Жаңа ақпараттық технологияларды қазақ тілі мен әдебиеті сабағында тиімді пайдалану.

Мустафина Айза Тлеубергеновна
«Нұра ЖББОМ» КММ

қазақ тілі мен әдебиет пәнінің мұғалімі

ХХІ ғасыр-жаңа технология мен ақпараттандыру ғасыры. Өскелең елдің айбынды болашағы үшін – ең әуелі сапалы білім қажет. Ол үшін еліміздің білім саясатындағы ғылым-техникалық әлеуетін жұмылдыру, ғылымның басым бағыттарын дамыту жолындағы ресурстарды шоғырландыру.Қазіргі таңда мемлекеттік тілді оқытуда жаңа идеяларды әр сабақта жан-жақты қолданып, жаңаша оқытудың тиімді жолдарын тауып, жүйелі түрде қолдану-заман талабы.Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы орта білім беру жүйесінің дамуымен тығыз байланысты. Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңында: «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі –білім беру бағдарламаларын меңгеру үшін жағдайлар жасау керек» деп көрсетілген.

Қазақ тілі сабағында жаңа ақпараттық технологияларды пайдалана отырып, оқушылардың сөздік қорын молайту, сөйлеу тілінің грамматикасын қалыптастыру, сауатты жазуға дағдыландыру, дүниетанымын, ой-өрісін кеңейту, өмірге деген өз көз қарасын жан-жақты дамытып, шығармашылық қабілетіне жол ашу.

Қазіргі жаңартылған білім беру бағдарламасының негізгі мақсаты - білім мазмұнының жаңаруымен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізу және оқытудың әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді. Негізінен жаңартылған білім жүйесі құзыреттілікке және сапаға бағытталған бағдарлама. Жаңартылған білім берудің маңыздылығы – оқушы тұлғасының үйлесімді қолайлы білім беру ортасын құра отырып, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, тәжірибе жасау, АҚТ –ны қолдану, коммуникативті қарым-қатынасқа түсу, жеке, жұппен, топта жұмыс жасай білу, функционалды сауаттылықты, шығармашылықты қолдана білуді және оны тиімді жүзеге асыру үшін қажетті тиімді оқыту әдіс-тәсілдерді (бірлескен оқу, модельдеу, бағалау жүйесі, бағалаудың тиімді стратегиялары) қолдану болып табылады.

Жаңартылған білім мазмұны бойынша қазақ тілі мен әдебиеті сабақтарын өткізу барысында әр түрлі стратегиялар мен әдістер қолданылады. Қазақ тілі пәні бойынша тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын  қалыптастыруда  қолданылатын әдістерді жүзеге асыру техникалық жабдықтарды талап етеді.Мысалы қазақ тілі сабағында мәтін бойынша жұмыс оны тыңдату,функционалды сауаттылыққа байланысты тыңдалым материалы бойынша тест тапсырмасын орындау немесе сұрақтарға жауап беру,берілген мәтінге байланысты өз көзқарасын білдіру сияқты тапсырмалар орындалып жатады. Қазақ әдебиеті сабағында бейнебаян көрсету,сурет желісі бойынша мазмұндау,экранда берілген тапсырмалар мен кестелер бойынша жұмыс жасаймыз.Шығарма кейіпкерлерінің аудиотаспада жазылған дауыстарын естіртіп талдау,пікір алмасу оған қоса ақындардың оқыған өлеңдерін тыңдату арқылы пәнге деген қызығушылығының артуына ықпал етеді.Бейнебаян көру барысында туған жердің әсемдігі мен тарихи өлкелерде әлі де сақталып келе жатқан жәдігерлерді көру арқылы өткен тарих беттеріне қысқаша шолу жүргізеді. Тіпті,үнтаспа тыңдату немесе фильмдерден үзінді,қойылымдарды көрсету арқылы орыс сыныптарында қазақ тілін үйретуде іскерлік, рөлдік ойын түрлерін қолдану, диалог, монолог, сұхбат, сұрақ – жауап, көрініс қою, тақпақ оқу, ән айту, мәнерлеп оқу, жұмбақ , сөзжұмбақ шешу, пікір айту, пікірсайыс, тірек схемасын пайдаланып, жүйелі түрде әңгімелеу, эвристикалық немесе «Сократ», «Дөңгелек үстел», «Ми шабуылы» т.б. әдіс-тәсілдерді сабақта пайдалана отырып оқушының басқа тілді үйрене алмаймын деген сенімсіздігін сейілтіліп, тілді үйренуге ынтасын артатынын өз іс–тәжірибемнен күнделікті жұмыс барысында байқаймын.

Оқыту процесінде шәкірт пен ұстаз арасындағы қарым-қатынастың атқаратын рөлі ерекше. Осы талапты жақсы түсінген ұстаз ғана өз оқушыларының жүрегіне жол тауып, олардың компьютерге деген қызығушылығын, пәнді үйренуге деген ынта жігерін, құштарлығын арттырады. Жас ұрпаққа білім беру жолында ақпараттық технологияны оқу үрдісінде оңтайландыру мен тиімділігін арттырудың маңызы зор.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Елбасы Н.Ә Назарбаевтың «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Қазақстан халқына Жолдауы, 31 қаңтар  2017 ж. http://adilet.zan.kz/rus/docs/K1700002017

2. Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың 2016-2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы. http://adilet.zan.kz/rus

3. ҚР орта білім мазмұнын жаңарту еңберінде қазақ тілінде оқытатын мектептердегі бастауыш сынып пәндері бойынша педагогика кадрларының біліктілігін арттыру курсының білім беру бағдарламасы. 2016 ж.