Бөлім: Тарих тағылымы

Мектеп:

Мерзім:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы: «Жалғыз» поэмасының көркемдік сипаты.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдау;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады:

шығарманы көркемдік ерекшелігіне талдайды;

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін анықтап, талдайды;

Кейбір оқушылар орындай алады:

шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға береді.

Бағалау критерийі

• шығарманың тілдік ерекшелігін талдайды;

• автор стилін анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады: Көркем шығарманың мазмұны ашады,жүйелейді,көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдайды.

Сөздер мен сөз тіркестер: Жалғыздық,алты алаш, нұрлы бояу,ай, күн, жер.

Пән лексикасы және терминология: психологиялық параллелизм, перифраз, гротеск, эллипсис

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

менің ойымша....,

мен оны былай түсіндіремін.....,

себебі....., оған мынандай дәлел келтіре аламын....,

мәселенің шешеу жолдарын ұсынар болсам,....,

қорыта келе,.......

Құндылықтар

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы (6-құндылық)

Пәнаралық байланыс

қазақ тілі, тарих

Алдыңғы білім

Психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис туралы алған білімді кеңейту

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Теңеу

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Қызығушылықты ояту.

«

Эпитет

Метафора

Оқушыларға кейіпкерлердің іс-әрекеті мен қасиеттері суреттелетін үзінділер беріледі. Олар үзіндінің қай кейіпкерге тән және қандай көркемдегіш тәсіл арқылы жасалып тұрғанын айтып, анықтауы тиіс.

Сабақтың тақырыбы, мақсаты және бағалау критерийлері таныстырылады.

ҚБ

10-сынып қазақ әдебиеті

Тапсырма қағаздары

Сабақтың ортасы

ІІІ. Мағынаны тану.

Өлеңге ауадай қажет теңеу, символ, метафора, эпитет, ассонанс... дейтіндерді құлпырта қолдана білетін ақын поэмаларға қол созғанда бұларға қоса жаңа формалар, шақырып тұрар сюжеттер іздеп тапқыш-ақ. Әйтеуір алуан тақырыптағы қандай көлемдегі дүниені жазғанда да, ол еш уақытта бір қазыққа байланып қалмайды: бірде ежелгі жырауларша егіле-­төгіле толғаса, басқа бір тұста тұтастай осы заманғы өлең өлшемдері мен іркілмей «сөйлейді».

Ер­тай­Ашық­ба­ев

Оқушыларға «Жалғыз» поэмасының үзінісі таратылады.

Оқушылар жұппен үзінділерді оқып, өлеңнің жалпы көркемдік сипатын анықтайды.

1 -тапсырма. «Пирамидалық талқылау» арқылы топтар мәтіннің ішінен көркемдегіш құралдарды тауып, мағынасын анықтайды.

- Кім жалғыз бұл жалғанда?!

- Қара жер жалғыз қашанда.

Адамның жетпес ақылы қолдан оны жасарға.

Қайран, біздің Сары-Арқа сағымнан алтын сапырған.

Қайран, біздің Жетісу топырағы құт шақырған.

Қайран, біздің Қарақұм дауылы тау көшірген.

Қайран, біздің Атырау мұнайын қыздай ұзатып,

Ел мерейін өсірген.

Солай да, солай десек те, жер-судың бәрі есепте ...

Өлуге маған болмайды, Тағдырым шіркін, сондай-ды.

Жер қалмады бұл маңда сүйегімді көмерге.

Жердің бәрі сатылған. Сатылған жер қат-қабат тікенек сыммен қоршаулы.

Құстар да аспан самғаған, балық та суды шарлаған –

Сатылып кеткен бәрі де.

Қалмағасын сүйем жер, сүйегімді көмерге –

Аяқ пен қолым ұйқасып, жүрегім күмбір күй тасып -

Қыл қобыздай мөңіреп жарғақ екі құлағым –

Санам құстай сілкініп - айналып кеттім өлеңге, айналып кеттім өнерге.

Жалғыздықтың азабын тартқан жалғыз мен бе екем:

Күйші Құрманғазыға кілтсіз “Кісен аштырып” –

Күңіренген Қорқытқа тірідей көр қаздырған –

“Торайғырды” тағалап, ерке “Аққуға” наз қылған –

Домбырам, сен де жалғызсың.

Қобызым, сен де жалғызсың.

Ұшқыр қиял, кемел ой, шіреніп тартқан жебедей,

Дарияға салған кемедей тілім де жалғыз, ділім де.

Қатыгез қатал ғасырдың тепкісіне шыдаймын.

Ашынған даусым жетсе екен құлағына Құдайдың ...

Төбең көкті тіреген, ағашың құстай түлеген –

Алатау, сен де жалғызсың.

Көгілдір нілге шыланған, Күнікей қыздай сыланған –

Көкшетау, сен де жалғызсың.

Қазынасы қат-қабат, арулары ақ тамақ –

Қаратау, сен де жалғызсың.

Алтынын бұлттай көшірген, бұғысын ұлдай өсірген –

Алтай, сен де, жалғызсың.

Шекарасы темірден, байлығы мұнай, көмірден,

Ақыны бұлттай егілген Жайыртау, сен де жалғызсың.

Патшаның алтын тағындай, адамзаттың бағындай,

Хан-Тәңірі, сен де жалғызсың!

Таңғажайып ертектей, еңіреп туған еркектей –

Тарбағатай, сен де жалғызсың.

Кешір, мені, тауларым, жалғыз-жалғыз болғасын,

Қосылмайды бастарың. Араласпайды тастарың ...

Жұтынып тұрған жұт жетеу,

Құлшынып келген құт жалғыз.

Ғалам шексіз әмәнда, кіндік кескен жұрт жалғыз.

Жалғыздықтың азабын тартқан жалғыз мен емес,

Жалғыздығын өзінің сезбеген ел, ел емес.

Азия, сен де жалғызсың.

Еуропа, сен де жалғызсың.

Бостандық, шындық, ақиқат

Сендер де мендей жалғызсың.

Отан жалғыз. От жалғыз.

Қайда қаңғып кетсек те. Саған келіп тоқтармыз.

Барымызды жарылқап, жоғымызды жоқтармыз.

Ділсіздерді тілгілеп, опасызды соттармыз.

Дескриптор:

• Жүктеу

  ЖИ арқылы жасау
  ЖИ арқылы жасау

  

  Бөлісу
  1 - айлық

  Материал тарифі

  -96% жеңілдік

  00

  05

  00

  ҚМЖ

  Ашық сабақ

  Тәрбие сағаты

  Презентация

  БЖБ, ТЖБ тесттер

  Көрнекіліктер

  Балабақшаға арнарлған құжаттар

  Мақала, Эссе

  Дидактикалық ойындар

  және тағы басқа 400 000 материал

  Барлық 400 000 материалдарды шексіз
  жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз

  1 990 ₸ 49 000₸

  1 айға қосылу

  Таңдау
  Материалға шағымдану

  Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

  Жариялаған:

  Н. Уразова

  04 Мамыр 2024

  1291

  Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

  Шағымды қалдыру

  "Жалғыз" поэмасының көркемдік сипаты

  Тақырып бойынша 11 материал табылды

  "Жалғыз" поэмасының көркемдік сипаты

  Материал туралы қысқаша түсінік

  "Жалғыз" поэмасының көркемдік сипаты

  Материалды жүктеу

  Материалдың қысқаша нұсқасы

  Бөлім: Тарих тағылымы				Мектеп:
  Мерзім:				Мұғалімнің аты-жөні:
  Сынып: 10				Қатысқандар саны:			Қатыспағандар саны:
  Сабақтың тақырыбы: «Жалғыз» поэмасының көркемдік сипаты.
  Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары		10.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдау;
  Сабақ мақсаттары		Барлық оқушылар орындай алады: шығарманы көркемдік ерекшелігіне талдайды;
  		Оқушылардың көпшілігі орындай алады: шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін анықтап, талдайды;
  		Кейбір оқушылар орындай алады: шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға береді.
  Бағалау критерийі		шығарманың тілдік ерекшелігін талдайды; автор стилін анықтайды.
  Тілдік мақсаттар		Оқушылар орындай алады: Көркем шығарманың мазмұны ашады,жүйелейді,көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін талдайды. Сөздер мен сөз тіркестер: Жалғыздық,алты алаш, нұрлы бояу,ай, күн, жер. Пән лексикасы және терминология: психологиялық параллелизм, перифраз, гротеск, эллипсис Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер: менің ойымша...., мен оны былай түсіндіремін....., себебі....., оған мынандай дәлел келтіре аламын...., мәселенің шешеу жолдарын ұсынар болсам,...., қорыта келе,.......
  Құндылықтар		Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұтастығы (6-құндылық)
  Пәнаралық байланыс		қазақ тілі, тарих
  Алдыңғы білім		Психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис туралы алған білімді кеңейту
  Жоспар
  Сабақтың кезеңі/ уақыт	Педагогтің әрекеті					Оқушының әрекеті		Бағалау	Ресурстар
  Сабақтың басы Теңеу	І. Ұйымдастыру кезеңі ІІ. Қызығушылықты ояту. « Эпитет Бұрыштар» тәсілі. Оқушыларға үзінділер беріледі. Олар үзіндінің қандай көркемдегіш тәсіл арқылы жасалып тұрғанын айтып, анықтауы тиіс. Метафора Жоңғар құмын омбылап, Сары-Арқаға жеткенше – Қияметтей жол жүрдім. Өкпемді қарып ыстыққа, жүректі аяз, тоңға ұрдым. Адамша ерлік жасадым, бұралқы иттей болдырдым. Өмір сүрдім дегенім - тырағай тірлік, тірі егес. Тек өлген соң боламын құбылмалы құр елес. Алабөтен тағдырым Такламакан шөліндей жазы ыстық, қысы аяз. Қабірімнің басына сексеуіл өсер, гүл емес ... Жалғыздыққа сүйенген, Мен де жалғыз арқармын. Жалғыз өлең дарыса, жүректегі тарқар мұң. Жырдың уы бойыма жайылғанда өлермін, Өзі айтады үкімін келер ұрпақ, келер күн. Троптың (құбылтудың) бір түрі. Құбылыстар мен заттардың ұқсастық белгілері негізінде астарлы мағынада қолданылуы. Заттың, яки құбылыстың ерекшелігін, сыр-сипатын бейнелі түрде танытатын поэтикалық және стилистикалық ұғым, экспрессивті айқындаушы сөз. Затты не құбылысты ажарландыру мақсатында екінші затқа не құбылысқа теңеу. -дай, -дей, -тай, -тей, -ша, -ше жұрнақтары жалғану арқылы жасалады. Сабақтың тақырыбы, мақсаты және бағалау критерийлері таныстырылады.					Оқушыларға кейіпкерлердің іс-әрекеті мен қасиеттері суреттелетін үзінділер беріледі. Олар үзіндінің қай кейіпкерге тән және қандай көркемдегіш тәсіл арқылы жасалып тұрғанын айтып, анықтауы тиіс. Сабақтың тақырыбы, мақсаты және бағалау критерийлері таныстырылады.		ҚБ	10-сынып қазақ әдебиеті Тапсырма қағаздары
