Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:10.1A

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 10

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Атом - күрделі бөлшек.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

«Изотоп» пен «нуклидтің» физикалық мағынасын түсіну.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: атом құрылысының моделін біледі;

атомның элементар бөлшектері (протондар, нейтрондар, электрондар);

элементар бөлшектердің сипаттамасын анықтайды.

Көпшілік оқушылар: Атомдағы электрондардың күйі мен қозғалысын біледі;

Кейбір оқушылар: Атом құрылысы жайындағы білімдерін заманауи көзқараспен сипаттайды;

Бағалау

критерийлері

- Атомның құрылысын біледі;

- Атомның протон, нейтрон және электрон санын дұрыс анықтайды;

- Бір элементтің әртүрлі изотоптарын анықтайды және атайды;

- «Изотоп» ұғымының мағынасын біледі;

- Изотоптарды нуклидтерден ажырата алады;

- Атом құрылысы арқылы элементтерді анықтай алады;

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

тақырыптызерттейотырыпжәнеалынғанмәліметтерденөздерініңқалауларыбойыншасапалыауызша презентация жасау;

Пәнге қатысты лексика мен терминология

деңгей, деңгейше, орбиталь, айналу, квант саны, изотоптар, (радиоактивті) ыдырау, (масс-) спектрометр, (масс-) спектр, (электрондық) конфигурация, иондану, экрандау

• Атом – Атом – Atom

• Атом моделі – Модель атома – Atomic model

• Электрон – Электрон – Еlectron

• Протон – Протон – Рroton

• Нейтрон – Нейтрон – Neutron

• Ядро – Ядро – Nucleus

• Нуклон – Нуклон – Nucleon

• Массалық сан – Массовое число – Мass number

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер

X -ті yyyy-та ашқаннан кейін, Z… тұжырымдамасы

Z атом ядросы … тұрадыдепболжады

Бұл теория … ашуғакөмектесті (анықталған факт)

Құндылықтарды

дарыту

Қазақстанда ғылыми прогресс жасай алатын жас ұрпақ тәрбиелеу

Жаһандықазаматтықтытәрбиелеу

Сабақ барысында білім құндылықтары:

• Құрмет

• Ынтымақтастық

• Өмір бойы білім алу

көрсетілім жасау, жеке және сыныппен бірлесіп жұмыс жасату арқылы, олардың жеке тұлға болып қалыптасуына ықпал ету.

АҚТ қолданудағдылары

Сабақ презентациясы, атом құрамы, құрылысы изотоптар

Өмірмен байланыс

Радиация, изотоптардың табиғатта таралуы және оның қоршаған ортаға әсері.

Пәнаралықбайланыстар

Физика (атом құрылысы, изотоптар, радиоактивтілік)

Бастапқы білім

«атом құрылысы», «изотоп»

Сабақ барысы

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

0-6 мин

Ұйымдастыру сәті. Сәлемдесу. Жағымды атмосфера құру.

Бейнебаян қарау: Атом деген не? Атом құрылысының заманауи моделі

Сілтеме:https://twig-bilim.kz/kz/film/what-is-an-atom

Атом дегеніміз не?

Оның құрам бөліктері қандай?

Атомдық масса дегенді қалай түсінесіңдер?

Атомның массасы қайда шоғырланған?

- Сабақтың тақырыбын, оқу мақсаттарын анықтаймыз.

Сабақтың ортасы

7-12 мин

13-20 мин

21-26 мин

27-35 мин

• (Т) «Атом құрылысы» тақырыбын қайталау. Қазіргі таңда 118 элемент белгілі

• табиғатта 340 нуклид кездеседі (250 тұрақты және 90 радиоактивті)

• 3000 жуық нуклидтер жасанды жолмен алынып қасиеттері сипатталған. Э. Резерфорд 1911 ж атом құрылысының ядролық (планетарлық) моделін ұсынды.

Электронның ашылуы. Атомдардың бөлінуі.

Бейне материал бойынша беріледі.

1-жаттығу. Жеке тапсырма

Әрбір ұғымды берілген сипаттамалармен сәйкестендіріңіз.

