#1 слайд
Тураб Тула атындағы жалпы білім беретін КММ 8- сынып Қазақстан тарихы № 1 сабақ Бөлім тақырыбы: ХХ ғасырдың басындағы Қазақстан Сабақ тақырыбы: «Алаш» ұлттық идеясы. Зерттеу сұрағы:Неліктен «Алаш» партиясы халық қолдауына ие болды?

1 слайд

#2 слайд
Оқу мақсаты: 8.2.3.1 – ұлттық баспасөздің қоғамдық-саяси сананы оятудағы рөліне баға беру 8.3.1.4 – «Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті жаңғыртудағы саясатын талдау; 8.2.3.1 – ұлттық баспасөздің қоғамдық-саяси сананы оятудағы рөліне баға беру«Алаш» ұлттық идеясының тарихи негіздерін анықтау Бағалау критерийлері: «Алаш» партиясы көшбасшыларының қоғамдық-саяси қызметін талдайды; · -«Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті жаңғыртудағы саясатын жіктейді;

2 слайд

#3 слайд
Алаш (ежелгі түркі сөзі – бауырластар, қандастар, туыстар) – көне заманда, түркі халықтары бөліне қоймаған қауым кезінде дүниеге келген ұғым. «Атамыз – Алаш, керегеміз – ағаш» деген қазақ халқы тәуелсіздік жолындағы күресінде ежелгі Алаш ұғымын бостандық пен бірліктің ұраны етіп алған. Алаш қозғалысы – ХХ ғасырдың алғашқы ширегінде Ресей империясының отарлық билік жүйесіне қарсы бағытталған ұлт-азаттық күрес. Петиция (лат. petitio – сұрау) – ұжымдық үндеу (талап, тілектер, өтініштер). Мемлекет басшысына немесе жоғары өкімет органына көпшілік атынан тапсырылатын жазбаша өтініш. «Қазақ» газеті – 1913–1918 жылдары шығып тұрған жалпыұлттық апталық басылым. Тірек сөздер

3 слайд

#4 слайд
Екінші ұстанымы – Алаш жерінің астындағы, үстіндегі, көгіндегі барлық байлық қазақтың өзіне қызмет етуі тиіс. Үшінші ұстанымы –қазақтың жерінде өндірілген бір уыс жүн сол мемлекеттің азаматтарының үстіне тоқыма болып тоқылып киілуі керек. Төртінші ұстанымы – қазақ мемлекетінде мемлекет құрушы ұлттың тілі, діні, ділі өзге ұлттарға қарағанда үстем болуы керек дегенге сайды. Бесінші – ең негізгі ұстанымы бойынша ғылымға, соның ішінде тәуелсіз ғылымға, ұлттық дәстүрге негізделген, заңға сүйене отырып, ұлттық демократиялық мемлекет құрылуы керек Ең бірінші – Алаш ұлттық демократиялық мемлекет болуы тиіс. Ол үшін ең алдымен жер болуы тиіс. Жерсіз Отан жоқ. Қазақтың байырғы жерін қашан қазақтың өзі ғылым мен техникаға сүйеніп, толық игермейінше, жер жекеменшікке, қоныс аударушыларға берілмеуі тиіс. Жер – Отан. Жерді сатқан Отанды сатқанмен бірдей.

4 слайд

#5 слайд
«Тарих – түзетуші және үйретуші. Келешек күннің болашағын білуде тарих анық құрал болады». Болашағы зор ел боламыз десек, әрбір азаматтың ұлттың тарихы мен оның сабақтарын білу қажеттігін Алаш көсемі былай деп ескертеді: «Өзінің тарихын жоғалтқан жұрт, өзінің тарихын ұмытқан ел қайда жүріп, қайда тұрғандығын, не істеп не қойғандығын білмейді, келешектің қандай боларына көзі жетпейді».

5 слайд

#6 слайд
Ойлан Алғашқы жалпыұлттық басылымның «Қазақ» деп аталуының себебі неде? 1913 жылдың 2 ақпанында жарыққа шыққан «Қазақ» газетінің алғашқы санында Ахмет Байтұрсынұлы:Сол сегіз жүз алпыс жетінің ішінде біздің татар қарындастарымыздың отыз шамалы газет-журналы болды. Бізде біреуі болмады...», - деп жазды. Киіз үйдің түндігі батыстан ашылып, есігіне «Қазақ» деп жазылды. Мұны түсіндірген ұлт зиялылары газетте «Қазақ ішіне Еуропа ғылым-өнері таралсын, «Қазақ» газеті қазақ жұртына әрі мәдениет есігі, әрі сырт жұрт жағынан күзетшісі болсын» деп жазды.

6 слайд

#7 слайд
Өз халқының жарқын болашағын алдын ала болжады: «Қазақ табиғатынан ақылды және қабілетті. Қазақ халқы болашақта батыс өркениеті жолында іргелі жетістіктерге жетеді», – деген пікір білдірді. Ол еуропалық даму бағытын қолдайтын алғашқы қазақ демократтарының бірі болды

7 слайд

#8 слайд
Алаштың көсемі һәм Алашорда үкіметінің төрағасы Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханның атылар алдындағы суреті. Бутырка түрмесі, Мәскеу, 1937 жыл. ССРО КГБ-сының мұрағатындағы сурет. НКВД тергеушілерінің айлап жүргізген азапты тергеу-жауап алулары да, «үштіктің» жүйке тоздырар соттық мәжілісі де, егде тартқан жасы да Әлихан Бөкейханның рухын сындыра алмады. Ол тек бір нәрсені ғана шынайы да ашық мойындады.  «Мен Советтік билікті жақсы көрген емеспін, бірақ, мойындадым!» Осы сөзді айтқан сәтте ол 72 жаста еді.

8 слайд

#9 слайд
Алаш идеясы – бүгінгі Тәуелсіз Қазақстанның да басты идеяларының бірі болуы тиіс. Ал бүкіл қазақ даласын осыдан бір ғасырдай уақыт бұрын Алаш рухына бөлеген ұлы қазақтар аманатының жөні бөлек. Біздің ата рухы алдындағы адалдығымыз бен перзенттік парызымыз Алаштың аманатын санамызға сіңіру, соған лайық еңбек ету, өткенге құрмет көрсету. Ал құрметтің негізгісі – Алаш идеясын ұрпақ бойына сіңіру.

9 слайд

#10 слайд
Àëàø_?îç?àëûñû_æ?íå_?àçà?_?ëòòû?_èäåÿñû.mp4

10 слайд

#11 слайд
Дескриптор: oҰлт мүддесін қорғауда Әлихан Бөкейханның саяси көшбасшылық қызметін бағалайды o Өз пікірін ұсынады Қайда Кім Неге Қашан Не Себебі Жинақтау Ара ұяшығы әдісі арқылы

11 слайд

#12 слайд
2- тапсырма. Дескриптор: Ұлт мүддесін қорғауда Әлихан Бөкейханның саяси көшбасшылық қызметі қалай көрініс тапқанын анықтайды Қазіргі кездегі ұлттық идея мәселесі туралы ойын ашық айтады Алаш ұлттық идеясын қайта жаңғырту қажеттілігі бар ма жеке пікірлерін ұсына отырып дәлелдейді Ойталқы - Неліктен Алаш идеясы халықтың қолдауына ие болды? - «Алаш» партиясының ұлттық мемлекеттілікті жаңғыртудағы саясаты қандай? «Алаш алыптары» тақырыбында қазақ зиялыларының Алаш партиясын құрудағы қызметін,Алаш партиясының І-ІІ съезін,бағдарламасын оқи отырып талқылайды.

12 слайд

#13 слайд
1-сұрақ.Алаш қозғалысы қашан және қандай жағдайда пайда болды? Жауабы: A ХХ ғасырдың басында, Ресей империясының отарлық саясаты күшейген тұста пайда болды. 1905 жылғы революция, жер мәселесінің ушығуы, қазақ халқының саяси теңсіздігі қозғалыстың алғышарттары болды. 2-сұрақ.Алаш қозғалысының негізгі мақсаты қандай еді? Жауабы: B Қазақ халқының ұлттық мемлекеттігін құру, жерді халық игілігіне қайтару, білім мен ғылымды дамыту, демократиялық қоғам орнату, ұлттық тәуелсіздікке қол жеткізу. 3-сұрақ.Алаш партиясы қашан құрылды және кімдер жетекші болды? Жауабы:. C 1917 жылы шілдеде Орынборда өткен Жалпы қазақ съезінде құрылды. Басшылары – Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатов, Мұхамеджан Тынышбаев, Халел Досмұхамедов 4-сұрақ.Алаш партиясының бағдарламасында қандай мәселелер көтерілді? Жауабы: D Ұлттық автономия құру;Жерді халық меншігіне беру;Сот, оқу- ағарту ісін ұлттық негізде ұйымдастыру;Барлық діндерге еркіндік беру;Демократиялық басқару жүйесін енгізу. 5-сұрақ. Алаш Орда үкіметі қашан құрылды, кім төраға болды? Жауабы: E 1917 жылы желтоқсанда Орынборда өткен ІІ Жалпы қазақ съезінде құрылды. Төрағасы – Әлихан Бөкейхан 6-сұрақ. Алаш қозғалысы ұлттық идеяны қалай жүзеге асырғысы келді? Жауабы: F Ұлттық идеяны жүзеге асыру үшін саяси партия құрды, үкімет (Алаш Орда) жасақтады, бағдарламалық құжаттар қабылдады, оқу- ағарту мен мәдениетке ерекше көңіл бөлді. 7-сұрақ. Алаш қозғалысының тарихи маңызы неде? Жауабы: G Қазақтың тұңғыш ұлттық саяси ұйымы мен үкіметін құрды; Халықтың ұлттық санасын оятты; Қазақстан тәуелсіздігінің бастауында тұрды; Қазіргі ұлттық идея мен “Мәңгілік Ел” тұжырымдамасының негізін қалады. 8-сұрақ. Алаш қозғалысы идеялары бүгінгі Қазақстан үшін несімен маңызды? Жауабы: H Бүгінгі тәуелсіздіктің рухани іргетасын қалағандықтан маңызды. Қазақ тілін, дінін, мәдениетін сақтауды насихаттады. Ұлттық мемлекет құру арманын жүзеге асыруға жол ашты.

13 слайд

#14 слайд

14 слайд

#15 слайд
Эссе жазу «Алаш»партиясы неліктен халық қолдауына ие болды?150-200 көлемінде Мақала критерийлері: Кіріспе (негізгі ойға қысқаша тоқталу) Негізгі бөлім (кем дегенде 2 дәлел келтіру) Қорытынды (өзіндік баға беру) Шығармашылық тапсырма Дескрипторы: Әлихан Бөкейханның қоғамдық-саяси көзқарастарын талдайды Әлихан Бөкейханның «Алаш идеясы» жолында еткен еңбегіне баға береді;

15 слайд