Сертификат алу үшін



Оқушыларды шығармашылық жұмыстарға баулу жолдары
Автор: Кыдыралиев Досжан Қуандықұлы
Бағыты: Қазақ тілі Бөлімі: Сабақ жоспары Сыныбы: Барлық сыныптар
Жарияланған уақыты: 2018-06-13





Материал туралы қысқаша түсінік

Оқушыларды шығармашылық жұмыстарға баулу жолдары








Шеберлік

сыныбының тақырыбы:

 

Оқушыларды шығармашылық  

                                                           жұ

мыстар

ға баулу

жолдары

  • Оқушыларды өлең жазуға баулу

жолдары

  • І жақта жансыз затты жандандыру арқылы хат түрінде, сурет бойынша, берілген тақырыпқа байланысты мәтіндер мен өлеңдерге  шығарма жаздырту

Шеберлік

сыныбының мақсаты:

Бі

л

імділік

мақсаты:

 

Оқушылардың қабілетіне,

дарынына

әсер

ету

,

                                  шығармашылық жұ

мыстар

ға баулу

Дамытушылық мақсаты:

 

Оқушылардың

таным

белсенділігін

арттыру

,

      логикалық

ойлау

қабілетін

дамыту

, ізденімпаздықпен   

    

ж

ұмыс

істеуге

баулу

Тәрбиелік мақсаты:

 

Рухани 

 

ішкі дүниесін

байыту

,

ана

т

іліне

деген

      сүйіспеншілігін

ояту

Шеберлік

сыныбының

міндеті

:

 

Сауатты

жазуға, ой

оралымдарын

дә

л

бере

      

бі

луге

үйрету

Шеберлік

сыныбының тү

р

і:

 

Сыни тұрғысынан

ойлау

арқылы

шығ

армашылы

ққа үйрету

Шеберлік

сыныбының әдіс-тәсілдері:

 

Қос

жазба

күнделігі, ББҮ (

білемін

,

білгім

       

келеді

, үйрендім)

Шеберлік

сыныбының көрнекіліктері:

 

Кеспелер, оқулықтар,

слайдтар

,

интерактивті

тақ

та

Сабақтың

барысы

:

І Қызығушылықты

ояту

(сұра

қ-

жауап

бойынша

жүргізіледі)

  • Жалпы білім беретін мектептерде жаңа технологиялар бойынша шығармашылық жұмыстар жүргізіле ме?
  • Шығармашылық жұмыстардың қандай түрлерін білесіз?
  • Жалпы шығарма дегенді қалай түсінесіз?(топ бойынша жауаптар алынады)

ІІ Мағынаны

ажырату

барысында

 

жекелей

, жұппен,

топпен

жұмыс

істелінеді

. Қос

жазба

күнделігі

екі

бағанадан тұрады.

Бі

р

інші

бағанаға сабақ

барысында

өзіне ұнаған

жерлерін

, ал 

екінші

бағанаға жүргізілген жұмыстар 

туралы

пікірін

білдіреді

. ББҮ (

білемін

,

білгім

 

келеді

, үйрендім)

сызбасы

үлестіріледі.

Сызба

үш бағанадан тұрады.

Бі

р

інші

бағанаға өткізілетін сабаққа

дейінгі

 

білетінін

жазады

.

Екінші

бағанаға не

білгісі

келетінін

,

ал үшінші бағанаға  тақырыпты аяқтағаннан соң, не үйренгені

жайлы

баяндайды

.  

І Оқушыларды  өлең

жазу

ға баулу

жолдары

(мағынаны

ажырату

кезеңінде жүргізілетін жұмыстар)

Оқушылармен төменгі

сыныптан

бастап

, жоғарғы

сыныптар

аралығында жүргізілетін шығармашылық жұмыстардың түрлері көп. Солардың

бі

р

і

— өлең жазуға дағдыландыру

жолдары

.

Ол

төменгі

сатыдан

басталғаны

абзал

. Тақырыпты өту

барысында

бірден

шығармашылықпен жұмыс

істеу

барлық балалардың қолынан

келе

бермейді

.

О

қу бағдарламасы

барысында

қолданып жүрген іс-тәжірибемде 5-сыныптан

бастап

, қазақ

тілі

мен әдебиеті сабақтарында ұйқас

туралы

бастапқы мәліметтерді меңгертуге

тырысамын

. Ең

бі

р

інші

ұйқастық бунақтағы түсірілген

буынды

(

кейде

сөзді)

тиісті

орнына

қойғызуды мақсат

етемін

. Өлең ырғағы, ұйқасы

жайлы

жалпы

мәлімет

берілген

соң, сөздік қорлары өздігінен

сараптай

қолдануға

талаптанады

.

Ауызша

,

жазбаша

төмендегідей

тапсырмалар

орындалады

.

Оқушылар шумақтың ІІ, ІҮ тармақтарында түсі

р

ілген ұйқастық бунақтарды

орнына

қояды.

Кейінгі

тапсырмаларда

екі

тармақты толық

шума

ққа

айналдырады

.

Келесі

тапсырмаларда

бі

р

тармақты өлең

жолын

толық шумаққа

келтіреді

.

Берілген

ойды

үлгі

бойынша

жалғастырып әкетуге, қисынды (логикалық) ойлауға дағдылана

бастайды

.

Оқушы

ойын

ұштау үшін шығармашылық тұ

р

ғыда

белгілі

бір

өлшемдер

аясында

ұйқас түрлері

жайлы

кеңірек мәлімет

беремін

.

Берілу

ретін

сақтай

отыра

өлең

жазады

(ұйқастық бунақтарды мұғалім өзі

береді

).

Одан

ә

р

і оқушының көзқарасын

жеткізу

мақсаты қойылады.

Ол

үшін үлгі беру арқылы

жазбаша

жыр

немесе

қара өлең шығаруға

тапсырма

беріледі

. Бұл кезең

де өле

ңнің ұйқасы, ырғағы

жайлы

мәліметтерді оқушы толық меңгеруі қажет. Тақырып беру арқылы

ойын

қатаң қ

алып

қа сыйғыза

жеткізуі

керек

. Қара сөзбен

берілген

мәтінді өлеңмен

жеткізуі

немесе

танымал

ән әуеніне басқа сөз (жаңа мәтін) жазғызамын.

Оқушылардың өлең жазуға баулу

жолдары

осылайша

бі

р

қалыпқа түсіп, өлең

жаза

бастайды

. Эстетикалық талғамына әсер

еті

п

, шығармашылық қабілеті жоғарылайды. Шығармашылыққа

бейім

оқушылардың көбі

ішкі

дүниесі жағынан да,

рухани

жағынан да бай және нәзік

болып

келеді

. Оқушылардың қабілеттерін

одан

ә

р

і

дамыту

әр ұстаздың

парызы

деп

санаймын

.

Төменде оқушыларды өлең

жазу

ға дағдыландыру

жолдары

берілген

.

Үлгі:І кезең

Ұйқастық бунақтағы түсі

р

ілген

буынды

(сөзді)

орнына

жазыңыздар

  • Бәрін де көрдіңіз…,

Бә

р

іне көндіңіздер.

Бә

р

іне сендіңіздер,

Бә

р

ін де бердіңіздер,

Сіздер

алпыс

қа келдіңіздер.

 

  • Әзілің қайда, қарағым,

Ә

ж

імге …қарадың?

Артымда

қалып

аларым

,

Отыздан

асып

барамын

.

 

ІІ кезең

Шумақтың II, IY тармақтарындағы түсі

р

ілген ұйқастық бунақтарды

орнына

қойыңыздар

  • Қорқытпаймыз құстарды

…………………………………….

Үркітпеймі

з

аңдарды

…………………………………..

 

Жауабы

: Қызықтаймыз ұшқанда,

Жасамаймыз

дұшпандық.

ІІІ кезең

Екі

тармақты толық

шума

ққа айналдырыңыздар

  • Бізге білім берген,

Б

ізбен

ойнап

күлген.

……… …….,

…… …. …….

 

Жауабы

:

Балаларды

қуантып,

Жақсы

ба

ға

берген

.

 




ІҮ кезең

Бі

р

тармақты толық шумаққа толықтырыңыздар

 

Нан

анасы

бидаймын

………………………………………

……………………………………..

……………………………………..

        

Жауабы

:

Елге

астық

сыйлаймын

.

                         Дәнім

толып

п

іскенде

,

                         Қауызыма

сыймаймын

.

 

Ү кезең

 

Қара сөзбен

берілген

мәтінді өлеңмен өрнектеу

 

Екі

лақ

Екі

кесі

р

лақ бұлаққа көлденең салынған жіңішке бөрене үстінде

кездесіп

қалды.

Екеуі

қатар өте

алар

емес

. Сондықтан біреуінің

кейін

шегіні

п

,

екіншісіне

жол

беріп

, күте тұруы қажет

еді

.

  • Жол бер маған! – деді біреуі.
  • Ол ненің ақысы? Сен сонша кім едің? Әйда, шегін кейін! Көпірге бірінші шыққан мен, — деді екіншісі.
  • Жоқ, шырақ! Оның жөні келмес! Мен сенен үлкенмін. Сендей жүгірмекке жол бере алмаспын.

Кө

п

ойлап

тұрмай,

екеуі

тіресіп

қалып

еді

, маңдайлары

бір-біріне

соғылып, мүйіздері шартпа-шұрт айқасып та

кетті

. Бөрене

тым

тайғақ

еді

.

Екі

тентек

тайып

кетіп

, суға ұшып түсті.

 

ҮІ кезең

Ұқсастық бунақтар

бойынша

өлең шығарыңыздар:

 4    

/

     7      

/

                     4    

/    

7      

/

4

   /    

7     

/

 4     

/    

7    

/

Үлгі:

Сары дала, /

жасыл

шал

ғын шөбіміз,/

Қыран самғап, /қ

алы

қтаған көгіміз./

Сан халықты /құшақ

жая

қарсы алған,/

Қонаққа

жай

, /кең ғой біздің тө

р

іміз./

 

ҮІІ кезең

Тақырыптар

бойынша

өз шығармашылықтарызды көрсетіңіздер:

(Тақырыптар

арасынан

өзіңізге ұнағанын таңдап, өлең

жолын

құрастырыңыз)

 

  • Отанға деген сүйіспеншілік
  • Отбасым – басты байлығым
  • Досым — өмірдегі тірегім
  • Астана – жастар қаласы

  

ІІ Оқу мен

жазуды

сыни

тұ

р

ғыдан

ойлау

технологиясы

бойынша

оқытуда шығармашылықтың тағы

бір

түрі хат

жазу

       

   Ү Л Г І:                   

Абай

ға хат

 

Сәлеметсің

бе

, Абай? Менің

есімі

м

Асан

. Мен 5-сыныпта оқимын. Сенің әжең, әкең

аман

ба? Абай, сенің әжең ә

л

і

ертегі

айтады

ма

?

Б

ізге

әжеміз

ертегіні

кейде

ғана

айтады

. Алғаш

рет

сен

туралы

Мұхтар Әуезовтің «Ақын қонақтар»

деген

әңгі

мес

інен

білдім

. Әңгімені оқи

отыра

, сенің қонақжайлылығыңа қызықтым. Сен менің ағам болғанда,

ертегіні

күнде

есті

р

едім

. Әжеңнен

естіген

ертегілеріңді

кітап

қылып

жазып

отырсаң, мен

сол

кітаптарды

оқыр

едім

. Абай,

сау

бол,

ауырма

, әжеңе сәлем

айт

. Жақында тағы хат

жазамын

Хат

жазушы

: Қазанов

Асан

 

Жансыз

затты

жанды

түрде І

жақта

сөйлету арқылы шығармашылыққа баулу

         

   Ү Л Г І:                   Дәптер

 

Мен дәптермін. Менің түрлерім, түсім ә

р

түрлі

болады

. Мен тор көзді, ұзын

жолды

, қисық

жолды

боламын

. Менің

бетіме

кейбі

р

балалар

әдемі

жазады

, маған өлеңдер шығарады.

Мысалы

:

Жазу

ға да керексің,

Қандай ғажап

ед

іңдер.

Сызу

ға да сен керексің.

Оқуға да қажетсің.

 

Кейбі

р

оқушылар

мені

жыртады

,

шимайлайды

. Мен дүкенде

сатыламын

,

мені

ағаштан

жасап

шығарады. Ұқыпты

балалар

мені

күті

п

ұстайды, ұқыпсыздар маған қарамайды. Сабақтан

келген

соң ла

қтырып, бүйірлерімді

майыстырады

. Мен «

бестік

»

ба

ға алғанды ұнатамын. «

Екі

», «үш»

алсам

жылаймын

. Менің

ием

—  

Жандос

деген

бала.

Ол

сабағын жақсы 

о

қиды. Күнде «

бестік

»

деген

ба

ға

алады

.

О

ған мен қуанамын. Менің жанымдағы

досым

– Айнұрдың дәптері.

Ол

күнде «

екі

»

деген

бағаларды

алады

,

о

ған

дос

дәптерім қуанбайды.

Біз

екеуміз

онысына

қарамастан бә

р

ібір

доспыз

. Мен оған мақтанып сөйлеймін, ал

ол

ұялғаннан ештеңе

айтпастан

үнсіз тыңдайды.

 

7-сынып оқушысы Қабиденова Әсемгү

л

 

1 жақта күнделік тү

р

інде жазудың үлгісі

 

 Ү Л Г І:                   Әдебиет оқулығының күнделігінен

 

Мен — әдебиет

кітабымын

. Мен балаларға

білім

беремін

.

Олар

менің

ертегілерімді

о

қиды. Дүйсенбі,

сенбі

күндері

мені

сөмкеге

салып

,

мектепке

апарады

. Сөмкеден

алып

шығады да,

саба

ққа

дайындалады

.

Мені

ұстайтын бала өте ұқыпты, таза ұстайды. Дүйсенбі күні

балалар

ға мақал-мәтелдер жат

т

атқызамын.

Сенбі

күні мәтінді оқып, оқушылар оған

талдау

жасайды

. Оқу жылының аяғында менің арқамда кө

п

нәрсені

біліп

шығады.

 

                                                     7-сынып оқушысы Серғалиева Гүлдана

III 

Ойтолғаныс

Оқушылар өткізілген тақырыптар

бойынша

шығармашылық жұмыстарының нәтижесін көрсетуі кажет

.(

әр түрлі тақырыпқа шығарма

жазу

)

 

Бағалау:

 Рефлексия:

Үй

тапсырмасы

:

б

ілім

, өнер, оқу тақырыбына үлгі

бойынша

өлең ұйқастарын құрастыру.

 


Материалды сайттан тегін жүктеу


Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.