400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Қазақ әдебиеті 6-сынып "Ежелгі дәуір әдебиеті . Алып ер Тұңға"

Материал туралы қысқаша түсінік
Бұл материалда қазақ әдібиетінің 6-сыныбы бойынша "Алып ер Тұңға" жыры мен Ежелгі дәуір әдебиетіне арналған ашық сабақ жарияланады.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:


Педагогтің Тегі, Аты, Әкесінің аты :

Шаекрбекова Дарига Амантаевна

Күні:


Сынып:

6

Сабақтың тақырыбы:

.Ежелгі дәуір әдебиеті

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

. 6.1.1.1-әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтайды

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Сабақтың басталауы

  1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу , сыныпты түгендеу.

  2. Қызығушылығын ояту кезеңі.

«Ой түрткі » әдісі

«Синонимлер іздейік» айдары.

  1. Көне , бұрынғы сөзіне синоним жаз. /ежелгі/

  2. Кезең, ғасыр сөздеріне синоним тап. / дәуір/

Сұраққа жауап бер.

Араб тілінен енген сөз, «асыл сөз » деген мағына береді . Ол не? / әдебиет/

Балалар, енді жауаптарыңнан қайндай сөйлем шықты?


Ежелгі дәкір әдебиеті



Оқушылар берілген сөздердің синонимін тауып, сұраққа жауп беріп , сабақ тақырыбын анықтайды.



Ауызша

мадақтау

Жарайсың!

Керемет шешім!
Ойлы шешім



Суреттер

Жаңа сабақ кезеңі


































































Оқулықпен жұмыс. 16-бет

1-тапсырма. Оқулықтағы Нұрасыл мен Ләйланың сөздерін жұптасып оқып шық.

Сұрақтарға жауап бер:

  1. Қалай ойлайсыңдар ежелгі дәуір әдебиетіне қай ғасырлар әдебиеті жатады?

  2. Әдебиетіміздің кезеңдік ерекшелікте рін анықтаған кімдер?

  3. Ежелгі дәуір әдебиеті, түркілік дәуір әдебиеті деген ұғымды кім қалыптастырған ?


«Ара» әдісі

Жұппен жұмыс . 2-тапсырма. Жұптасып мәтін бөліктерін оқып шығыңдар.

  1. мәтін бөлігі

Алып ер Тұңға

(б.з.б. Vіі ғ.)

Алып Ер Тұңға – түркі мемлекетін басқарған көсем. Ол

замандағы түркілер Енисей мен Ертіс, Дунай бойлары, Ауғанстан мен Иран, Сирия, Түркия жерлерін мекендеген.


2-мәтін бөлігі

Тұран әскері қолбасшысының атына қосылып айтылатын «алып» сөзі сол заманда «күшті», «батыр», «қаһарман» , «ержүрек» деген мағынаны білдірген. «Алып» – сақтар мен ғұндар заманынан бері ел қорғаған батырлардың, қолбасшы ерлердің мәртебелі есімі.

3-мәтін бөлігі

Алып Ер Тұңға – Иранның ұлы ақыны Фирдоусидің «Шаһнама» кітабына кейіпкер болған. Онда Афрасиаб, яғни Алып Ер Тұңға Тұран патшасы болып суреттеледі. «Тұран» – Тұр елі – түркілер елі деген сөз. Иран патшалары мен Афрасиабтың соғысы Сейхұн (Сырдария) – Жейхун (Әмудария) шегарасында өткен.


4-мәтін бөлігі

Алып Ер Тұңға – тарихи адам. Ақыл-айласымен, күшімен, айтса сөзін өткізіп, тірессе жеңіп, елді ел қылған батыр. Ол қайтыс болғанда, артында қалған елі жоқтау шығарған. Сол жоқтау ауыздан-ауызға тарап, одан ХІ ғасырда түркі ғалымы Махмұт Қашғаридің «Диуани лұғат ат-түрік» («Түрік тілдерінің сөздігі») еңбегі арқылы біздің дәуірімізге жеткен.

Ұжымдық жұмыс.

«Қабырғадағы сурет» әдісі

Суреттегі Алып ер Тұңға бейнесіне мәтін бөліктерінен алған ақпаратты сызба арқылы түсір.



Топпен жұмыс

3-тапсырма. «Алып ер Тұңғаны жоқтау» жырын оқулықтан оқыңдар. Шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықта.


1-топ «Хикая картасы» әдісімен ертегі оқиғасын рет-ретімен жүйелі түрде суретін салып, мазмұнын қысқаша баяндайды. Топ жұмыстарын тақтаға шығып,қорытындылайды.




Дескриптор:

- Оқиға реттілігі сақталады;

- Сюжеті толық қамтылады; А3 форматтағы плакат, маркерлер

- Мазмұнды суретпен сипаттайды;


Теориялық ұғымды түсіндіру:

Мұғалім жырдың оқиғасы рет санын ауыстырады.

Сұрақ: -Енді нені байқадық? -Егер біз оқиға орнын өзгертсек жырдың мазмұны қалай болады?

Сол үшін көркем шығармадағы оқиғаны рет-ретімен айту керек.

Көркем шығармада суреттелген оқиғаны рет-ретімен жүйелі баяндау фабула деп аталады. Фабула (лат.Fabula — аңыз, әңгіме, ертегі, мысал) — көркем шығармада суреттелген окиғаны рет-ретімен жүйелеу.


2-топ. ТЖ.

«Оқиғa тауы» графикалық органайзер арқылы сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң бaстaлуы, бaйлaнысы, шиeлeнiсуi, шaрықтaу шeгi жәнe шeшiмiн нaқты жaзыңыз.


Дeскриптор:

сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң бaстaлуын көрсетеді

сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң байланысын жазады

сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң шиеленісуін көрсетеді. сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң шарықтау шегін айтады

- сюжeт жeлiсi бойыншa сюжeттiң шешімін табады

Теориялық ұғымды түсіндіру:

Осы «Оқиға тауындағы» бөлімдердің орнын ауыстырсақ,нені байқауға болады? -Жалпы, балалар, жыр неден құралған? -Оқиға. -Яғни,оқиға дегеніміздің(сөзінің) өзінің терминдік атау- бұл сюжет.

Көркем шығарма бөлімдерінің орны сақталуы керек. Сюжет (фр.sujet - зат) - өзара жалғасқан оқиғалардың тізбегі, біртұтас желісі.

.








Оқушылар оқулықта берілген ақпаратпен танысады

Сұрақтарға жауап береді.



















Оқушылары жұптасып , мәтін бөліктерін оқып шығады.




















Кейіпкердің бейнесін оқыған ақпараттарымен толықтырып, сызба түрінде түсіруге үйренеді.




















Оқушылар топта жырды оқып, оның мазмұнын меңгереді. Топтық тапсырманы бірлемсе отырып орындайды. Сюжет пен фабуласын талдауды меңгереді.











«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.


































«Екі жұлдыз, бір тілек»

әдісі арқылы бағаланады






































Топтық жұмыс дескриптор арқылы бағаланады



























Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
13 ұстаз жүктеп алған
20 қаңтар
1089
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі