1-4 сыныптарға арналған әдістемелік авторлық бағдарлама математика пәнінен

«Жаңбыр суын жинауды бақылайтын жасанды интеллект» атты ғылыми жобада табиғатты қорғау және су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесі қарастырылады. Жасанды интеллект арқылы жаңбыр суын жинау мен оны дұрыс қолдануды бақылау мүмкіндігі зерттеледі. Жоба барысында балалар су үнемдеудің маңызын түсінеді, табиғатты аялауға үйренеді және жаңа технологияның пайдасын көреді. Бұл зерттеу экологияны қорғауға, табиғи байлықты сақтауға және жасанды интеллектті күнделікті өмірде дұрыс қолдануға бағытталған.

Қазіргі заманда экологиялық тепе-теңдікті сақтау – бүкіл адамзаттың алдында тұрған маңызды міндеттердің бірі. Жыл сайын жер шарында миллиондаған тонна қалдықтар жиналып, табиғи ортаның ластануына, экожүйелердің бұзылуына және климаттың өзгеруіне алып келуде. Бұл мәселені шешудің тиімді жолдарының бірі – қалдықтарды қайта өңдеу және оларды басқару жүйесін жетілдіру. Осы тұрғыда жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын пайдалану экологиялық процестердің тиімділігін арттырудың жаңа мүмкіндігін ұсынады. ЖИ көмегімен қоқысты автоматты түрде тану, сұрыптау және өңдеу процестері дәлірек және жылдам жүзеге асырылады. Мұндай тәсіл адам еңбегін азайтып, энергия үнемдеуге және қоршаған ортаның ластану деңгейін төмендетуге мүмкіндік береді. Сондықтан да бұл тақырыптың өзектілігі — жасанды интеллект арқылы экологиялық мәселелерді шешудің инновациялық жолдарын қарастыруында.

Бас миының құрылысы бірнеше ірі бөлімдерден тұрады: ми сыңарлары қыртысы, аралық ми, ортаңғы ми, көпір (pons), мишық және сопақша ми. Әр бөлімнің өзіндік анатомиялық ерекшелігі мен физиологиялық қызметтері бар. Осы құрылымдардың барлығы бір-бірімен өзара байланыста жұмыс істеп, ағзаның біртұтас тіршілік әрекетін қамтамасыз етеді. Солардың ішінде сопақша ми (medulla oblongata) – эволюциялық тұрғыдан ерте қалыптасқан, бірақ ағза үшін тіршілікке аса қажетті қызметтерді атқаратын бөлім. Ол жұлын мен ми арасындағы байланыстырушы құрылым ретінде жүйке импульстерінің қозғалысын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар сопақша ми тыныс алу мен қан айналымды реттеу орталығы болып табылады, жұту, шайнау, жөтелу, түшкіру, құсу сияқты қорғаныш және шартсыз рефлекстердің жүруіне жауап береді. Осыған байланысты сопақша миға зақым келуі ағзаның өмір сүруіне тікелей қауіп төндіреді. Сондықтан бұл бөлімнің құрылысы мен негізгі қызметтерін жан-жақты зерттеу – биология, медицина және педагогика ғылымдары үшін ере

Кристалл деген сөзді естігенде кез келген адам оны сирек кездесетін зат көреді. Алайда біз кристалдарды өзіміз байқамасақ да күнде көріп жүрміз. Бұл ғылыми жобада күнделікті көріп жүрген кристалдарды қалай қолдан өсіруге болатынын тәжірибе жүзінде дәлелдеймін. Ғылыми жобаның мақсаты – бақылау және эксперимент арқылы кристалдарды қолдан өсіру тәсілдерін тәжірибе жүзінде тексеру. Жоба барысында кристалдардың құрамымен және түрлерімен таныстым. Бұл жұмыс кристалдардың қасиеттерін, қолдану салаларын және оларды қолдан өсіру әдістерін зерттеуге арналған.

Жасанды интеллект – адамның ойлау қабілетіне ұқсап, ақпаратты өңдеп, тапсырмаларды орындай алатын технология. ЖИ-дің мысалдарын қарастырдық: телефондағы дауыспен басқару, ақылды көліктер, үйдегі робот-шаңсорғыштар, оқу бағдарламаларындағы көмекші жүйелер. Сондай-ақ ЖИ адамдарға не үшін керек екенін және оған жауапкершілікпен қарау қажеттігін түсіндік. Зерттеу нәтижесінде жасанды интеллекттің адамдардың жұмысын жеңілдететініне, уақытты үнемдейтініне және болашақта одан да көп пайда әкелетініне көз жеткіздік. Бірақ біз ЖИ-ді дұрыс пайдалану, оны тек жақсы істерге қолдану маңызды екенін ұқтық. Бұл жоба арқылы жасанды интеллекттің біздің өміріміздің бір бөлігіне айналғанын және болашақта оның мүмкіндіктері одан да арта түсетінін білдік.

Sweet Home 3D бағдарламалық ортасын пайдалану негізінде STEM-пәндерін оқытуда білім алушылардың кеңістіктік ойлау дағдыларын дамыту моделі ұсынылады. Зерттеу барысында заманауи білім беру үрдісінде 3D модельдеудің маңыздылығы мен оның танымдық және шығармашылық қабілеттерге әсері қарастырылды. Мақаланың мақсаты — Sweet Home 3D арқылы STEM бағытындағы пәндерді оқыту үдерісінде кеңістіктік ойлауды дамытудың педагогикалық шарттарын айқындау және тиімді әдістемелік модель құру. Зерттеу барысында педагогикалық жобалау, салыстырмалы талдау, тәжірибелік-эксперименттік әдістер қолданылды. Нәтижесінде, Sweet Home 3D платформасы арқылы жүргізілген сабақтар білім алушылардың кеңістіктік елестету, логикалық және инженерлік ойлау дағдыларын арттыруға ықпал ететіні анықталды. Ұсынылған модель STEM-пәндерін оқытуда цифрлық құралдарды қолданудың инновациялық тәсілін ұсынады және білім беру мазмұнын заманауи талаптарға сәйкестендіруге бағытталған.

Ғылыми жобада жасанды интеллект (ЖИ) технологиясының уақытты тиімді пайдалану саласындағы мүмкіндіктері қарастырылады. Қазіргі заманда ақпарат ағыны тым жылдам, ал уақыт – адамның ең басты ресурстарының бірі. Сондықтан уақытты дұрыс жоспарлау мен үнемдеуде ЖИ құралдарын қолдану өте өзекті болып отыр. Зерттеу барысында жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін кейбір сервистер (мысалы, уақыт жоспарлаушы боттар, тапсырма автоматтандыру жүйелері, виртуалды көмекшілер) зерттеліп, олардың күнделікті өмірдегі тиімділігі талданды. Сонымен қатар автор өз бетінше шағын уақыт жоспарлаушы модель жасап, оның тәжірибелік нәтижелерін ұсынды. Жобаның негізгі мақсаты – ЖИ көмегімен адамның уақытын тиімді ұйымдастыру жолдарын көрсету, сондай-ақ оқушылардың күн тәртібін оңтайландыруға арналған қарапайым ЖИ моделін жасау. Жобаның жаңалығы – жасанды интеллект элементтерін пайдалана отырып, оқушының күн тәртібін автоматты түрде жоспарлайтын қарапайым жүйе құрастырылды. Қолданбалы маңыздылығы – бұл жоба оқ