Атом орбиталдарының пішіні

Атомдық орбитальдар

https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/10-synyp/atom-qurylysy-zhajyndahy-zamanaui-kozqarastar#

бейнеүзіндіге байланысты тест беріледі, жетекші сұрақтар қойылады.

№1 сұрақ

Атомдағы электрондардың квант сандары нені білдіреді?

А) кеңістіктегі электрондардың және атомдық орбитальдің бағытталуы

Б) электронның күйі мен атомдық орбиталь типінің энергетикалық параметрлері

В) атомдық орбитальдің пішіні

С) электронның энергетикалық күйі

№2 сұрақ

Басты квант саны қандай мәндерді қабылдай алады?

1. 1-ден n – 1-ге дейінгі мәндер

2. 0-ден 7-ге дейінгі мәндер

3. 0-ден n – 1-ге дейінгі мәндер

4. 1-ден бастап кез келген бүтін санды мәндер (n = 1, 2, 3, ...)

№3 сұрақ

Орбиталь квант саны қандай мәндер қабылдай алады?

1. 0-ден n – 1-ге дейін

2. –1-ден n-ге дейін

3. –1-ден n – 1 дейін

4. n-нен 0-ге дейін

№4 сұрақ

Атом орбиталінің пішіні немен анықталады?

1. Атом орбиталінің пішінін спин квант саны арқылы анықтайды.

2. Атом орбиталінің пішінін бас квант саны анықтайды.

3. Атом орбиталінің пішінін орбиталь квант саны анықтайды.

4. Атом орбиталінің пішінін магниттік квант саны анықтайды.

№5 сұрақ

Электрон спині

1. электрон бұлтының пішіні

2. кеңістіктегі орбитальдің бағыты

3. электронның өз осі бойымен айналуы

4. кеңістіктегі орбиталь пішіні

Бағалау жүреді: алдымен оқушылар бір-бірін тексереді, кейіннен мұғалім кері байланыс береді.

Осыдан кейін «изотоп» ұғымына назар аударамыз.

Атомдық масса

Протон мен нейтрон сандарының қосындысы атомдық массаға (А) тең.

А= Z + N

Жалпы протонның массасы да,нейтронның массасы да 1-ге тең деп есептеледі

m _p=1836∙m_e≈1,67^.10^-27 кг,  

m _n=1839∙m_e. ≈1,67∙10^-27 кг

Нейтрон электрлік бейтарап бөлшек болып табылады.

! Элементтердің атомдық массасы оның табиғатта таралған барлық табиғи изотоптарының массаларының орташа шамасына тең. Қазіргі таңда уранның 26 изотопы белгілі. Табиғатта уранның үш изотопы кездеседі:

 ²³⁴U, (үлесі 0,0055 %), ²³⁵U (0,7200 %), ²³⁸U (99,2745 %).

Миға шабуыл:

1. Уранның үш изотобының атом құрылысында қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар бар?

2. Изотоп дегеніміз не?

Ядроларында протон саны бірдей, бірақ массалары әр түрлі, белгілі бір элементті құрайтын атомдар – изотоптар деп аталады.

(T) бірдей элемент атомындағы нейтрондар саны әр уақытта бірдей бола бермейтіндігін түсіндіремін. Оқушыларға таныс бірнеше мысал келтіремін, мысалы.

Мысалы сутегінің:

Табиғатта: Н¹, Н², Н³,

Жасанды жолмен алынған: Н⁴ – Н⁷

Осыдан кейін оқушылар «нуклон» және «нуклид» ұғымдарының анықтамасына өз беттерімен келеді.

Атом ядросындағы протон және нейтрондарды бір атпен нуклондар деп атайды, олар ядролық бөлшектер.

Жұптық жұмыс

Мына берілген элемент атомдарының нуклондарын анықтаңдар

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу

1 - айлық

Материал тарифі

-96% жеңілдік

00

05

00

ҚМЖ

Ашық сабақ

Тәрбие сағаты

Презентация

БЖБ, ТЖБ тесттер

Көрнекіліктер

Балабақшаға арнарлған құжаттар

Мақала, Эссе

Дидактикалық ойындар

және тағы басқа 400 000 материал

Барлық 400 000 материалдарды шексіз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз

1 990 ₸ 49 000₸

1 айға қосылу

Таңдау

Материалға шағымдану

Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз

Жариялаған:

Құлжанов Ерсұлтан

24 Желтоқсан 2020

3925

Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз

Шағымды қалдыру

Қысқа мерзімді жоспар"Атом - күрделі бөлшек", 10 сынып

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Қысқа мерзімді жоспар"Атом - күрделі бөлшек", 10 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік

Химия пәні мұғалімдері

Материалды жүктеу

Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:10.1A		Мектеп:
Күні:		Мұғалімнің аты-жөні:
Сынып: 10		Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақ тақырыбы	Атом - күрделі бөлшек.
Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары	«Изотоп» пен «нуклидтің» физикалық мағынасын түсіну.
Сабақ мақсаттары	Барлық оқушылар: атом құрылысының моделін біледі; атомның элементар бөлшектері (протондар, нейтрондар, электрондар); элементар бөлшектердің сипаттамасын анықтайды. Көпшілік оқушылар: Атомдағы электрондардың күйі мен қозғалысын біледі; Кейбір оқушылар: Атом құрылысы жайындағы білімдерін заманауи көзқараспен сипаттайды;
Бағалау критерийлері	- Атомның құрылысын біледі; - Атомның протон, нейтрон және электрон санын дұрыс анықтайды; - Бір элементтің әртүрлі изотоптарын анықтайды және атайды; - «Изотоп» ұғымының мағынасын біледі; - Изотоптарды нуклидтерден ажырата алады; - Атом құрылысы арқылы элементтерді анықтай алады;
Тілдік мақсаттар	Оқушылар орындай алады: тақырыптызерттейотырыпжәнеалынғанмәліметтерденөздерініңқалауларыбойыншасапалыауызша презентация жасау; Пәнге қатысты лексика мен терминология деңгей, деңгейше, орбиталь, айналу, квант саны, изотоптар, (радиоактивті) ыдырау, (масс-) спектрометр, (масс-) спектр, (электрондық) конфигурация, иондану, экрандау Атом – Атом – Atom Атом моделі – Модель атома – Atomic model Электрон – Электрон – Еlectron Протон – Протон – Рroton Нейтрон – Нейтрон – Neutron Ядро – Ядро – Nucleus Нуклон – Нуклон – Nucleon Массалық сан – Массовое число – Мass number Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер X -ті yyyy-та ашқаннан кейін, Z… тұжырымдамасы Z атом ядросы … тұрадыдепболжады Бұл теория … ашуғакөмектесті (анықталған факт)
Құндылықтарды дарыту	Қазақстанда ғылыми прогресс жасай алатын жас ұрпақ тәрбиелеу
Жаһандықазаматтықтытәрбиелеу	Сабақ барысында білім құндылықтары: Құрмет Ынтымақтастық Өмір бойы білім алу көрсетілім жасау, жеке және сыныппен бірлесіп жұмыс жасату арқылы, олардың жеке тұлға болып қалыптасуына ықпал ету.
АҚТ қолданудағдылары	Сабақ презентациясы, атом құрамы, құрылысы изотоптар
Өмірмен байланыс	Радиация, изотоптардың табиғатта таралуы және оның қоршаған ортаға әсері.
Пәнаралықбайланыстар	Физика (атом құрылысы, изотоптар, радиоактивтілік)
Бастапқы білім	«атом құрылысы», «изотоп»
Сабақ барысы
Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері	Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет				Ресурстар
Сабақтың басы 0-6 мин	Ұйымдастыру сәті. Сәлемдесу. Жағымды атмосфера құру. Бейнебаян қарау: Атом деген не? Атом құрылысының заманауи моделі Сілтеме:https://twig-bilim.kz/kz/film/what-is-an-atom Атом дегеніміз не? Оның құрам бөліктері қандай? Атомдық масса дегенді қалай түсінесіңдер? Атомның массасы қайда шоғырланған? - Сабақтың тақырыбын, оқу мақсаттарын анықтаймыз.
Сабақтың ортасы 7-12 мин 13-20 мин 21-26 мин 27-35 мин	(Т) «Атом құрылысы» тақырыбын қайталау. Қазіргі таңда 118 элемент белгілі табиғатта 340 нуклид кездеседі (250 тұрақты және 90 радиоактивті) 3000 жуық нуклидтер жасанды жолмен алынып қасиеттері сипатталған. Э. Резерфорд 1911 ж атом құрылысының ядролық (планетарлық) моделін ұсынды. Электронның ашылуы. Атомдардың бөлінуі. Бейне материал бойынша беріледі. 1-жаттығу. Жеке тапсырма Әрбір ұғымды берілген сипаттамалармен сәйкестендіріңіз. Атом орбиталдарының пішіні Атомдық орбитальдар https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/10-synyp/atom-qurylysy-zhajyndahy-zamanaui-kozqarastar# бейнеүзіндіге байланысты тест беріледі, жетекші сұрақтар қойылады. №1 сұрақ Атомдағы электрондардың квант сандары нені білдіреді? А) кеңістіктегі электрондардың және атомдық орбитальдің бағытталуы Б) электронның күйі мен атомдық орбиталь типінің энергетикалық параметрлері В) атомдық орбитальдің пішіні С) электронның энергетикалық күйі №2 сұрақ Басты квант саны қандай мәндерді қабылдай алады? 1-ден n – 1-ге дейінгі мәндер 0-ден 7-ге дейінгі мәндер 0-ден n – 1-ге дейінгі мәндер 1-ден бастап кез келген бүтін санды мәндер (n = 1, 2, 3, ...) №3 сұрақ Орбиталь квант саны қандай мәндер қабылдай алады? 0-ден n – 1-ге дейін –1-ден n-ге дейін –1-ден n – 1 дейін n-нен 0-ге дейін №4 сұрақ Атом орбиталінің пішіні немен анықталады? Атом орбиталінің пішінін спин квант саны арқылы анықтайды. Атом орбиталінің пішінін бас квант саны анықтайды. Атом орбиталінің пішінін орбиталь квант саны анықтайды. Атом орбиталінің пішінін магниттік квант саны анықтайды. №5 сұрақ Электрон спині электрон бұлтының пішіні кеңістіктегі орбитальдің бағыты электронның өз осі бойымен айналуы кеңістіктегі орбиталь пішіні Бағалау жүреді: алдымен оқушылар бір-бірін тексереді, кейіннен мұғалім кері байланыс береді. Осыдан кейін «изотоп» ұғымына назар аударамыз. Атомдық масса Протон мен нейтрон сандарының қосындысы атомдық массаға (А) тең. А= Z + N Жалпы протонның массасы да,нейтронның массасы да 1-ге тең деп есептеледі m p=1836∙me≈1,67.10-27 кг,   m n=1839∙me. ≈1,67∙10-27 кг Нейтрон электрлік бейтарап бөлшек болып табылады.            ! Элементтердің атомдық массасы оның табиғатта таралған барлық табиғи изотоптарының массаларының орташа шамасына тең. Қазіргі таңда уранның 26 изотопы белгілі. Табиғатта уранның үш изотопы кездеседі:  234U, (үлесі 0,0055 %), 235U (0,7200 %), 238U (99,2745 %). Миға шабуыл: 1. Уранның үш изотобының атом құрылысында қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар бар? 2. Изотоп дегеніміз не? Ядроларында протон саны бірдей, бірақ массалары әр түрлі, белгілі бір элементті құрайтын атомдар – изотоптар деп аталады. (T) бірдей элемент атомындағы нейтрондар саны әр уақытта бірдей бола бермейтіндігін түсіндіремін. Оқушыларға таныс бірнеше мысал келтіремін, мысалы. Мысалы сутегінің: Табиғатта: Н1, Н2, Н3, Жасанды жолмен алынған: Н4 – Н7 Осыдан кейін оқушылар «нуклон» және «нуклид» ұғымдарының анықтамасына өз беттерімен келеді. Атом ядросындағы протон және нейтрондарды бір атпен нуклондар деп атайды, олар ядролық бөлшектер. Жұптық жұмыс Мына берілген элемент атомдарының нуклондарын анықтаңдар Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Химия Сабақ жоспары 10 сынып 24.12.2020 3925 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Құлжанов Ерсұлтан Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