дамытуға бағыталған. Балаларды әр түрлі дидактикалық құралдарды қолдана отырып сабырлы, қысқа, еркін дем алып, ұзақ дем шығаруға үйрету. ( «Футбол», «Гүлдің иісі тамаша», «Көбелектерді тірілтейік», «Кімнің көбелегі алысқа ұшады?») Мақсаты: Балаларды мұрнымен дем алып, ауызбен дем шығаруға үйрету.

Дыбыс айту кезінде рационалды, үнемді дем шығаруды үйрету.Жеке дауысты дыбыстарды қатты және ұзақ айту. «Бір» дегенге қысқа демалу(ауыз ашық). «Бір» дегенге қысқа дем алмай дауысты дыбысты айту кезінде ұзақ , біркелкі дем шығару.(а,о,у,и,э) аа-ууууу, ааа-иии-ууу, ооо-иии-ууу дыбыс тіркестерін ұзақ және дауыстың қаттылығын өзгертіп айту.( «Шырақты өшіру»(фууу дыбысын айту), «Жел гуілдейді»( уууу дыбысын айту), «Қолыңды жылыт», «Насос»(сссс дыбысын айту),»Жарылған шар»(шшш дыбысын айту), «Алыста және жақында ұшып жүрген масалар» (зззззз дыбысын айту)).

Әдістемелік нұсқау: Баланың дыбысты ұзақ және қатты айтуын ,арасында қосымша ауа жұтпай бір дыбыстан екінші дыбысқа бірқалыпты ауысуын қадағалау қажет.

Буындар мен дауысқа еліктеу дыбыстарын айту.

«Кім қалай дыбыстайды?» мақсаты: Бір қалыпты дем шығару кезінде 3-4 буынды айтқызып үйрету.Мазмұны: Мұрын арқылы дем алып,бірқалыпты,асықпай (баяу) ауыз арқылы дем шығару кезінде көрсеткен құстардың дыбыстарын салу (тауық ко-ко-ко, қаз шшш, мысық мяууу, көкек-ку-ку-ку, «ойыншықардың әңгімесуі по-по-по,бу-бу-бу, буын тіркестерін қайталау т.б

Сөйлеу процесінде дұрыс тыныс алуын қалыптастыру (бір демде 5-7 сөзден тұратын фразалар мен 2-4 сөз айту)

Сабақтың тақырыбы: Мақта шарын үрлеуге бағытталған жаттығулар

Мақсаты. Баланың тілдік тыныс алуын дамыту. Айтылған сөз дәлдігі,тазалығы және әсерлілігі тілдік тыныс алуға байланысты.Әр баланын тілін жетілдіру,тілдік тыныс алуды басқара білуге үйрету қажет.Қарым-қатынас ережелерімен қаншалықты ерте таныстыруды бастасақ,сөйлеу құралдары соншалықты саналы және табиғиқалыптасады да,баланын сөйлеу мәдениетін жетілдіреді.

Сабақтың түрі:

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушымен амандасу.

• Көңіл-күйін сұрау.

• Бүгінгі ауа-райы туралы сұрау.

Өткен сабақты қайталау:

Артикуляциялық жаттығуларды айна алдында қайталату. Өткен сабақты пысықтау.

Жаңа сабақ:

Тыныс алу жаттығулары – ауамен емделуді дұрыс пайдалана білу, тыныс алу мүшелерінің жұмысын жақсартуды көздейді. Ұзаққа созылған созылмалы науқастардың (тыныс демікпесі, созылмалы бронхит, демікпе, өкпенің қабынуы, т.б.) тыныс мүшелерінен басқа да көптеген ас қорыту мүшелері мен қан айналымдары және жүйке жүйелерінің жұмыс істеу қызметтерінің бұзылуын орнына келтіретін негізгі емделу құралы. Тыныс алу жаттығуларының негізгі мақсаты – онымен үзбей шұғылдану, осы аталған науқастардың алдын алады, ұзақ өмір сүрудың негізін қалайды.

Тыныс алу жаттығуларының негізгі құралы – ағзаның тыныштық қалпындағы орындалатын және қозғалыста орындалатын жаттығулар.

«Сүңгіштер» жаттығуы.

Мақсаты:Оқушыны ауызбен дем алып, мұрнымен дем шығаруғаүйрету.

Мазмұны: Оқушының қолдарын 2 жаққа айырып, ауызбен дем алып, қолдарын өзі құшақтап, отырып мұрнымен дем шығарады.(Судың астына түскенін көрсетеді)

Әдістемелік нұсқау: Бала жаттығуды 2-3 реттен қайталап жасап шығады.

Статикалық жаттығулар ауыз арқылы дем шығаруды дамытуға бағыталған. Балаларды әр түрлі дидактикалық құралдарды қолдана отырып сабырлы, қысқа, еркін дем алып, ұзақ дем шығаруға үйрету. ( «Футбол», «Гүлдің иісі тамаша», «Көбелектерді тірілтейік», «Кімнің көбелегі алысқа ұшады?»)

Мақсаты: Балаларды мұрнымен дем алып, ауызбен дем шығаруға үйрету.

Дыбыс айту кезінде рационалды, үнемді дем шығаруды үйрету.Жеке дауысты дыбыстарды қатты және ұзақ айту. «Бір» дегенге қысқа демалу(ауыз ашық). «Бір» дегенге қысқа дем алмай дауысты дыбысты айту кезінде ұзақ , біркелкі дем шығару.(а,о,у,и,э) аа-ууууу, ааа-иии-ууу, ооо-иии-ууу дыбыс тіркестерін ұзақ және дауыстың қаттылығын өзгертіп айту.( «Шырақты өшіру»(фууу дыбысын айту), «Жел гуілдейді»( уууу дыбысын айту), «Қолыңды жылыт», «Насос»(сссс дыбысын айту),»Жарылған шар»(шшш дыбысын айту), «Алыста және жақында ұшып жүрген масалар» (зззззз дыбысын айту)).

Әдістемелік нұсқау: Баланың дыбысты ұзақ және қатты айтуын ,арасында қосымша ауа жұтпай бір дыбыстан екінші дыбысқа бірқалыпты ауысуын қадағалау қажет.

Буындар мен дауысқа еліктеу дыбыстарын айту.

«Кім қалай дыбыстайды?»

Мақсаты: Бір қалыпты дем шығару кезінде 3-4 буынды айтқызып үйрету.Мазмұны: Мұрын арқылы дем алып,бірқалыпты,асықпай (баяу) ауыз арқылы дем шығару кезінде көрсеткен құстардың дыбыстарын салу (тауық ко-ко-ко, қаз шшш, мысық мяууу, көкек-ку-ку-ку, «ойыншықардың әңгімесуі по-по-по,бу-бу-бу, буын тіркестерін қайталау т.б

Сөйлеу процесінде дұрыс тыныс алуын қалыптастыру (бір демде 5-7 сөзден тұратын фразалар мен 2-4 сөз айту)

V.Сабақты бекіту:

1. Тапсырма : «« Ойлан тап!»

Ойын шарты: суретте берілген көкөністерді санап, суреттің астындағы дұрыс жауаппен сәйкестендіру.

VI.Үйге тапсырма: әнді жаттау, тапсырмаларды орындау

VII.Бағалау :мақтау,мадақтау

VIII.Қорытынды: Сұрақ-жауап арқылы сабақты қорытындылау