×
Сертификат тегін алу үшін
Материал тегін жариялау
ҚР БАҚ(СМИ) тіркеу №9512
Ең үздік ашық сабақ байқауы басталды
Алтын күз байқауы басталды
Сұрақтарды 8(771)-234-55-99 (Ватсап) осы номерге жазуға болады

Жаңа оқу бағдарлама мазмұнын қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында жетілдіру тәсілдері.

Автор:Қайырбекова Ақмарал Абылайхановна
Бағыты: Қазақ тілі
Бөлімі: Мақала
Сыныбы: 5 сынып
Жарияланған уақыты: 2019-10-23

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Материал туралы қысқаша түсінік

Жаңа оқу бағдарлама мазмұнын қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында жетілдіру тәсілдерін қолданЖаңартылған оқу бағдарламасы қазіргі заманғы мұғалімдер үшін жаңа белестерге қол созу болып табылады. Педагог ұстаздардың алдында тұрған маңызды міндет: қазіргі заман талаптарына сай өзін-өзі игеріп, әрі қарай білімін жетілдіруге талпынатын оқушыларды оқыту және тәрбиелеу болып тұр. у.

Қайырбекова Ақмарал АбылайхановнаПалодар қ. №14 ЖББОМ. ММ қазақ тілі мен әдебиет пән мұғалімі.Ұлы ақын атамыздың өлең жолдарын оқи отырып, әр күн сайын сабақты толық өтіп болған соң бүгінгі сабақ қалай өтті екен, балалар бүгінгі сабақтан не түйді, қандай білім алды екен деген сауал тұрады, сондықтан күн сайын өткен сабақтарға сараптама жүргізіп, сыныпта өткен сабақтарды ой елегіген өткізіп, келесі сабаққа оқушылардың ерекшеліктеріне сәйкес білім беруді ойлап отыру қажет сияқты деп есептеймін. Онсыз білім беруде нәтижеге қол жеткізу мүмкін емес. Жаңартылған оқу бағдарламасы қазіргі заманғы мұғалімдер үшін жаңа белестерге қол созу болып табылады. Педагог ұстаздардың алдында тұрған маңызды міндет: қазіргі заман талаптарына сай өзін-өзі игеріп, әрі қарай білімін жетілдіруге талпынатын оқушыларды оқыту және тәрбиелеу болып тұр. «Қазақ тілі» пәні бойынша оқу бағдарламасында жеке тұлғаның функционалдық сауаттылығын қалыптастыруда тілдік төрт дағды (айтылым, тыңдалым, жазылым, оқылым) арқылы сауатты сөйлеу әрекеті қалыптасады.Мұғалімдер жаңа оқу бағдарламасы курсынан үйренген тәжірибелерін күнделікті сабақта қолдануға тырысатыны белгілі. Сол сияқты күнделікті сабақтың қызықты әрі сапалы өтуін қадағалап отырамын. Сабақтың алдында топқа немесе жұпқа бөліп отырғызу барысында түрлі тәсілдерді қолдануда алдымен түрлі қиындықтар болды, оқушылар арасында жұп таңдауда түрлі келіспеушіліктер туды, бірінші күндері сыныпта топқа бөлу шу боп кетт, әркім өз достарымен отырғысы келді, өздері таңдаған жұптармен жұмыс істегілері келді. Күн өте келе оқушылар топқа бөлінуге қалыптасып орын ауыстырып отырға бейімделіп бірлесіп жұмыс істеуге, тапсырмалар орындауға икемделе бастады. Спикерлер мен фасилитатор, баяндамашылар немесе бақылаушылар болып орын ауыстыра білді. Сондықтан әр сабақ алдында күнделікті сабақты толық тиянақты жоспарлап алу маңызды. Сабақтың әр кезеңін тыңғылықты жоспарлап әр баланың толық білім алуын қадағалап отыру керек, әрі олардың жаппай сабаққа қатысуын әрі қызыға қатысуына ықпал жасау қажет деп білемін. Жаңа сабақты түсіндіру кезінде немесе білімдерін бекіту кезеңдерінде «Автор орындығы», «Броундық қозғалыс», ИНСЕРТ, Блумның таксономиясы т.б. Оқушылардың қызығушылығын арттыра түсе бастаған сайын олардың жұппен жұмыс істеу дағдылары арта түсті және жақсы оқитын оқушы мен нашарлау оқитын оқушы бір келгенде олар бірі білмейтінін бірі толықтырып көмек беріп отыратын болды. Қазақ тілі мен әдебиет сабағында көрнекі құралдар, аудиоматериалдар: кестелер, карталар, сызбалар, суреттер, фотосуреттер, слайдтар, кітаптар, газеттер, журналдар, көркем фильмдер, әндер т.б. Күнделікті сабақты қызықтыра түрлі әдіс-тәсіл қолдана отырып жүргізілетін болса соғұрлым оқушылардың қызығушылығы арта түседі. Білім беру бағдарламасының негізгі мақсаты-білім мазмұнының жаңаруымен қатар, критериалды бағалау жүйесін енгізу және оқытудың әдіс-тәсілдері мен әртүрлі құралдарын қолданудың тиімділігін арттыруды талап етеді.Қазақ тілі мен әдебиеті пәндеріне арналған оқу бағдарламаларындағы оқу мақсаттары оқушылардан шынайы проблемаларды анықтап зерттей білуді талап етеді. Негізінен жаңартылған білім жүйесі құзыреттілікке және сапаға бағытталған бағдарлама. Жаңартылған білім берудің маңыздылығы – оқушы тұлғасының үйлесімді қолайлы білім беру ортасын құра отырып сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, тәжірибе жасау, АҚТ –ны қолдану, коммуникативті қарым-қатынасқа түсу, жеке, жұппен, топта жұмыс жасай білу, функционалды сауаттылықты, шығармашылықты қолдана білуді және оны тиімді жүзеге асыру үшін қажетті тиімді оқыту әдіс-тәсілдерді (бірлескен оқу, модельдеу, бағалау жүйесі, бағалаудың тиімді стратегиялары). Жаңартылған білім беру бағдарламасының ерекшелігі шиыршық қағидатпен берілуі. Шиыршық қағидаты бойынша оқушылар білімді толықтай меңгеру үшін ақпаратты енжар қабылдамай, сабаққа белсенді қатысады. Оқушылардың алған білімдерімен жұмыс істеуге, оны әрі қарай өңдеп, өз дағдыларын арттыруға мүмкіндік беретін жаттығуларды орындауға мүмкіндіктері болуы аса маңызды болып табылады. Осы ретте шиыршықты оқыту бағдарламасының маңызы зор. Оқушылардың күнделікті сабақта ынталандырып қызығушылықтарын арттыруда қалыптастырушы бағалау жүйесінің маңызы зор. Қалыптастырушы бағалау кезінде оқушылардың үлгерімі мен нәтижелері ескеріліп мұғалім мен оқушылар өз білімдерін бағалай алады. Кері байланыс процесі жүре бастайды. алдын ала белгіленген критерийлердің нақты жиынтығы мен өлшенеді. Оқушылардың пән бойынша үлгерімі екі тәсіл мен бағаланады: қалыптастырушы бағалау және жиынтық бағалау. Бұл бағалау жүйесінің артықшылығы, баланың ойлау қабілетін дамытып, ғылым мен айналысуына ықыласын туғызады. Қалыптастырушы бағалау күнделікті оқыту мен оқу үдерісінің ажырамас бөлігі болып табылады және тоқсан бойы жүйелі түрде өткізіледі. Қалыптастырушы бағалау үздіксіз жүргізіле отырып, оқушылар мен мұғалім арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және балл не баға қоймастан оқу үдерісін түзетіп отыруға мүмкіндік береді. Сабақта қалыптастырушы бағалаудың ролі ерекше оқушылардың пәндік оқуға деген қызығушылығын арттырады. Қалыптастырушы бағалаудың күнделікті іс-тәжірибесі барысында, оқушының меңгеру деңгейінің өлшемі мен ілгерілеуін анықтауда, оқыту үдерісінде төменгі әдіс-тәсілдерді «Қол сигналы»- 1. мен сабақты түсініп жатырмын және түсіндіре аламын. (бас бармақ жоғары қарай көтерілген) 3. мен түсінбедім (бас бармақ төмен қарай көрсетіліп тұр)Мысалы: 5- сыныпта «Керқұла атты Кендебай» ертегісін өткен сабақта ертегінің мазмұнын ашып айтуда әр оқушы ертегіден өзіне тиісті кейіпкердің портретіне қатысты сөз тіркестері мен сөйлемдерді анықтап болған соң «қол сигналы» қалыптастырушы бағалау арқылы тақырыпты қалай меңгергенін аңғарады. Ертегі мазмұны бойынша маңызды және маңызды емес бірақ мазмұнын толықтыру үшін қажетті сөздер мен сөз тіркестерін келтіру мақсатында «Эйзенхауер матрицасы» қолдануға болады. Оқушылар бұл әдіс арқылы ертегі мазмұнын жүйелі айтуға дағдыланады. Қалыптастырушы бағалауға «Үш минуттық үзіліс» (пауза) әдісін қолданған тиімді. Оқушыларға сабақтың идеясы жайлы ойлануына, алдыңғы өткен тақырыптармен, білімімен және тәжірибесімен байланыстыруға, сонымен қатар түсінбеген жерлерін анықтауға үш минуттық үзіліс беріледі.Ертегіні талдау барысында «Броундық қозғалыс» әдісін қолдану тәсілі. Оқушылар сыныпты шарлап, талқыланатын мәселе бойынша ақпарат жинап, басқалармен пікірлеседі. Бұл тәсілді қолданғанда оқушыларға партаға отыруға болмайтынын ескерту қажет. 1. Ертегіден Кендебайдың адамгершілігі туралы жазылғанабзацтарды табыңдар. 2. Кендебай мен қойшы бала арасындағы диалогты оқу. 3. Кендебай –елінің тұрмысын жақсартқан ұл. Түсіндір. Оқушылардың ертегі мағынасын толық түсінгенін байқау мақсатында «Ауыз екі баға» әдісін қолданған тиімді. Осыдан басқа «Бағдаршам», «Қорытындылауға арналған карточка индексі», «Бір минуттық эссе», «Сөйлеу үлгілері», «Екі жұлдыз, бір тілек», «Үш минуттық үзіліс», «Ауызекі баға», портфолио, журналдар, рубрикалар, сөзжұмбақтар, сұрақтар және тағы басқа түрлерін қолдануға болады.Қалыптастырушы бағалаудың 18 және одан да көп әдіс-тәсілдерін сабақтың әр түрлі кезеңдерінде: жаңа тақырыпты түсіндіруде, тапсырма орындау кезеңінде, мұғалімнің оқушыға жұмысының нәтижесін жақсарту мақсатымен кері байланыс ретінде ақпарат беру барысында да қолдануға болады. Жиынтық бағалау оқу бағдарламасынның бөлімдерін (ортақ тақырыптарын және белгілі бір оқу кезеңін (тоқсан, оқу жылы, орта білім деңгейі) аяқтаған оқушының үлгерімі туралы ақпарат алу мақсатында балл және баға қою арқылы өткізіледі. Қалыптастырушы бағалау және жиынтық бағалау барлық пәндер бойынша қолданылады. Оқушы білімін бағалау жаңа білім беру мазмұнында бес балдық бағалау емес, критериалды бағалау арқылы бағалануы – оқушылардың оқу жетістіктерін нақты айқындалған, бірге даярланған, оқу үдерісінің барлық қатысушыларына алдын ала белгілі, білім берудің мақсаттары мен мазмұнына сай критерийлермен салыстыруға негізделген бағалау үдерісі. Критериалды бағалау оқыту, тәлім-тәрбие беру және бағалаудың өзара байланысына негізделген. Бұл бағалау жүйесінің оқушы үшін ерекше екендігін тәжірибе барысында байқадым. Қалыптастырушы бағалау шынайылыққа бағытталады. Оқушының өз бетімен жұмыс жасап, тұжырым жасауына ықпал етеді. Мұғалім үшін қай оқушының қандай деңгейде екендігін байқауға мүмкіндік береді. Оқушының өзара бір-бірін бағалауын қалыптастырады. Ата-ана өз баласының қай оқу мақсатынан төмендігіне көз жеткізіп , сол бойынша жұмыс жасауға мүмкіндік жасап отыр. Әр мұғалім қалыптастырушы бағалау тапсырмаларын жасау арқылы өздерінің кәсіби бағытта дамуына қол жеткізетіндігі.Мұғалімдер үшін ең маңызды мақсат - әр сабағын түсінікті, тартымды, тиімді өткізу. Оны жүзеге асырудың бір жолы –оқушыларға білім беру, тәрбиелеу барысында кеңінен қолданылып келген, оқушылардың білім сапасын көтеруге жағдай жасайтын, сабақты тиімді ұйымдастыруға, сабақтың уақытын ұтымды пайдалануға, оқушылардың ойлау қабілеттерін дамытуға көп көмегін тигізетін әдіс – эссені қолдана білу. Эссе жазуды жиі қолдану оқушылардың өзіндік шығармашылық ойлау және сол ойды жазбаша бере білу дағдыларын дамытады. Эссе - жеке көзқарасты білдіретін шағын көлемдегі, еркін композициялық прозалық шығарма. Эссе жазудың нақты мақсаты: Белгілі мәселе бойынша өз пікірін айту және дәлелдеу; Сұрақ бойынша өзінің түсінігін, ойын айту; Оқырмандарды ақпараттандыру. Шығармашылық –бұл адам іс-әрекетінің түрі, бұл адамның өмір шындығында өзін-өзі тануға ұмтылуы, ізденуі. Өмірде дұрыс жол табу үшін адам дұрыс ой түйіп, өздігімен сапалы, дәлелді шешімдер кезінде қабылдай білуге үйренуі керек. Эссе жаза отырып оқушылар басқа адамның көзқарасын білу, іскерлік қарым-қатынас жасау, қоғамдық ойға пікір білдіру, өз жаңалығын жүзеге асыра, табысқа қол жеткізе алады. Жаңа сабақты проблемалық ой тудыра отырып бастаған жөн, оқушы жаңа сабаққа ерте еніп, ұмтылып жауап іздейді, талпынады, қызығушылығы артады. Үнемі сұрақ қою жүйесімен жұмыс жасау білімді меңгерту барысында оқушы деңгейін шығармашылық сатыға көтереді. Бұл — сабағыма жан бітіріп, шығармашылық серпіліс тудырды. Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттыру үшін қосымша әдебиеттерді шығармашылығы дамитындай етіп пайдаланып отыру керек. Оқушылардың шығармашылық қабілетін арттырып, ынталандыру үшін сабақтарды мынадай жолдармен өткізу тиімді:Осылардың нәтижесінде дарынды, қабілетті жеке тұлға қалыптасады. Жаңартылған білім беру бағдарламасында қазақ тілі пәнінің берілу жайы да өзгеше. Бағдарлама оқушының төрт тілдік дағдысын: тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым жетілдіруге бағытталған. Бұл төрт дағды оқу жоспарында «Шиыршық әдісімен» орналастырылған және бір –бірімен тығыз байланысты. Яғни, жыл бойына бірнеше рет қайталанып отырады және сынып өскен сайын тілдік мақсат та күрделене түседі. Қазіргі күні оқу процесінде «ең бірінші тыңдаймыз» деп оқушылардың тыңдалымға дағдылануына баса назар аударып отыру оқушыда өз бетімен тыңдауға назар аудару дағдысын қалыптастыруда. Күнделікті сабақ басталмас бұрын бүгінгі сабақтың мақсатын таныстыру оқушыда өз алдына мақсат қоя білуге, сабақ соңында бүгінге мақсатқа қол жеткізгендіктеріне қайта шолу жасау арқылы өз нәтижесіне саралау жасауға мүмкіндік беру бұл да жаңа білім беру мазмұнының жаңа бір қыры деп айта аламын..Пайдаланылған әдебиетте1. Есбосын Н.Қ «Оқытудағы жаңа әдіс-тәсілдер қоржынынан» Қызылорда қ. №10 дарынды балаларға арналған облыстық «Білім-инновация» лицей 3. .Обновленное содержание образования – веление времени. Анохина Е.Л.4. Обновление образования. Вебер В.А.5. Обновленная программа – новое содержание образования. Пиржанов А.З.




50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Сертификатты жеке кабинеттегі жетістіктерім бөлімінен жүктеп алуға болады

Материалды сайттан тегін жүктеу

Материал ұнаса парақшаңызға сақтап қойыңыз!

Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.

Олимпиада бітуіне қалды: