Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

ББҰА

Қызылжар орта мектебі

Пәні:

Биология

Бөлім:

10.3В Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Педагогтің аты-жөні:

Рахбаева Алтынай Кыдырбаевна

Күні:

16.02.24

Сынып: 10

Қатысушылар саны: 26 Қатыспағандар саны:3

Сабақтың тақырыбы:

Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы. Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқымқуалау заңдылықтарының бұзылуы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.4.3 - кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқымқуалау заңдылықтарының бұзылуын түсіндіру

Сабақтың мақсаты:

- Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясын сипаттау

- Кроссинговер нәтижесінде белгілердің тұқымқуалау заңдылықтарының бұзылуын түсіндіру

Сабақ кезеңі/

уақыты

Педагогтің

іс-әрекеті

Білім алушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі: Амандасу. Түгендеу

Психологиялық ахуал қалыптастыру.

«Жүректен жүрекке» тренингі арқылы ынтымақтастық орта қалыптастыру.

Үй тапсырмасы «Желпуіш» әдісі арқылы сұралады.

Мұғаліммен амандасады, шағын топтар бір-біріне бүгінгі сабаққа сәттілік тіліп,тілек айтады.

1 топ оқушыларына 2 топ оқушылары сұрақтар қояды, 3 топ оқушылары бағалайды. Осылайша кезектесіп әр топ сұралады.

«Басбармақ» әдісі

1-10 балл аралығында формативті бағалау

Интерактивті тақта

Жаңа сабаққа кіріспе

10 мин

Сабақтың ортасы

25 минут

«Атаулар сыры» әдісі

Тұқымқуалаушылық, Мендель заңдары, хромосомалық теория

Оқушыларға жаңа сабақтың тақырыбын ашу мақсатында 3 терминді презентация арқылы тақтаға шығарамын және осы терминдердің байланысын анықтау мақсатында Қайда? Қалай? Қандай? деген сұрақтарды қоямын.

Жаңа тақырып бойынша ақпарат беріледі.

( Топтық жұмыс) Тапсырма 1

«Постер» әдісі.

Кубиктің көмегімен әр топқа талқылауға тақырып беріледі:

1. Т.Морганның хромосомалық теориясы, Т.Морган заңдары

2. Тұқымқуалаушылықтың хромосомалық теориясы үлек қосқан ғалымдар, Хромосомалық теорияның негізгі принциптері

3. Дрозофила шыбынының тиімділігі

(Жұптық жұмыс ) Тапсырма 2

«Бірге ойлаймыз» әдісі. Тест тапсырмасын орындайды

Тұқымқуалашылықтың хромосомалық теориясы

.

1. Берілген тұқым қуалау құбылысындағы ата-аналарының генотипі
A)BbVVмен ввvv
B) BbVv мен ввVv
C) BbVv мен ввvv
D) BBVv мен ввvv
2. Дрозофиланың хромасомасындағы тіркесу тобы
A)8
B) 3
C) 4
D) 6
3. Жаңа белгілері пайда болған F2 ұрпақтарының генотипі
A)Bbvv мен bbVV
B) Bbvv мен bbVv
C) BВVV мен bbvv
D) BBvv мен bbVv
4. Берілген суреттегі F2 ұрпақтарындағы жалпы кроссоверленбегендерінің
пайыздық мөлшері
A)41,5%
B) 50 %
C) 83 %
D) 17 %
5. Берілген суреттен F3ұрпақтарында 103 дрозофила шыбыны пайда болып,

оның 23-ы кроссоверлі болғандағы кроссинговердің мөлшері
A)18,3 %
B) 28,4 %
C) 25,3 %
D) 22,3 %

6. АВС гендері бір түзу сызықтықтың

бойында орналасқан. АВ гендерінің

арақашықтығы 5 сМ-ға тең. ВС гендерінің

арақашықтығы 8 сМ-ға тең болғанда жалпы

ABC гендерінің ұзындығы

A) 11 сМ

B) 22 сМ

C) 20 сМ

D) 13 сМ

(ФС) (Жеке жұмыс ) Тапсырма 3.

Есептер шығару

1. Ата-анасы сау отбасында екі қыз және екі ұл бала бар. Барлық ұл баласы гемофилия ауруымен ауырып, көп өмір сүрмеген. Қыз балалары сау. Олардың

балаларының ауру болып тууының ықтималдығы қандай?

2. Әкесі мен ұлы дальтонизм ауруымен ауырады, ал шешесі сау. Баланың және ата-ананың генотипін анықтандар. Бұл отбасында ауру әкесінен ұлына берілуі мүмкін бе?

3. А, В және С гендері бір тіркесу тобында орналасқан. А және В гендері аралығында кроссинговердің мөлшері - 7,4%, ал В және С гендерінің хромосомадағы орналасу реті қандай болады?

Оқушылар мұғалім ұсынған терминдер арасындағы байланысты анықтайды.

Өз ойларын айтады. Дәлелдер арқылы өз пікірлерін жүйелейді.

Оқушылардың жауаптары арқылы жаңа сабақтың тақырыбы тұжырымдалады.

Әр топ кубик бойынша өздеріне берілген тапсырмалармен жұмыс жасайды.

Жазған мәліметтерін топта талқылайды, топтың атынан ортақ жауап дайындайды, яғни постер қорғайды.

Оқушылар сілтеме арқылы өтіп, берілген анықтамалар мен тірек сөздерді сәйкестендіреді.

Тапсырманы жұпта орындайды.

Сабақ барысында тапсырмаларды орындау арқылы белсенділік танытады.

Оқушылар есептерді шығарады.

Тапсырманы жеке түрде орындайды.

Мадақтау сөздер арқылы бағалау.

• Жарайсың!

• Өте жақсы!

• Жақсы!

• Жауапты нақтыла!

• Жауапты толықтыр!

• Керемет!

• Талпың!

• Іздең!

«Басбармақ» әдісі

Дескриптор

Білім алушылар:

- берілген анықтамалар мен тірек сөздерді сәйкестендіреді.

Дескриптор негізінде формативті бағалау

Дескриптор

Білім алушылар:

-кроссинговер құбылысын анықтайды.

-ментальді карта құрастырады.

1-10 аралығында формативті бағалау

АКТ

Оқулық,

АКТ

АКТ, оқулық

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

5 мин.

«Инстаграм» әдісі

Сабақты бекіту мақсатында қолданылады. Бүгінгі сабақтан алған білімдерін бір сөйлем арқылы білдіреді.

Сабаққа қатысты сұрақтарым бар

Саба Толық нұсқасын жүктеу Материалды Word форматында жүктеп аласыз Жүктеп алу Тарифке кіреді 24 ұстаз жүктеп алған 22 ақпан 752 Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз "Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады Ұстаздарға арналған олимпиадалар Оқушыларға арналған олимпиадалар Тәрбиешілерге арналған олимпиадалар Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Осы тақырыпта көрнекілік керек па? 10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық. Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз! Көрнекіліктерді көру Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Тарих пәні педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Ағылшын тілі пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Информатика пәні педагогінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті» пәндері бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану. Жасанды интеллект: теория және практика 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген Білім беру ұйымы басшысының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары мен сынып жетекшінің кәсіби құзыреттілігін дамыту 80 ак.сағат 108 ак.сағат Толығырақ Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген