ЖИ көмекші
География Мақала Барлық сыныптар бойынша оқу-әдістемелік материалдар
✖Тазалау
Барлығы: 442 материал
Қазақстан аумағының географиялық зерттелу тарихы
20 Сәуір 2026
0
Қазақ жері туралы алғашқы деректерді б.з.б V ғ грек ғалымы Геродоттың "Тарих" атты
еңбегінен кездестіреміз. Ол өз еңбектерінде Каспий теңізінің алып жатқан орнын, оның басқа
сулармен жалғаспайтын тұйық алап екенін, Каспий теңізінің шығысында жазық дала
жатқанын, Жайық өзенінен әрі қарай таулы жерлер Орал тауы мен Жалпы сырт қыраты
жатқанын жазған.
Біздің заманымыздан бұрынғы II-I ғасырда Қытай саяхатшылары Чжан Цянь мен Сюань Цзан
келеді. Олар өз жазбаларында Жетісу бойын мекендеген Үйсін тайпаларының табиғаты мен
тұрмысын, Ақсу, Шу, Талас өзендері туралы мәліметтер келтірген. Осы деректерді
жинастырып, қытайлар сол кезде Орталық және Орта Азияның картасын жасаған. Ол картаға
Жетісу, Сырдария, Талас алқаптары кірген.
География
Мақала
7 сынып
Көрнектi ағартушы, тарихшы, публицист, лингвист, географ, музыка зерттеушi, археолог, этнограф Шоқан Шыңғысұлы Уәлихановтың туғанына 190 жыл (1835–1865). 20 Сәуір 2026 0
Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов — 1835 жылдың қараша айында қазіргі Қостанай облысының Құсмұрын бекетінде атақты аға сұлтан Шыңғыс Уәлиханов отбасында дүниеге келген. Арғы атасы Абылай жоңғарларға қарсы соғыста асқан ерлік көрсеткен, ел бірлігі мен тыныштығы үшін күрескен, ақылды қолбасшы, іскер дипломат, амал-айласы мол Орта жүз ханы болған. Шоқанның балалық шағы Сырымбет тауының баурайында, туған елі Көкшетауда өткен. Шоқан әжесі Айғанымның тәрбиесінде болған. 1847 жылы 12 жасар Шоқанды әкесі сол кездегі ең таңдаулы оқу орны болып есептелген Сібір кадеті корпусына оқуға орналастырады. Шоқанның бүкіл келешегі мен ғылым, өнер жолындағы талантын ашуда бұл оқу орнының маңызы ерекше болды. Мұнда жабық әскери оқу орны болғанымен, көптеген пәндер әскери сабақтарға қоса орыс, батыс әдебиеті, географиясы мен тарихы, философия, физика, математика негіздері, шетел тілдері оқытылып, орыстың озық ойлы интеллигенттерінің өкілдері сабақ берген.
География
Мақала
Барлық сыныптар
Қаныш Сәтбаевтың туғанына 126 жыл: ғалым туралы 11 дерек 20 Сәуір 2026 0
Қаныш Сәтбаев 126 жыл бұрын, 1899 жылы XIX және XX ғасырлар тоғысында, 12 сәуірде Омбы, Семей және Павлодар қалаларының қиылысы болған Павлодар болысының Айрық ауылында дүниеге келген. Бұл жер V ғасырда өмір сүрген Қозы Көрпеш жақсы көрген Баян сұлу, есімі аңызға айналған сұлудың атымен Баянауыл деп аталды. Ол өте білімді, орыс, араб, шағатай (ежелгі түркі) тілдерін білетін көшпенді Имантайдың отбасында дүниеге келген. Баланың әуелгі есімі Ғабдулғани екенін бәрі біле бермейді. Араб тілінен аударғанда «шексіз байлықтың иесі, Алланың мұқтаж емес құлы» дегенді білдіреді. Алайда, анасы оны «Ғани», «Ғаныш» деп атап, соңында «Қанышқа» айналды.
География
Мақала
Барлық сыныптар
Мировая сакральная география и мифология 06 Сәуір 2026 0
Мировая сакральная география и мифология
География
Мақала
10 сынып
Топырақ экологиясы 01 Сәуір 2026 0
Топырақ
География
Мақала
8 сынып
Ғылыми жоба 5 сынып 01 Сәуір 2026 0
Бұл ғылыми жоба 5-сынып оқушысына арналған және география пәні бойынша «табиғат пен адам арасындағы байланыс» тақырыбын қамтиды. Жобада оқушыға табиғаттың маңызы, адамның табиғатқа әсері және қоршаған ортаны қорғау жолдары қарапайым тілмен түсіндірілген.
Жұмыс барысында оқушы табиғат туралы бастапқы білімін кеңейтіп, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар орындады. Сонымен қатар, зерттеу барысында бақылау, салыстыру және сұрақ-жауап әдістері қолданылды.
Жоба нәтижесінде оқушы табиғатты қорғаудың маңызын түсініп, өз ойын еркін жеткізе алды. Бұл жұмыс оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеуге көмектеседі.
География
Мақала
5 сынып
Қазақстандағы табиғат пен адам арасындағы байланыс 01 Сәуір 2026 0
Бұл ғылыми жоба 5-сынып оқушысына арналған және география пәні бойынша «табиғат пен адам арасындағы байланыс» тақырыбын қамтиды. Жобада оқушыға табиғаттың маңызы, адамның табиғатқа әсері және қоршаған ортаны қорғау жолдары қарапайым тілмен түсіндірілген.
Жұмыс барысында оқушы табиғат туралы бастапқы білімін кеңейтіп, экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар орындады. Сонымен қатар, зерттеу барысында бақылау, салыстыру және сұрақ-жауап әдістері қолданылды.
Жоба нәтижесінде оқушы табиғатты қорғаудың маңызын түсініп, өз ойын еркін жеткізе алды. Бұл жұмыс оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеуге көмектеседі.
География
Мақала
5 сынып
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК МҰХИТ ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҢЫЗЫ 31 Наурыз 2026 0
Дүниежүзілік мұхит — Жер шарының ең үлкен су кеңістігі. Ол планетамыздың шамамен 71%-ын алып жатыр. Мұхиттар адамзат өмірінде, табиғатта және климатта өте маңызды рөл атқарады.
География
Мақала
8 сынып
Халық санағы 31 Наурыз 2026 0
Халық санағы – елдегі халықтың саны, құрамы және әлеуметтік жағдайы туралы мәлімет жинау процесі.
Ол мемлекетке халықты дұрыс жоспарлауға, экономика мен әлеуметтік салаларды дамытуға көмектеседі.
География
Мақала
8 сынып
“Табиғат ресурстарының әлеуеті” 31 Наурыз 2026 0
Табиғат ресурстарының әлеуеті – жер, су, орман, пайдалы қазбалар, күн мен жел энергиясы сияқты табиғи байлықтарды тиімді пайдалану мүмкіндігі. Бұл ресурстар ел экономикасын дамытуға, халықтың тұрмысын жақсартуға және өндірісті арттыруға көмектеседі. Бірақ табиғатты шамадан тыс пайдалану экологияға зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан ресурстарды үнемдеп, қоршаған ортаны қорғау маңызды
География
Мақала
8 сынып
“Дүниежүзінің табиғи ресурстары” 31 Наурыз 2026 0
Табиғи ресурстар – табиғаттағы адам пайдаланатын байлықтар (мұнай, газ, су, орман).
Олар сарқылатын және сарқылмайтын болып бөлінеді.
Ресурстар жер бетінде біркелкі таралмаған.
Сондықтан оларды үнемдеп, тиімді пайдалану маңызды.
География
Мақала
8 сынып
География сабағы 31 Наурыз 2026 0
География пәні туралы қысқаша мәлімет
География
Мақала
Барлық сыныптар
Климат түзуші факторлар 30 Наурыз 2026 0
• Пайдасы: Климаттың қалай қалыптасатынын түсінуге көмектеседі, табиғатты дұрыс бағалауға және географияны жақсы меңгеруге пайдалы.
• Негізгі ойы: Климат бірнеше фактордың (күн, ендік, жел, жер бедері, су) бірлескен әсерінен пайда болады.
• Форматы: Танымдық, түсіндірмелі мәтін (ғылыми-танымдық мақала).
География
Мақала
9 сынып
Климаи түзуші факторлар 30 Наурыз 2026 0
• Пайдасы: Климаттың қалай қалыптасатынын түсінуге көмектеседі, табиғатты дұрыс бағалауға және географияны жақсы меңгеруге пайдалы.
• Негізгі ойы: Климат бірнеше фактордың (күн, ендік, жел, жер бедері, су) бірлескен әсерінен пайда болады.
• Форматы: Танымдық, түсіндірмелі мәтін (ғылыми-танымдық мақала).
География
Мақала
9 сынып
Климат түзуші факторлар 30 Наурыз 2026 0
Пайдасы: Климаттың қалай қалыптасатынын түсінуге көмектеседі, табиғатты дұрыс бағалауға және географияны жақсы меңгеруге пайдалы.
• Негізгі ойы: Климат бірнеше фактордың (күн, ендік, жел, жер бедері, су) бірлескен әсерінен пайда болады.
• Форматы: Танымдық, түсіндірмелі мәтін (ғылыми-танымдық мақала).
География
Мақала
8 сынып
Климат түзуші факторлар 30 Наурыз 2026 0
• Пайдасы: Климаттың қалай қалыптасатынын түсінуге көмектеседі, табиғатты дұрыс бағалауға және географияны жақсы меңгеруге пайдалы.
• Негізгі ойы: Климат бірнеше фактордың (күн, ендік, жел, жер бедері, су) бірлескен әсерінен пайда болады.
• Форматы: Танымдық, түсіндірмелі мәтін (ғылыми-танымдық мақала).
География
Мақала
8 сынып
Ғылыми жоба Тақырыбы: Қазақстандағы климаттың өзгеруі және оның табиғат пен адам өміріне әсері 29 Наурыз 2026 0
Бұл ғылыми жобада Қазақстандағы климаттың өзгеру мәселесі қарастырылды. Зерттеу барысында климат өзгерісінің негізгі себептері, табиғатқа және адам өміріне тигізетін әсері талданды. Соңғы жылдардағы температураның көтерілуі, құрғақшылықтың жиілеуі және су ресурстарының азаюы мысал ретінде алынды. Практикалық бөлімде жергілікті тұрғындар арасында сауалнама жүргізіліп, климат өзгерісі туралы пікірлері анықталды. Зерттеу нәтижесінде климаттың өзгеруі экологиялық және әлеуметтік мәселелерге әкелетіні дәлелденді және оны азайту жолдары ұсынылды.
География
Мақала
9 сынып
Ғылыми жоба Тақырыбы: География пәнінде Гаж техгологияларын қолдану 29 Наурыз 2026 0
Бұл жобада география сабағында ГАЖ (геоақпараттық жүйе) технологияларын қолданудың пайдасы қарастырылды. Кішігірім зерттеу арқылы оқушылардың сабаққа қызығушылығы мен материалды түсіну деңгейі бағаланды.
География
Мақала
9 сынып
Ғылыми жоба Тақырыбы: География пәнінде Гаж техгологияларын қолдану 29 Наурыз 2026 0
Бұл жобада география сабағында ГАЖ (геоақпараттық жүйе) технологияларын қолданудың пайдасы қарастырылды. Кішігірім зерттеу арқылы оқушылардың сабаққа қызығушылығы мен материалды түсіну деңгейі бағаланды.
География
Мақала
9 сынып
география сабағында жасанды интеллектіні тиімді қолдану 28 Наурыз 2026 0
Қазргі кезде жасанды интеллект ең сұранысқа ие пайдалы платформалардың жүйесі. География сабағында ЖИ платформаларын қолдану қаншалықты тиімді екендігі туралы баяндалған.
География
Мақала
Барлық сыныптар
1
2
...
23
Ресми Республикалық
байқаулар кестесі
байқаулар кестесі
Портфолиоңызды толтыруға арналған ДИПЛОМДАР МЕН СЕРТИФИКАТТАР алып, санатыңызды көтеріңіз!
411636
материал
жарияланған
жарияланған
Жүйелі-әдістемелік кешен
Еліміздің барлық ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп Республика бойынша ең үлкен материалдар базасын жасап, барлық педагогтардың тәжірибе алмасу алаңын қалыптастырып отырмыз. Барлық материалдарды педагогтар жүктеп алып сабағына қолдана алады
Ustaz tilegi – Ұстаз тілегі Республикалық ұстаздар сайтында ашық сабақтар, сабақ жоспарлары, қмж, омж, ұмж, ктп, сценарийлер, олимпиада есептерін, тәрбие сағаттарды, мұғалімдерге керекті барлық құжаттарды таба аласыз. Сайтта барлық пәндерден, қазақ тілінде ақпараттар бар. смк еду кз, ашық сабақтар, қысқа мерзімді жоспарлар, тәрбие сағаттың сцеранийлері жарияланған. Сайтта олимпиадаларға қатысып өз біліміңізді тексеріп көрсеңіз болады. Жалпы, орталығымыздың басты мақсаты: ұстаздарға кез-келген жерде, кез-келген уақытта білім алуына мүмкіндік беру. Ұстаздардың барлық өзекті мәселелеріне инновациялық шешім тауып, шығармашылық жұмыспен айналысуына уақыт сыйлау. «Ұстаздарға сапалы білім бере алсақ, бүкіл Қазақ еліне білім бере аламыз» - деген сенімдеміз.