  Сабақтың ортасы	ІІІ. Мағынаны тану. Өлеңге ауадай қажет теңеу, символ, метафора, эпитет, ассонанс... дейтіндерді құлпырта қолдана білетін ақын поэмаларға қол созғанда бұларға қоса жаңа формалар, шақырып тұрар сюжеттер іздеп тапқыш-ақ. Әйтеуір алуан тақырыптағы қандай көлемдегі дүниені жазғанда да, ол еш уақытта бір қазыққа байланып қалмайды: бірде ежелгі жырауларша егіле-­төгіле толғаса, басқа бір тұста тұтастай осы заманғы өлең өлшемдері мен іркілмей «сөйлейді». Ер­тай­Ашық­ба­ев Оқушыларға «Жалғыз» поэмасының үзінісі таратылады. Оқушылар жұппен үзінділерді оқып, өлеңнің жалпы көркемдік сипатын анықтайды. 1 -тапсырма. «Пирамидалық талқылау» арқылы топтар мәтіннің ішінен көркемдегіш құралдарды тауып, мағынасын анықтайды. - Кім жалғыз бұл жалғанда?! - Қара жер жалғыз қашанда. Адамның жетпес ақылы қолдан оны жасарға. Қайран, біздің Сары-Арқа сағымнан алтын сапырған. Қайран, біздің Жетісу топырағы құт шақырған. Қайран, біздің Қарақұм дауылы тау көшірген. Қайран, біздің Атырау мұнайын қыздай ұзатып, Ел мерейін өсірген. Солай да, солай десек те, жер-судың бәрі есепте ... Өлуге маған болмайды, Тағдырым шіркін, сондай-ды. Жер қалмады бұл маңда сүйегімді көмерге. Жердің бәрі сатылған. Сатылған жер қат-қабат тікенек сыммен қоршаулы. Құстар да аспан самғаған, балық та суды шарлаған – Сатылып кеткен бәрі де. Қалмағасын сүйем жер, сүйегімді көмерге – Аяқ пен қолым ұйқасып, жүрегім күмбір күй тасып - Қыл қобыздай мөңіреп жарғақ екі құлағым – Санам құстай сілкініп - айналып кеттім өлеңге, айналып кеттім өнерге. Жалғыздықтың азабын тартқан жалғыз мен бе екем: Күйші Құрманғазыға кілтсіз “Кісен аштырып” – Күңіренген Қорқытқа тірідей көр қаздырған – “Торайғырды” тағалап, ерке “Аққуға” наз қылған – Домбырам, сен де жалғызсың. Қобызым, сен де жалғызсың. Ұшқыр қиял, кемел ой, шіреніп тартқан жебедей, Дарияға салған кемедей тілім де жалғыз, ділім де. Қатыгез қатал ғасырдың тепкісіне шыдаймын. Ашынған даусым жетсе екен құлағына Құдайдың ... Төбең көкті тіреген, ағашың құстай түлеген – Алатау, сен де жалғызсың. Көгілдір нілге шыланған, Күнікей қыздай сыланған – Көкшетау, сен де жалғызсың. Қазынасы қат-қабат, арулары ақ тамақ – Қаратау, сен де жалғызсың. Алтынын бұлттай көшірген, бұғысын ұлдай өсірген – Алтай, сен де, жалғызсың. Шекарасы темірден, байлығы мұнай, көмірден, Ақыны бұлттай егілген Жайыртау, сен де жалғызсың. Патшаның алтын тағындай, адамзаттың бағындай, Хан-Тәңірі, сен де жалғызсың! Таңғажайып ертектей, еңіреп туған еркектей – Тарбағатай, сен де жалғызсың. Кешір, мені, тауларым, жалғыз-жалғыз болғасын, Қосылмайды бастарың. Араласпайды тастарың ... Жұтынып тұрған жұт жетеу, Құлшынып келген құт жалғыз. Ғалам шексіз әмәнда, кіндік кескен жұрт жалғыз. Жалғыздықтың азабын тартқан жалғыз мен емес, Жалғыздығын өзінің сезбеген ел, ел емес. Азия, сен де жалғызсың. Еуропа, сен де жалғызсың. Бостандық, шындық, ақиқат Сендер де мендей жалғызсың. Отан жалғыз. От жалғыз. Қайда қаңғып кетсек те. Саған келіп тоқтармыз. Барымызды жарылқап, жоғымызды жоқтармыз. Ділсіздерді тілгілеп, опасызды соттармыз. Дескриптор: Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Қазақ әдебиеті Сабақ жоспары 10 сынып 04.05.2024 1291 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Н. Уразова Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