Пән:Химия

Мұғалімнің аты-жөні: Алипбаева Н.Н.

Дата: 21.01.22 ж.

Сынып:8 а,ә

Оқушы саны:

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі

8.3АХимиялық элементтердің периодтық жүйесі

Сабақтың тақырыбы

Химиялық элемент атомдарының қасиеттері мен кейбір сипаттамаларының периодты түрде өзгеруі

Бастапқы білім

7.3В Химиялық элементтердің периодтық кестесі

8.1А Атомдағы электрондардың қозғалысы

Оқыту мақсаттары

8.2.1.2 бір топ элементтерінің сыртқы деңгейінде бірдей электрон санының болатынын түсіну

8.2.1.3 топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын түсіндіру

Сабақтың мақсаттары

- бір топ элементтерінің сыртқы деңгейінде бірдей электрон санының болатынын түсіну

- топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын түсіндіру

Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарлан-ған кезеңдері

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

0-3 минут

3-8 минут

8-10 минут

1.Ұйымдастыру

Оқушылармен амандасу

Сыныпта ынтымақтастықтық атмосферасын және қалыпты оқу ортасын қалыптастыру.

Білім алушыларды түгендеу

Психологиялық хал – ахуал туғызу өздерін Элементтерге теңеу «Жақсы көңіл – күй» ойыны

«Жұбыңды тап» ойыны арқылы жұптастырып отырғызу

І топ Электрон Э-лек-трон

ІІ топ Протон Про-тон

ІІІ топ Нейтрон Ней-трон

Үй тапсырмасын сұрау

1 – тапсырма: «Сұрақтар қобдишасы» (алдыңғы білім) ықшамдау

1. Д.И. Менделеевтің жасаған химиялық элементтердің кестесі қай жылы ұсынылды?

2. Д.И. Менделеев заңының тұжырымдамасы

3. Периодтық жүйеде қанша топ, қанша период бар?

4. Топ , период түрлерін ата.

5. №12 элементтің приодтық жүйедегі орны

«Ойна, ойла, тап» әдісі

Сабақ тақырыбын анықтау.

Химиялық элемент атомдарының қасиеттері мен кейбір сипаттамаларының периодты түрде өзгеруі

Бейнетаспа көрсету.

Сабақтың мақсатын анықтау.

8.2.1.2 бір топ элементтерінің сыртқы деңгейінде бірдей электрон санының болатынын түсіну

8.2.1.3 топтар мен периодтарда элементтер қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын түсіндіру

Бір бірімен амандасу

Сыныпта ынтымақтастықтық атмосферасын және қалыпты оқу ортасын қалыптастыруады.

Психологиялық хал – ахуал туғызу өздерін Элементтерге теңеу «Жақсы көңіл – күй» ойыны арқылы элементтерге теңеу береді.

«Жұбыңды тап» ойыны арқылы жұптастырып отырғызады

Үй тапсырмасындағы сұрақтарға белскене жауап береді.

Сабақтың тақырыбымен мақсатымен танысады.

Оқушылар көлденең және тік бағандағы жасырылған сөздерді табады.

Бейнетаспада көрсетілген сюжетті баяндайды. Сабаққа байланыстылығын айтады.

«Бағалау сызғышы» әдісі арқылы өзін өзі бағалау

Ауызша мадақтау

«Жарайсың!», «Тамаша!» «Жақсылап ойлан!»

Бағалау жүйесі

«Металдардың белсенділігі»

Сабақтың ортасы

10- 20 минут

20-23 минут

23-30 минут

30-40 минут

Сабақтың соңы

40-45 минут

Кері байланыс

Мұғалім түсіндірмесі

1.Электрондардың атомда орналасуы, энергетикалық денгейлер туралы мағлұмат қарастырады ( оқушылармен дәптермен жұмыс жүргізіледі)

Атом құрылысы тұрғысынан период нөмірі энергетикалық деңгейлердің немесе электрондық қабаттардың санын, ал топ нөмірі сыртқы деңгейдегі электрон санын білдіреді.

Бейнетаспа беріледі. Сол бойынша тапсырма береді.

2.Алғашқы 20 элемент атомдарындағы электрондардың энергетикалық денгейлерге орналасуын жұптық жұмыс ретінде қарастыру

Кестені тотлтырыңыз

Оқушыларды 3 топқа бөліңіз. (бос кесте бойынша

Энергетикалық денгейлерде электрондардың таралуын топ бойынша қарастырамыз

Оқушылармен жеке жұмыс жүргізіледі (жұмыс парағы таратылады)

І топ-тапсырма. Литий, натрий, магний элемент атомдарының энергетикалық денгейлерде орналасқан электрон санын жазыңыз

1-топ

Сұрақ:

1. элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейдегі электрон санын атаңыздар

ІІ топ-тапсырма. Берилий, магний, кальций элемент атомдарының энергетикалық денгейлерде орналасқан электрон санын жазыңыз

2-топ

Сұрақ:

1.бериллий, магний, кальций элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейдегі электрон санын атаңыздар

ІІІ топ тапсырмасы:. Фтор, хлор, бром элемент атомдарының энергетикалық денгейлерде орналасқан электрон санын жазыңыз 3-топ

Сұрақ:

1.фтор, хлор, бром элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейдегі электрон санын атаңыздар

2-тапсырма

1-топ 3периодтағы элементтердің металдық қасиеті өсу бойынша орналастырындар

Ar-Cl-S-P-Si-Al-Mg-Na

2-топ 2 периодтағы элементтердің электртерістілігі қасиеті кему реті бойынша орналастыр

F-O-N-C-B-Be-Li

3-топ 4топтағы элементтердің бейметалдық қасиеттінің өсу ретімен орналастыр

Db-Bi-Ta-Sb-Nb-As-V-P-N

- ядро заряды, энергетикалық деңгей саны, сыртқы деңгейіндегі электрондар саны, атом радиусы, электрон тартқыштығы, иондану энергиясы

- жай заттардың металдық, бейметалдық қасиеттері

- қосылыстардың негіздік/қышқылдық қасиеттері қалай өзгеретіндігін анықтауды ұсыныңыз.

І – деңгей:

1) Күкірттің периодтық жүйедегі орны;

2) АІ))), K))), Li)))) – элементтерінің деңгейлерін тексер.

ІІ – деңгей

1) №49 элементті анықтап, электрондарының деңгейде таралуын көрсетіңдер

2) Көміртегі, азот, фтор, элементтерінің сутекті қосылыстарындағы валенттіліктерінің мәні IV тен І ге дейін кемиді, оның себебі неде?

ІІІ – деңгей

Рефлексия

1. Мен бүгінгі сабақта ... ... ... білдім
2. Топ бойынша ... ... ... қасиеттері артады/ кемиді
3. Период бойынша ... ... .... қасиеттері артады/ кемиді

1. Дәптерге тақырыпты жазады.

2. Керекті термин сөздер мен ережелерді жазып алады.

Бейне таспаны көріп, сол бойынша тапсырманы орындайды.

Кестені толтырады. Жауаптарын тақтадан салыстырады.

Қорытынды,литий, натрий,калий элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейде орналасқан бір электрон саны топтың нөміріне сәйкес келеді деп айтады.

Бериллий, магний, кальций элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейдегі электрон саны топ нөміріне сәйкестігі туралы қорытындылап айтады.

Фтор, хлор, бром элемент атомдарының ең сыртқы энергетикалық денгейдегі электрон саны топ нөміріне сәйкестігі туралы қорытындылап айтады.

Жұптасып асл газдардың энергетикалық деңгейін жазып шығады.

Тақтада тор көздерді толтырады.

Әр топ жауаптарына қарай элементтер қасиеттерінің өзгеруіне қорытынды жасайды.

Деңгейлік тапсырма

(үлестірмелі қағаз)

Өз – өзін бағалау, әр графаға қай тапсырма екенін крсетеді.

Қорытынды жасаңыз:

«Металдар өздерінің сыртқы қабатындағы электрондарын беретін элементтер.

Бейметалдар өзінің сыртқы қабатына сегізге дейін жетпей тұрған электрондарын қосып алуға тырысатын элементтер

Металл өзінің сыртқы қабатындағы электрондарын жеңіл берген сайын, олардың металдық қасиеттері басым болады. Керісінше бейметалл сегізге дейін жетпей тұрған электрондарын жеңіл қосып алатын болса, оның бейметалдық қасиеттері басым келеді».

Дескриптор

Оқушы:

Элементтің сыртқы қабаттағы электрондар саны осы элемент орналасқан топтың нөміріне тең екендігін біледі.

Ең сыртқы қабатындағы электрон санын атайды.

Дескриптор

Оқушы:

Элементтің металдық қасиетін анықтайды.

Металдық қасиеті бойынша өсу ретімен орналастырады.

Дескриптор

Оқушы:

Элементтің электерістілік қасиетін анықтайды.

Электерістілігі бойынша өсу ретімен орналастырады.

Дескриптор

Оқушы:

Элементтің бейметалдық қасиетін анықтайды.

Бейметалдық қасиеті бойынша өсу ретімен орналастырады.

Дескриптор:

Күкірттің периодтық жүйедегі орнына сипаттама береді.

Алюминй, калий, литий элементтерінің энергетикалық деңгейін анықтайды.

Элементті анықтайды.

Электрондарының деңгейде таралауын көрсетеді.

Көміртегі, азот, фтор, элементтерінің сутекті қосылыстарындағы валенттіліктерінің мәні IV тен І ге дейін кемудің себебін түсіндіреді?

Кестені толтырады.

Элементтердің металдық және бейметалдық қасиеттерімен байланысты заңдылықтар:

http://qps.ru/5lFvX

Д. И. Менделеевтің химиялық элементтерінің периодтық кестесі:

http://scienceland.info/chemistry8/periodic-system1

Элементтерді жүйелеудің алғашқы қадамдары http://www.physchem.chimfak.rsu.ru/Source/History/Sketch_5.html