Люминесценттік шамдар

5.Сабақтың барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Педагогтың әрекеті

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу, зертхана ішіндегі тазалық пен топтағы студенттердің сабаққа қатысуын қадағалау.

Сергіту сәті

Үй тапсырмасын сұрау кезеңі:

Үй тапсырмасын орындаудың дұрыстығын, толықтығын және саналығын тексеру.

1.Жарықтандыруды есептеуге арналған негізгі формулаларды айтыңыз

2.Жарықтандырғыш дегеніміз не? Қосылу сұлбаларын айтыңыз

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты түсіндіру кезеңі:

Люминесценттік шамдар – екі шетінен шыны аяқшалармен герметикалық жабылған цилиндрлік колба. Аяқшаларға қос спираль түрінде вольфрам сымынан жасалған және электрондар эмиссиясын көбейту үшін сырты оксидпен қапталған электрондар бекітіледі. Шамның екі шетіне электродтардың ұштарымен қосылған қысқа қысқа металл түтікшелері бар екі цоколь орнатылады. Цилиндрлік колбаның іш жағына люмиофор қабаты жалатылады. Түтіктің ішіне сынап тамшысы және белгілі бір мөлшерде инертті газ ендіріледі. Аргон электродтар оксид қабаты бөлщектерінің қоршап тұрған ортаға ұшуын азайту және электр разрядының жануын жеңілдету үшін енгізіледі. Аргон мен сынап булары қоспасында разряд жеңіл пайда болады. Разряд кезінде тек сынап атомдары ғана қозады және сәулеленеді.

Люминесценттік шамдарда электр энергиясының көрінетін сәулеге айналуы екі кезеңде өтеді:

• Сынап буларныдағы электр разрядында электр эенргиясын ультракүлгін сәуле энергиясына айналдыру;

• Люминофор қабатында ультракүлгін сәулені көрінетін жарық сәулеге айналдыру.

Люминесцентті шамдар көп жағдайда стартер жәе дроссель арқылы автоматты түрде іске қосылады. Люминесценттік шамды іске қосуда дроссель келесі міндеттерді атқарады:

• Тізбектегі ток мәнінің электродтарды тез қыздыруға жеткілікті және шамға қауіпсіз болуын қамтамасыз ететін жоғарғыикернеу серпілісін тудырады;

• Электр желісінің кернеуі өзгергенде шамның орнықты жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

Дроссельдің негізгі міндеті – шамдағы доғалық разряд кезінде тізбектегі токтың мәнін тұрақты ұстау

Презентация, технологиялық карта, бейнесабақ

Сабақтың соңы

Үй тапсырмасы туралы ақпараттандыру:

 Өткен тақырыпты конспект бойынша қайталау.

Сабақты қортындылау және рефлексия:

Сабақты қорытындылау, оқушыны бағалау. Түсінбеген сұрақтарына жауап беру.

В.Е. Китаев «Электротехника және өнеркәсіптік электроника негіздері» Алматы Қазақстан 1991ж